به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از استان کردستان، ادبیات کودک و نوجوان در سالهای اخیر بیش از گذشته به عنوان یک ابزار تربیتی و فرهنگی مهم، مورد توجه قرار گرفته است.
حوزه ای که نقش مؤثری در شکلگیری شخصیت، تقویت تخیل، آموزش مهارتهای زندگی و انتقال ارزشهای فرهنگی به نسل آینده ایفا میکند.
در همین راستا و همزمان با روز قلم و روز ملی ادبیات کودک و نوجوان، نشست تخصصی «سر این قلم سلامت» با حضور نویسندگان، پژوهشگران، استادان دانشگاه، کتابداران و فعالان فرهنگی در سالن جلسات ادارهکل کتابخانههای عمومی استان کردستان برگزار شد تا بار دیگر اهمیت این حوزه در توسعه فرهنگی جامعه مورد بررسی قرار گیرد.
ادبیات کودک؛ پلی میان امروز و آینده
مدیرکل کتابخانههای عمومی استان کردستان در ابتدای این نشست با اشاره به جایگاه ادبیات کودک در تربیت نسل آینده اظهار کرد: هر اندازه برای کودکان امروز سرمایهگذاری فرهنگی انجام شود، جامعه فردا از سرمایه انسانی توانمندتر، آگاهتر و مسئولیتپذیرتری برخوردار خواهد بود.
معصومه حسنی خونسار با بیان اینکه کودکان سازندگان آینده جامعه هستند، افزود: ادبیات کودک تنها مجموعهای از داستانها، شعرها یا ابزارهای سرگرمی نیست، بلکه پلی میان خیال و واقعیت، احساس و اندیشه و همچنین پیونددهنده امروز با آینده فرهنگی جامعه محسوب میشود.
وی ادامه داد: بسیاری از ارزشهای اخلاقی، اجتماعی و فرهنگی از طریق کتاب و داستان به کودکان منتقل میشود و همین مسئله اهمیت تولید آثار فاخر و متناسب با نیازهای نسل جدید را دوچندان کرده است.
نیاز امروز؛ تولید آثار جذاب و خلاقانه
مدیرکل کتابخانههای عمومی استان کردستان با اشاره به تغییر ذائقه مخاطبان کودک گفت: نسل امروز با حجم گستردهای از رسانههای نوین و فضای مجازی مواجه است و اگر کتاب نتواند از نظر محتوا، جذابیت و کیفیت با این فضا رقابت کند، بخشی از مخاطبان خود را از دست خواهد داد.
وی تأکید کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری به تولید کتابهایی نیاز داریم که علاوه بر جذابیتهای هنری، از محتوای غنی، زبان مناسب و پیامهای تربیتی برخوردار باشند.
حسنی خونسار خاطرنشان کرد: کتابخانههای عمومی نیز تلاش میکنند با اجرای برنامههای فرهنگی، نشستهای تخصصی و معرفی آثار ارزشمند، زمینه انس بیشتر کودکان و نوجوانان با کتاب را فراهم کنند.
ادبیات کودک بدون شناخت روانشناسی موفق نخواهد بود
در ادامه این نشست، عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان کردستان با نگاهی تخصصی به مفهوم ادبیات کودک پرداخت و بر اهمیت شناخت ویژگیهای روحی و روانی کودکان در تولید آثار ادبی تأکید کرد.
سیفالله رحمانی اظهار کرد: نویسنده کودک پیش از آنکه نویسنده باشد، باید مخاطب خود را بشناسد و از ویژگیهای رشد ذهنی، عاطفی و هیجانی کودکان آگاهی کافی داشته باشد.
وی افزود: ادبیاتی که نتواند دغدغهها، احساسات و نیازهای مخاطب کودک را درک کند، نمیتواند ارتباط مؤثر و ماندگاری با او برقرار کند.
رحمانی با اشاره به نقش هیجانها در رشد شخصیت کودکان گفت: هیجان بخش جداییناپذیر دوران کودکی است و نویسندگان باید این واقعیت را در خلق آثار خود مدنظر قرار دهند.
