خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- خانواده به عنوان نخستین و مهمترین نهاد اجتماعی، همواره در آموزههای اسلامی از جایگاهی ممتاز برخوردار بوده است.
در روزگاری که تغییر سبک زندگی، گسترش آسیبهای اجتماعی، افزایش اختلافات خانوادگی و کمرنگ شدن برخی ارزشهای اخلاقی، بنیان خانواده را با چالشهایی روبهرو کرده، بازخوانی تعالیم اهلبیت(ع) بهویژه آموزههای امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) در نهجالبلاغه، میتواند چراغ راه خانوادههای امروز باشد.
در نگاه امام علی(ع)، خانواده تنها محل زندگی مشترک نیست، بلکه مدرسه انسانسازی، بستر تربیت نسل آینده و پایه شکلگیری جامعهای سالم، اخلاقمدار و معنوی است.
حجتالاسلام مهدی اسداللهی استاد حوزه و دانشگاه و مشاور خانواده، در گفتوگو با خبرنگار شبستان با تشریح جایگاه خانواده در نهجالبلاغه، مهمترین اصول تشکیل خانواده موفق، شیوه صحیح همسرداری، نقش محبت و گذشت، تربیت فرزندان و راهکارهای کاربردی اجرای آموزههای نهجالبلاغه در زندگی امروز را تبیین کرد.
خانواده؛ زیربنای شخصیت انسان و مهمترین نهاد تربیتی جامعه
حجتالاسلام اسداللهی با بیان اینکه در نگاه امام علی(ع)، خانواده زیربنای شکلگیری شخصیت انسان است، اظهار کرد: خانواده مهمترین نهاد تربیتی جامعه به شمار میرود و اگر بر پایه ایمان، تقوا، محبت و مسئولیتپذیری شکل بگیرد، جامعه نیز از سلامت اخلاقی و معنوی برخوردار خواهد شد.خانواده مهمترین نهاد تربیتی جامعه به شمار میرود و اگر بر پایه ایمان، تقوا، محبت و مسئولیتپذیری شکل بگیرد، جامعه نیز از سلامت اخلاقی و معنوی برخوردار خواهد شد.
وی افزود: امیرالمؤمنین(ع) والدین را مسئول تربیت صحیح فرزندان میدانند و تأکید میکنند که انسان پیش از اصلاح جامعه باید از اصلاح خود و خانواده آغاز کند.
استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: از سوی دیگر، کرامت زن، محبت میان اعضای خانواده و رعایت حقوق متقابل از اصولی است که موجب استحکام این نهاد میشود.
وی با اشاره به بخشهایی از نهجالبلاغه گفت: در نامه ۳۱ که وصیت حضرت به امام حسن مجتبی(ع) است، درباره تربیت فرزند و مسئولیت پدر مطالب ارزشمندی بیان شده است در نامه ۳۱ که وصیت حضرت به امام حسن مجتبی(ع) است، درباره تربیت فرزند و مسئولیت پدر مطالب ارزشمندی بیان شده است و در نامه ۴۷ نیز سفارش به تقوا، نظم و اصلاح روابط مورد تأکید قرار گرفته است.
حجت الاسلام اسداللهی یادآور شد: در حکمت ۳۹۹ نیز حضرت میفرمایند: «المرأة ریحانة و لیست بقهرمانة»؛ یعنی زن گلی خوشبوست و نباید بار مسئولیتهای سنگین اقتصادی و تأمین معیشت بر دوش او قرار گیرد.
اخلاق، مهمترین پایه تشکیل خانواده موفق
وی درباره مهمترین اصول تشکیل خانواده موفق از دیدگاه امام علی(ع) اظهار کرد: حضرت، ارزش خانواده را در اخلاق میدانند، نه در امکانات مادی و رفاه ظاهری.
مشاور خانواده افزود: ایمان و تقوا، حسن خلق، صداقت، وفاداری، قناعت، صبر، مشورت، رعایت حقوق دیگران و مسئولیتپذیری از مهمترین اصولی است که امام علی(ع) برای استحکام خانواده بیان کردهاند.ایمان و تقوا، حسن خلق، صداقت، وفاداری، قناعت، صبر، مشورت، رعایت حقوق دیگران و مسئولیتپذیری از مهمترین اصولی است که امام علی(ع) برای استحکام خانواده بیان کردهاند.
وی ادامه داد: خانوادهای که بر پایه اخلاق بنا شود، در برابر مشکلات و سختیها پایدار خواهد ماند، اما اگر بنیان آن بر خودخواهی، دنیاطلبی و منفعتطلبی استوار باشد، دوام چندانی نخواهد داشت.
حجت الاسلام اسداللهی با اشاره به منابع نهجالبلاغه گفت: در نامه ۳۱ بر تقوا، اخلاق و مسئولیتپذیری تأکید شده، در حکمت ۱۱۳ حسن خلق، در حکمت ۲۲۴ قناعت و در حکمت ۴۷ نیز صبر و بردباری مورد توجه قرار گرفته است.
خوشرفتاری، احترام و مدارا؛ رمز استحکام زندگی مشترک
وی درباره توصیههای امیرالمؤمنین(ع) در زمینه حسن معاشرت میان زن و شوهر گفت: از نگاه حضرت علی(ع)، زن و شوهر باید مایه آرامش یکدیگر باشند.
از نگاه حضرت علی(ع)، زن و شوهر باید مایه آرامش یکدیگر باشند.
استاد حوزه و دانشگاه افزود: خوشرفتاری، احترام متقابل، وفاداری، پرهیز از تحقیر، مدارا و گذشت از مهمترین عوامل استحکام زندگی مشترک است.
