حجتالاسلام والمسلمین یوسفیمقدم، رئیس پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن کریم، در گفتگو با خبرگزاری شبستان در استان قم، با اشاره به تأکید رهبر معظم انقلاب بر موضوع «تابآوری»، گفت: مقام معظم رهبری در بیانات خود بر ضرورت توجه به تابآوری تأکید کردند و این موضوع از مهمترین نیازهای امروز جامعه اسلامی است.
وی با بیان اینکه تابآوری از اصطلاحات شناختهشده در دانش روانشناسی است، افزود: انسان با کسب مهارت تابآوری، هنگام مواجهه با سختیها، مشکلات و فشارهای روانی، توان سازگاری، انعطافپذیری و بازیابی خود را پیدا میکند. در نگاه کلان نیز تابآوری موجب میشود انسان یا جامعه خود را قربانی حوادث و بحرانها نبیند؛ زیرا قربانیپنداری، یکی از بزرگترین تهدیدها برای رشد و پیشرفت انسان است.
رئیس پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن کریم ادامه داد: امروزه مفهوم تابآوری در حوزه جامعهسازی نیز کاربرد گستردهای یافته است. جامعهای که با بحرانها و تهدیدها روبهرو میشود، با تکیه بر مهارت تابآوری، توان از دسترفته خود را بازیابی کرده و در مسیر تقویت و توسعه قدرت گام برمیدارد. بر این اساس، همه جامعه در سنگر جهاد و مقاومت برای عبور از بحرانها قرار میگیرند.
وی تصریح کرد: چنین نگاهی کمک میکند جامعه با بهرهگیری از پشتوانههای سختافزاری و نرمافزاری، یعنی قدرت مادی و معنوی، با بحرانهای پیچیده مقابله کرده و با سلامت از آنها عبور کند. بیتردید هر جامعهای که از تابآوری بیشتری برخوردار باشد، آسیبهای کمتری نیز متحمل خواهد شد.
یوسفیمقدم با اشاره به ریشههای قرآنی این مفهوم گفت: تابآوری از همان آغاز نزول قرآن کریم در آموزههای وحیانی مورد توجه قرار گرفته است. در دوران مکه، آیات قرآن بیشتر بر تابآوری فردی تمرکز داشتند؛ یعنی بر صبر، استقامت و پایداری مؤمنان در برابر تمسخر، تکذیب و فشار مشرکان تأکید میکردند. آیاتی همچون «واصبر علی ما یقولون»، «فاصبر لحکم ربک» و «فاستقم کما أمرت» نمونههایی از این آموزهها هستند.
وی افزود: اگرچه مخاطب مستقیم برخی از این آیات پیامبر اکرم(ص) است، اما مؤمنان نیز در این تکالیف با آن حضرت شریک هستند و این آموزهها به تقویت زیرساختهای اعتقادی، روانی و معنوی جامعه اسلامی برای افزایش تابآوری کمک میکند.
رئیس پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن کریم ادامه داد: با تشکیل حکومت اسلامی در مدینه و پیچیدهتر شدن مسائل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، مفهوم تابآوری از سطح فردی به سطح اجتماعی ارتقا یافت. از اینرو، آیات قرآن بر مؤلفههایی همچون شورا، عدالت، شایستهسالاری، وحدت اجتماعی و آمادگی همهجانبه برای دفاع از جامعه اسلامی تأکید کردند.
وی با اشاره به برخی از آیات قرآن خاطرنشان کرد: آیه «وشاورهم فی الأمر» مشورت را زمینهساز مدیریت بحران و تقویت تابآوری جمعی معرفی میکند، آیه «إن الله یأمرکم أن تؤدوا الأمانات إلی أهلها...» عدالت و شایستهسالاری را عامل پایداری جامعه میداند، آیه «واعتصموا بحبل الله جمیعاً ولا تفرقوا» انسجام اجتماعی را پشتوانه تابآوری معرفی میکند و آیه «وأعدوا لهم ما استطعتم من قوة» نیز توسعه قدرت را از ارکان اساسی تابآوری جامعه اسلامی برمیشمارد.
یوسفیمقدم در پایان با اشاره به شرایط جمهوری اسلامی ایران اظهار کرد: استکبار جهانی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، با بهرهگیری از ابزارهایی همچون تحریم، جنگ نرم، جنگ سخت و تلاش برای تضعیف استقلال و تمامیت ارضی کشور، ایران را هدف قرار داده است. از اینرو، تقویت تابآوری برای نظام اسلامی و جامعه، ضرورتی انکارناپذیر است و باید به یک گفتمان راهبردی در عرصه حکمرانی و جامعهسازی تبدیل شود.
نظر شما