حسن یعقوبی در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از استان کرمانشاه، با اشاره به اجرای طرح محلهمحوری با مرکزیت و راهبری مسجد و اهمیت شناخت مفهوم «محله»، اظهار کرد: محله صرفاً یک محدوده جغرافیایی نیست، بلکه مجموعهای از هویت، خاطره، تعاملات انسانی، فرهنگ، روابط اجتماعی و احساس تعلق مردم است.
نماینده نهاد مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان کرمانشاه افزود: یک محله پویا دارای ویژگیهایی همچون سابقه تاریخی، فضاهای عمومی برای بروز خلاقیتهای فرهنگی و اجتماعی، نمادها و زیرساختهای خاص، امکان نظارت عمومی، اجتماع قانونمدار، احساس مالکیت ساکنان، ساختار اجتماعی، تعلق اجتماعی، انسجام، امنیت و توانایی شناخت و حل مسائل توسط خود مردم است.
هویت محله با تعاملات انسانی و حافظه تاریخی شکل میگیرد
وی با بیان اینکه مهمترین عامل شکلدهنده هویت محله، تعاملات انسانی است، تصریح کرد: وقتی از شهر و محله سخن میگوییم، در حقیقت از تعامل انسان با انسان، انسان با محیط و انسان با شهر سخن میگوییم و همین تعاملات است که هویت اجتماعی را شکل میدهد.
حجت الاسلام یعقوبی حافظه تاریخی را یکی دیگر از عناصر مهم هویتبخش دانست و گفت: هر مکان با خاطرات و اتفاقاتی که در آن رخ داده است شناخته میشود و هرچه این خاطرات و پیوندهای تاریخی بیشتر باشد، هویت فرد و جامعه نیز کاملتر خواهد شد.
وی خاطرنشان کرد: رفتارها، هنجارها، فرهنگ، هنر و سلیقه عمومی نیز از عوامل مهم شکلگیری هویت شهری و محلهای هستند؛ چراکه یک جامعه تنها با ساختار فیزیکی شناخته نمیشود، بلکه ارزشها و رفتارهای آن نیز بخش مهمی از هویت آن را تشکیل میدهد.
مسجد؛ قلب تپنده محله اسلامی
نماینده نهاد مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان کرمانشاه با اشاره به جایگاه مسجد در جوامع اسلامی اظهار کرد: مسجد در طول تاریخ اسلام تنها محل عبادت و برگزاری مراسم دینی نبوده، بلکه مرکزی برای فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی، آموزشی، سیاسی و حتی رسیدگی به امور عمومی جامعه بوده است.
وی افزود: مسجد بهعنوان یک نهاد محوری میتواند نقش اساسی در تحول محلات اسلامی ایفا کند و با قرار گرفتن در جایگاه محور فعالیتهای اجتماعی، زمینه ارتباط بیشتر میان مردم، نخبگان، جوانان و گروههای مردمی را فراهم سازد.
حجت الاسلام یعقوبی ادامه داد: مسجد محلهمحور به معنای قرار گرفتن مسجد بهعنوان کانون اصلی فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی و تربیتی در محله است؛ الگویی که میتواند به تقویت همبستگی اجتماعی، افزایش احساس تعلق، ارتقای هویت اسلامی و کاهش آسیبهای اجتماعی منجر شود.
ضرورت بازنگری در مدیریت مساجد
وی با تأکید بر ضرورت بازنگری در مدیریت مساجد گفت: باید نگاه به مسجد متناسب با ظرفیتهای گسترده آن اصلاح شود و فضایی فراهم شود که جوانان، خانوادهها و اقشار مختلف جامعه احساس حضور، نقشآفرینی و تعلق داشته باشند.
نماینده نهاد مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان کرمانشاه افزود: فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی پیرامون مساجد میتواند علاوه بر تقویت هویت اجتماعی، به رونق اقتصادی محلهها نیز کمک کند؛ برگزاری بازارهای محلی، نمایشگاهها و برنامههای فرهنگی از جمله ظرفیتهایی است که میتواند در این مسیر مورد استفاده قرار گیرد.
لزوم هماهنگی دستگاهها برای تحقق مسجد محوری
وی یکی از چالشهای موجود را نبود هماهنگی کافی میان دستگاههای فرهنگی دانست و گفت: مجموعههای مختلفی مانند اوقاف، فرهنگ و ارشاد اسلامی، بسیج، سپاه، سازمان تبلیغات اسلامی، آموزش و پرورش، صدا و سیما و شهرداریها بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم با مسجد ارتباط دارند و ضروری است میان این مجموعهها همافزایی و هماهنگی بیشتری ایجاد شود.
حجت الاسلام یعقوبی تصریح کرد: برای اجرای موفق طرح مسجد محوری، نیازمند یک جایگاه تصمیمگیری واحد و مدیریت جامع فرهنگی هستیم تا فعالیت دستگاهها در یک مسیر مشخص و هماهنگ قرار گیرد و طرحها از مرحله شعار به مرحله اجرا برسند.
مسجد محوری؛ مسیر خودسازی، جامعهپردازی و تمدنسازی
وی با اشاره به نقش مسجد در تحقق اهداف گام دوم انقلاب اسلامی اظهار کرد: حرکت مسجد محور و محله اسلامی باید در مسیر سه محور خودسازی، جامعهپردازی و تمدنسازی تعریف شود و مسجد جایگاه تحقق هر سه این عرصههاست.
نماینده نهاد مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان کرمانشاه تأکید کرد: نخستین گام در این مسیر، خودسازی افراد است؛ زیرا اگر فعالان این عرصه رفتارهایی داشته باشند که موجب دلسردی دیگران شود، حرکت اجتماعی با آسیب مواجه خواهد شد.
وی افزود: خودمحوری و اختلاف، مانع تحقق اهداف بزرگ اجتماعی است و برای رسیدن به یک حرکت تمدنساز باید همه مجموعهها با یک گفتمان مشترک، همدلی و اخلاص در کنار یکدیگر قرار گیرند.
معنویت و اخلاق؛ پایههای اصلی مسجد محوری
حجت الاسلام یعقوبی با بیان اینکه مسجد بدون معنویت و اخلاق نمیتواند مأموریت اصلی خود را انجام دهد، گفت: مسجد باید پیش از هر چیز کانون ذکر، معنویت، تربیت و یاد خدا باشد؛ زیرا اگر تحول معنوی اتفاق نیفتد، بسیاری از فعالیتهای اجتماعی نیز از مسیر اصلی خود فاصله خواهند گرفت.
وی خاطرنشان کرد: طراحی و اجرای محلهسازی با محوریت مسجد، با مشارکت همه اعضای محله، استفاده از تخصصهای مختلف و مدیریت هماهنگ میتواند زمینه حل بسیاری از مسائل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و حتی قضایی را فراهم کند.
نماینده نهاد مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان کرمانشاه در پایان گفت: مسجد محلهمحور زمانی به موفقیت میرسد که مردم، مسئولان، نخبگان، گروههای جهادی و همه ظرفیتهای محلی پای کار بیایند و مسجد دوباره به جایگاه واقعی خود بهعنوان قلب تپنده جامعه اسلامی بازگردد.
نظر شما