وی تصریح کرد: حضرت علی(ع) همواره کرامت زن را یادآور میشوند و سفارش میکنند که با همسر خود با مهربانی و اخلاق نیکو رفتار کنید؛ زیرا خانواده با محبت و احترام پایدار میماند، نه با زور و خشونت.
حجت الاسلام اسداللهی خاطرنشان کرد: مضمون «المرأة ریحانة و لیست بقهرمانة» در حکمت ۳۹۹ بر همین موضوع دلالت دارد و در نامه ۳۱ نیز بر مکارم اخلاق، مدارا و حسن معاشرت تأکید شده است. همچنین در حکمت سوم نیز ارزش خوشاخلاقی مورد توجه قرار گرفته است.
محبت، احترام و گذشت؛ سه رکن آرامش خانواده
وی درباره نقش محبت، احترام و گذشت در استحکام خانواده از منظر نهجالبلاغه اظهار کرد: محبت، روح خانواده است و اگر در محیط خانواده حاکم باشد، بسیاری از اختلافات از بین خواهد رفت.محبت، روح خانواده است و اگر در محیط خانواده حاکم باشد، بسیاری از اختلافات از بین خواهد رفت.
مشاور خانواده افزود: احترام متقابل، شخصیت اعضای خانواده را حفظ کرده و زمینه اعتماد و آرامش را فراهم میکند.
وی ادامه داد: هیچ خانوادهای بدون گذشت دوام نمیآورد؛ زیرا زندگی مشترک همواره با خطاهای کوچک همراه است و عفو و چشمپوشی مانع تبدیل این خطاها به اختلافات عمیق و دشمنی میشود.
حجت الاسلام اسداللهی با بیان اینکه امیرالمؤمنین(ع)، حلم، عفو و خوشاخلاقی را از برترین صفات انسان مؤمن معرفی میکنند، گفت: در حکمت ۱۰ فضیلت عفو و گذشت، در حکمت ۲۰۱ حسن خلق، در حکمت ۵۳ بردباری و در نامه ۵۳ خطاب به مالک اشتر نیز رحمت، محبت و مهربانی نسبت به مردم سفارش شده که این موضوع در محیط خانواده به طریق اولی اهمیت بیشتری دارد.
والدین باید الگوی عملی فرزندان باشند
وی درباره توصیههای امام علی(ع) در زمینه تربیت فرزندان اظهار کرد: تربیت صحیح فرزند یکی از مهمترین وظایف والدین است.
استاد حوزه و دانشگاه افزود: حضرت علی(ع) تأکید میکنند که آموزش ایمان، اخلاق، صداقت، مسئولیتپذیری، شجاعت و هدفمندی باید از دوران کودکی آغاز شود.حضرت علی(ع) تأکید میکنند که آموزش ایمان، اخلاق، صداقت، مسئولیتپذیری، شجاعت و هدفمندی باید از دوران کودکی آغاز شود.
وی تصریح کرد: والدین باید پیش از هر چیز، الگوی عملی فرزندان خود باشند؛ زیرا رفتار آنان بیش از گفتارشان بر فرزندان اثر میگذارد.
حجت الاسلام اسداللهی ادامه داد: امام علی(ع) به تفاوت نسلها نیز توجه داشته و تأکید میکنند که شیوه تربیت باید متناسب با شرایط زمان باشد امام علی(ع) به تفاوت نسلها نیز توجه داشته و تأکید میکنند که شیوه تربیت باید متناسب با شرایط زمان باشد؛ چنانکه نقل شده است فرزندان خود را مطابق زمان خودشان تربیت کنید، زیرا آنان برای زمانی غیر از زمان شما آفریده شدهاند.
وی افزود: جامعترین دستور تربیتی حضرت در نامه ۳۱ نهجالبلاغه آمده و در حکمت ۳۹۹ نیز به جایگاه زن در خانواده و نقش او در ایجاد آرامش و تربیت فرزندان اشاره شده است.
آموزههای نهجالبلاغه همچنان راهگشای خانواده امروز است
وی در پایان با بیان اینکه آموزههای نهجالبلاغه با وجود تغییر سبک زندگی همچنان کاربرد فراوانی دارند، اظهار کرد: گفتوگوی صمیمانه، رعایت حقوق اعضای خانواده، پرهیز از اسراف، تقویت روحیه گذشت، تربیت دینی فرزندان، مسئولیتپذیری و رعایت عدالت در رفتار از مهمترین راهکارهایی است که میتواند خانواده امروز را از بسیاری از آسیبهای اجتماعی حفظ کند.
حجت الاسلام اسداللهی خاطرنشان کرد: هرچه خانواده به ارزشهای اخلاقی و تعالیم نهجالبلاغه نزدیکتر شود، آرامش، استحکام و پایداری آن نیز افزایش خواهد یافت.
هرچه خانواده به ارزشهای اخلاقی و تعالیم نهجالبلاغه نزدیکتر شود، آرامش، استحکام و پایداری آن نیز افزایش خواهد یافت.
وی با اشاره به بخشهای مختلف نهجالبلاغه گفت: در نامه ۴۷ بر تقوا، نظم و اصلاح روابط، در نامه ۵۳ بر عدالت، مهربانی و مدارا و در حکمتهای ۱۰، ۱۳، ۲۰۱ و ۲۲۴ نیز بر عفو، حسن خلق، قناعت و اخلاق نیکو تأکید شده است؛ آموزههایی که میتوانند راهنمای عملی خانوادههای امروز در مسیر دستیابی به زندگی سالم، آرام و پایدار باشند.
نظر شما