به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی، دکتر طاهره میرزایی، استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیامنور خراسان جنوبی، شامگاه(۲۴ تیر) در میز دانشگاه و مردم با موضوع «کارکردهای رجز و شعار با تکیه بر کلام رهبر شهید انقلاب اسلامی» با تسلیت ایام سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و شهدای اسلام، اظهار کرد: شعار و رجز از دیرباز در فرهنگ ملتها، بهویژه در میدانهای نبرد، ابزاری برای هویتبخشی، تقویت روحیه، ایجاد انسجام و اعلام مواضع اعتقادی و سیاسی بودهاند و امروز نیز همین کارکرد را در جامعه اسلامی ایفا میکنند.
وی با اشاره به پیشینه تاریخی شعار در ایران، جهان اسلام و دیگر تمدنها افزود: در نبردهای گذشته، رزمندگان برای شناسایی نیروهای خودی از دشمن، واژه یا عبارتی را به عنوان «شعار» برمیگزیدند و به مرور زمان این واژه به معنای عبارت کوتاه، موزون و اثرگذاری درآمد که بیانگر باورها، آرمانها و مواضع یک گروه یا ملت است.
استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیامنور خراسان جنوبی با بیان اینکه شعارها معمولاً کوتاه، ساده، آهنگین و دارای قافیه هستند، گفت: همین سادگی سبب میشود مردم به سرعت آنها را حفظ کرده و تکرار کنند و در واقع شعارها یکی از مهمترین منابع شناخت اندیشه، فرهنگ و ایدئولوژی یک جامعه به شمار میروند.
میرزایی با اشاره به جایگاه شعار در نهضت عاشورا تصریح کرد: قیام سیدالشهدا(ع) سرشار از شعارها و رجزهایی است که هر یک بیانگر اهداف، آرمانها و روحیه آزادگی و مقاومت است و همین میراث ارزشمند در انقلاب اسلامی و دوران دفاع مقدس نیز استمرار یافته است.
وی با اشاره به سه محور اصلی شعارهای انقلاب اسلامی گفت: رهبری، حکومت اسلامی و وحدت سه رکن اساسی شعارهای انقلاب بودند و شعارهایی همچون «الله اکبر، خمینی رهبر»، «ارتش ما حسینیه، رهبر ما خمینیه» و «اتحاد، اتحاد، رمز پیروزی» در همین چارچوب شکل گرفتند و توانستند مردم را حول یک هدف مشترک گرد هم آورند.
استادیار دانشگاه پیامنور خراسان جنوبی با بیان اینکه شعارها کارکردهای متعددی دارند، اظهار کرد: هویتبخشی، ایجاد انگیزه، گفتمانسازی، مرزبندی میان جبهه حق و باطل، تقویت حافظه جمعی و انتقال آرمانهای یک ملت از مهمترین کارکردهای شعارهاست.
وی با استناد به بیانات رهبر شهید انقلاب اسلامی درباره شعار «الله اکبر» افزود: رهبر شهید، «الله اکبر» را تنها یک ذکر عبادی نمیدانستند بلکه آن را سلاحی دشمنشکن، عنصر بنیادین قدرتسازی جهان اسلام و مهمترین شعار امت اسلامی معرفی میکردند که ملت مسلمان ایران با تکیه بر همین شعار توانست رژیم طاغوت را سرنگون کند و در برابر استکبار جهانی بایستد.
میرزایی با تأکید بر ضرورت تولید شعارهای فاخر و ماندگار گفت: زبان فارسی، زبان پاکیزگی و ادب است و حتی در مواجهه با دشمن نیز باید عفت کلام حفظ شود. شعارهایی که از دایره اخلاق خارج شوند، ماندگاری نخواهند داشت، اما شعارهایی مانند «هیهات منا الذله» قرنهاست که زنده مانده و همچنان الهامبخش ملتهاست.
وی خاطرنشان کرد: صاحبان قلم، شاعران و فعالان فرهنگی باید در تولید شعارها از مبانی فکری و بیانات رهبر شهید انقلاب اسلامی بهره بگیرند و استقلالخواهی، عدالتطلبی، عزت ملی، مقاومت، کرامت انسانی، وحدت، آزادی در چارچوب قانون، پیشرفت کشور و رفع تبعیض را محور شعارهای خود قرار دهند.
