حجتالاسلام علی زارعی، کارشناس مرکز تخصصی صحیفه سجادیه و مدرس سطوح عالی حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از کرمان با بیان اینکه خیلی از شیفتگان صحیفه مبارکه سجادیه میپرسند چگونه میشود در دعاهای صحیفه تدبر کرد، متن دعا را خوب فهمید و به دیگران هم تعلیم داد؟ نکاتی بیان کرد.
وی در پاسخ به این سئوالات که روشهای متنوع و جذاب زیادی برای این منظور وجود دارد؛ توضیح داد: بعد از مخاطبشناسی که از مسائل مهم تربیت و تدریس و تبلیغ است؛ مسئله موضوعشناسی و رعایت تناسب آن با مخاطب از اهم مسائل در این زمینه است.
حجتالاسلام زارعی ادامه داد: چند روش در این جلسه و جلسات آینده، برای تدبر در متون دینی خاصه صحیفه سجادیه، مطرح کرده و نمونههایی را ذکر میکنیم.
وی روش اول را روش کشف موضوعات فقرات دعا و دستهبندی آن به موضوع اصلی (که یک موضوع بیشتر نمیتواند باشد) و موضوعات فرعی دانست و افزود: اصول تبیین دعا با روش کشف موضوع اصلی دعا در دعاهای صحیفه سجادیه؛ "نوشتن" قسمتی از دعا و تأمل در آن و "استخراج موضوعات موجود" (موضوعات کلی و ریز موضوعات) از آن فقره از دعا و "دستهبندی" موضوعات استخراج شده به اصلی و فرعی و "توجه به نکتهها" و کشف پیام از کلمات دعا است.
حجتالاسلام زارعی در همین رابطه قسمتی از دعای ۴۴ صحیفه سجادیه را مثال زد که «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ جَنِّبْنَا الْإِلْحَادَ فِی تَوْحِیدِکَ، وَ الْتَّقْصِیرَ فِی تَمْجِیدِکَ، وَ الشَّکَّ فِی دِینِکَ، وَ الْعَمَی عَنْ سَبِیلِکَ، وَ الْإِغْفَالَ لِحُرْمَتِکَ، وَ الِانْخِدَاعَ لِعَدُوِّکَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیمِ.
وی توضیح داد: برخی از موضوعات کلی موجود در این بخش از دعا صلوات بر پیامبر و آل پیامبر، الحاد در توحید، تقصیر در بزرگداشت خدا، شک در دین خدا، نابینائی از راه خدا و غفلت از تعظیم و حرمت خدا، خطر در تله فریب دشمن خدا افتادن و ... است.
کارشناس مرکز تخصصی صحیفه سجادیه ریز موضوعات این بخش را شامل صلوات، نبوت، اهلبیت، لزوم اجتناب از مسائل و موضوعات مُضر، الحاد، توحید و شرک، قصور و تقصیر، تمجید و تعریف و تحمید و مدح، شک، دین، کور دلی، سبیل و صراط، غفلت و ذکر، حرمتها، شیاطین و دشمنان خدا و... دانست.
وی گفت: سؤال این است که موضوع اصلی دعا که دعا در صدد بیان آن است کدام موضوع است؟ با یک تحلیل و توجه در بین موضوعات به دست آمده و مطالعه دقیق و چند باره دعا، موضوع اصلی به دست خواهد آمد که در این فقره از دعا «تقاضای تقویت روحیه توحید در نفس» میتواند موضوع اصلی دعا باشد.
حجتالاسلام زارعی بیان کرد: گویا امام سجاد علیه السلام ضرورت توجه انسان به تقویت روحیه توحید در نفس را به مخاطب در قالب دعا یادآور میشوند؛ البته تشخیص موضوع اصلی و محوری ادعیه، نیازمند تمرین و ممارست و رجوع به کارشناس است تا از سلیقهای بودن برداشتها ممانعت شود.
وی بازخوانی دعا با تدبر در مفردات را هم مورد اشاره قرار داد: اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ؛ وَ جَنِّبْنَا الْإِلْحَادَ فِی تَوْحِیدِکَ؛ وَ الْتَّقْصِیرَ فِی تَمْجِیدِکَ؛ وَ الشَّکَّ فِی دِینِکَ؛ وَ الْعَمَی عَنْ سَبِیلِکَ؛ وَ الْإِغْفَالَ لِحُرْمَتِکَ؛ وَ الِانْخِدَاعَ لِعَدُوِّکَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیمِ. (به کافهای خطاب دقت شود تَوْحِیدِکَ، تَمْجِیدِکَ، دِینِکَ، سَبِیلِکَ، حُرْمَتِکَ، عَدُوِّکَ.)
مدرس سطوح عالی حوزه علمیه قم سپس به نکتهها و پیامها توجه داد و گفت: اللَّهُمَّ یعنی یا الله؛ بیشتر دعاها با این کلمه شروع شده اند؛ دوم اینکه پیامبر و آل پیامبر از مقاماتی برخوردارند که جهانیان برای استجابت دعا باید متوسل به آن بزرگواران شوند.
وی سومین نکته و پیام را عبادی و سیاسی بودن دعای صلوات دانست و افزود: خداوند اولین و بیشترین صلوات را به پیامبر میفرستد.
کارشناس مرکز تخصصی صحیفه سجادیه اظهار کرد: صلوات منقول از معصوم، همراه با صلوات بر آل پیامبر است و نکته بعدی اینکه باید مراقب آفات در عبادات باشیم. (الحاد در توحید، تقصیر در تمجید خدا، شک در دین و ...)
وی ادامه داد: پیام بعدی این است که کار در دست خداست، هدایت و حفظ را باید از او خواست «جَنِّبْنَا ... » الحاد و تقصیر و شک و عمی و اغفال و انخداع، از {صفات}شیطان هستند و شیطان دشمن رانده شده الهی است.
حجتالاسلام زارعی در خصوص آخرین نکته و پیام هم تصریح کرد: توحید و تمجید و تدین و در راه خدا بودن و رعایت حرمت الهی و دشمنی با شیطان، لازمه ایمان و هدایت است.
نظر شما