وی افزود: بسیاری از احساساتی که کودکان تجربه میکنند، در کتابها بازتاب مناسبی ندارد و همین مسئله ضرورت پژوهشهای بیشتر در این حوزه را نشان میدهد.
عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان ادامه داد: ادبیات کودک میتواند به کودکان کمک کند احساسات خود را بهتر بشناسند، آنها را مدیریت کنند و مهارتهای اجتماعی و ارتباطی خود را ارتقا دهند.
پژوهش؛ زیربنای ادبیات ماندگار
در بخش دیگری از این نشست، آرش مهربان، نویسنده و پژوهشگر ادبیات کودک، پژوهش را یکی از ارکان اصلی ارتقای کیفیت آثار ادبی دانست.
وی اظهار کرد: هر اثر ادبی زمانی میتواند ماندگار باشد که بر پایه شناخت، تحقیق و مطالعه شکل گرفته باشد؛ زیرا بدون پژوهش، ادبیات به تدریج از مسیر اصلی خود فاصله خواهد گرفت.
مهربان افزود: پژوهش صرفاً یک فعالیت دانشگاهی نیست، بلکه ابزاری برای شناخت دقیق مخاطب، بررسی نیازهای جامعه و ارتقای کیفیت آثار ادبی به شمار میرود.
این پژوهشگر ادبیات کودک با تأکید بر اهمیت نقد علمی گفت: آثاری که مورد نقد و ارزیابی قرار نگیرند، فرصت رشد و اصلاح نخواهند داشت.
وی افزود: نقد منصفانه علاوه بر ارتقای کیفیت آثار، موجب افزایش انگیزه نویسندگان برای خلق آثار بهتر نیز خواهد شد.
مهربان خاطرنشان کرد: جامعه ادبی باید نقد را نه به عنوان تهدید، بلکه فرصتی برای پیشرفت تلقی کند.
سه کارکرد مهم پژوهش در ادبیات کودک
وی در ادامه به تشریح مهمترین کارکردهای پژوهش پرداخت و گفت: نخستین نقش پژوهش، ارتقای کیفیت آثار و جلوگیری از تولید آثار سطحی است.
مهربان گفت: دومین کارکرد پژوهش، ایجاد پشتوانه نظری برای توسعه ادبیات کودک و فراهم کردن امکان تحلیل علمی متون است.
وی افزود: سومین کارکرد نیز نقد و ارزیابی آثار منتشر شده است که ضمن افزایش کیفیت تولیدات فرهنگی، جایگاه نویسندگان را نیز ارتقا میدهد.
کتابخانهها؛ حلقه اتصال کودکان با کتاب
یکی از موضوعات مورد تأکید در این نشست، نقش کتابخانههای عمومی در ترویج فرهنگ مطالعه بود.
شرکتکنندگان معتقد بودند کتابخانههای عمومی تنها محل امانت کتاب نیستند، بلکه میتوانند به مراکز فعال فرهنگی برای آموزش، گفتوگو، قصهگویی، نشستهای ادبی و تقویت مهارتهای مطالعه تبدیل شوند.
برگزاری نشستهای تخصصی، معرفی کتاب، جلسات قصهگویی، کارگاههای نویسندگی و برنامههای فرهنگی از جمله اقداماتی عنوان شد که میتواند کودکان را بیش از گذشته با فضای کتابخانهها آشنا کند.
کارشناسان حاضر در نشست تأکید کردند هر جامعهای که برای کودکان خود کتاب تولید کند، در حقیقت برای آینده خود سرمایهگذاری کرده است.
به اعتقاد آنان، توسعه ادبیات کودک تنها وظیفه نویسندگان نیست، بلکه مجموعهای از نهادهای فرهنگی، آموزشی، خانوادهها، مدارس، کتابخانهها و رسانهها باید در کنار یکدیگر برای ترویج فرهنگ مطالعه تلاش کنند.
در پایان این نشست، با اهدای لوح تقدیر از سوی ادارهکل کتابخانههای عمومی استان کردستان، از آرش مهربان و سیفالله رحمانی به پاس حضور و ارائه مباحث تخصصی در حوزه ادبیات کودک و نوجوان تجلیل شد.
نظر شما