استادیار دانشگاه پیامنور خراسان جنوبی با اشاره به تأکید رهبر شهید بر استقلال کشور افزود: ایشان استقلال را به معنای نپذیرفتن تحمیل قدرتهای بیگانه میدانستند و بارها تأکید کردهاند که ملت و دولت باید در کنار یکدیگر از استقلال کشور صیانت کنند.
وی با بیان اینکه رهبر شهید همواره بر وحدت ملی تأکید داشتند، گفت: ایشان هرگونه شعاری که موجب اختلاف، دوقطبیسازی و تخریب مسئولان شود را مردود میدانستند و تصریح کرده بودند که نقد و مطالبهگری باید بدون توهین، تخریب و شعارهای تفرقهآفرین انجام شود.
میرزایی همچنین به نگاه متواضعانه رهبر شهید نسبت به شعارهای مردمی اشاره کرد و افزود: ایشان حتی با بهکارگیری برخی تعابیر اغراقآمیز درباره شخصیت خود مخالفت میکردند و تأکید داشتند صفاتی که ویژه حضرت ولیعصر(عج) است نباید درباره افراد دیگر به کار رود و همچنین عبارت «جانم فدای رهبر» را نیز به این معنا اصلاح میکردند که همه باید جان خود را فدای اسلام کنند، نه یک شخص.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به تبیین مفهوم «رجز» پرداخت و گفت: رجز پیشینهای طولانی در ادبیات حماسی دارد و برخلاف شعار که بیشتر جنبه جمعی دارد، رجز بیشتر بیان فردی برای معرفی هویت، شجاعت، باورها و آرمانهای رزمنده است.
استادیار دانشگاه پیامنور خراسان جنوبی با اشاره به نمونههایی از رجز در شاهنامه فردوسی و جنگهای صدر اسلام افزود: رجز علاوه بر معرفی تواناییهای فرد، موجب تضعیف روحیه دشمن، تقویت روحیه خودی، تهدید دشمن و ایجاد اعتماد به نفس در میدان نبرد میشود.
میرزایی با بیان اینکه امروز نیز حضور گسترده مردم در صحنههای مختلف نوعی رجز محسوب میشود، اظهار کرد: حضور میلیونی مردم در مراسم تشییع رهبر شهید، خود یک رجز بزرگ در برابر دشمنان بود که اقتدار، وحدت و انسجام ملت ایران را به نمایش گذاشت.
وی با تأکید بر اینکه رجزها و شعارهای امروز باید برگرفته از اندیشههای رهبر شهید باشد، گفت: مفاهیمی همچون عشق به ایران، پیوند ایران و اسلام، مقاومت، آزادگی، حمایت از مظلوم، ایستادگی در برابر استکبار، تکریم شهدا، پاسداشت خانوادههای شهدا و دفاع از عزت ملی باید محور تولید آثار ادبی و شعارهای مردمی قرار گیرد.
استادیار دانشگاه پیامنور خراسان جنوبی با اشاره به بیانات رهبر شهید درباره حب وطن افزود: ایشان همواره تأکید داشتند که ایراندوستی و اسلامخواهی در تقابل با یکدیگر نیستند و دفاع مقدس نشان داد کسانی که حقیقتاً به اسلام پایبند بودند، بیش از همه از ایران دفاع کردند.
میرزایی با بیان اینکه مقاومت یکی از مهمترین محورهای کلام رهبر شهید بود، گفت: ایشان بارها تأکید کردند که مسئولان نباید از تهدید دشمن هراس داشته باشند، زیرا عقبنشینی در برابر دشمن آغاز بدبختی ملتهاست و نظریه مقاومت، یک نظریه اصیل و موفق است که باید بیش از گذشته تبیین و تبلیغ شود.
وی همچنین بر ضرورت استفاده از ظرفیت شعر، ادبیات و رسانه برای انتقال پیام مقاومت تأکید کرد و افزود: شعر، شعار و رجز از مؤثرترین ابزارهای جنگ نرم هستند و صاحبان قلم باید با تولید آثار فاخر، پیام عزت، استقلال، مقاومت و امید را به جامعه منتقل کنند.
استادیار دانشگاه پیامنور خراسان جنوبی در پایان اظهار کرد: انتظار میرود شاعران، نویسندگان و فعالان فرهنگی با الهام از اندیشههای رهبر شهید، شعارها و رجزهایی فاخر، ماندگار، مؤدبانه، اثرگذار و متناسب با فرهنگ ایرانی ـ اسلامی تولید کنند تا ضمن تقویت روحیه مقاومت، زمینهساز ترویج آرمانهای انقلاب اسلامی در جامعه باشند.
نظر شما