به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از استان کردستان، شهرها زمانی به توسعهای پایدار دست مییابند که مدیریت آنها بر پایه شناخت دقیق نیازهای محلی و مشارکت واقعی شهروندان شکل گرفته باشد.
در سالهای اخیر، رشد شتابان شهرنشینی، تغییر سبک زندگی و کاهش ارتباطات همسایگی، بخشی از هویت اجتماعی محلات را تحت تأثیر قرار داده و فاصله میان مردم و نظام تصمیمگیری شهری را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، مدیریت محله محور به عنوان یکی از الگوهای نوین حکمرانی شهری، تلاش میکند با سپردن بخشی از فرآیند تصمیمسازی به مردم، ضمن افزایش مشارکت اجتماعی، کیفیت خدمات شهری را نیز ارتقا دهد.
آیین آغاز به کار شوراهای محلات شهر سنندج که با حضور مسئولان استانی، شهرستانی، اعضای شوراهای محلات و فعالان اجتماعی برگزار شد، فرصتی بود تا مسئولان بر اهمیت احیای نقش محلات در اداره شهر و ضرورت بهرهگیری از ظرفیت مردم در حل مسائل شهری تأکید کنند.
شنیدن صدای مردم؛ مهمترین هنر مدیریت
فرماندار سنندج در این آیین، مشارکت مردم را یکی از ارکان اصلی مدیریت موفق شهری دانست و اظهار کرد: یکی از مهمترین هنرهای مدیران، شنیدن صدای مردم و مشارکت دادن آنان در فرآیند تصمیمگیری، برنامهریزی و اداره امور است.
غریب سجادی با اشاره به اینکه با وجود اقدامات انجامشده، همچنان بخشی از مشکلات و مطالبات شهروندان پابرجاست، افزود: این واقعیت نشان میدهد که باید در شیوههای مدیریت شهری بازنگری شود و ظرفیتهای مردمی بیش از گذشته مورد استفاده قرار گیرد.
وی شوراهای محلات را فرصتی برای نزدیکتر شدن مدیریت شهری به مردم دانست و تصریح کرد: این شوراها نباید تنها در حد یک ساختار اداری باقی بمانند، بلکه باید به بستری واقعی برای حضور شهروندان در تصمیمسازی و حل مسائل محلات تبدیل شوند.
فرماندار سنندج با اشاره به پیشینه تاریخی محلات این شهر گفت: هر محله تنها مجموعهای از خیابانها و ساختمانها نیست، بلکه دارای هویت، فرهنگ، آیینها و پیشینه اجتماعی خاص خود است که باید مورد توجه قرار گیرد.
به گفته وی، بسیاری از محلات سنندج در طول سالیان گذشته نقش مهمی در شکلگیری هویت فرهنگی شهر داشتهاند و بازشناسی این ظرفیتها میتواند به افزایش تعلق خاطر شهروندان و تقویت همبستگی اجتماعی کمک کند.
سجادی خاطرنشان کرد: توسعه شهرنشینی موجب کمرنگ شدن برخی روابط سنتی و اجتماعی شده و امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازسازی سرمایه اجتماعی در محلات هستیم.
وی آغاز فعالیت شوراهای محلات در ۱۴ محله سنندج را نقطه شروع این مسیر دانست و ابراز امیدواری کرد این طرح به تدریج در سایر محلات نیز اجرا شود.
نسخهای متفاوت برای هر محله
مدیرکل فرهنگی و اجتماعی استانداری کردستان نیز در این همایش، مدیریت محلهمحور را ضرورتی اجتنابناپذیر برای شهرهای امروز دانست.
سرکوت نجفی اظهار کرد: نگاه یکسان به همه محلات نمیتواند پاسخگوی نیازهای متنوع شهر باشد، زیرا هر محله از نظر فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و حتی جمعیتی ویژگیهای خاص خود را دارد.
وی افزود: بر همین اساس، برای هر محله باید برنامهای متناسب با شرایط همان منطقه تدوین شود تا سیاستگذاریها اثربخشی بیشتری داشته باشد.
نجفی با اشاره به سیاستهای دولت چهاردهم در زمینه مردمیسازی حکمرانی گفت: افزایش مشارکت شهروندان در اداره امور محلی، یکی از رویکردهای جدی دولت است و شوراهای محلات میتوانند در تحقق این هدف نقش مهمی ایفا کنند.
مدیرکل فرهنگی و اجتماعی استانداری کردستان، شوراهای محلات را حلقه واسط میان مردم و مدیران شهری توصیف کرد و افزود: اعضای این شوراها به دلیل حضور مستمر در میان مردم، شناخت دقیقتری از مشکلات و نیازهای محلات دارند و میتوانند این مسائل را به مدیران منتقل کنند.
وی ادامه داد: تجربه نشان داده است هر زمان مردم در اداره امور مشارکت داده شدهاند، میزان موفقیت برنامهها و رضایت عمومی نیز افزایش یافته است.
نجفی مدیریت محلهمحور را نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی برای شرایط کنونی شهرها دانست و تأکید کرد: اگر محلات تقویت شوند، بسیاری از آسیبهای اجتماعی نیز کاهش خواهد یافت.
مردمسالاری از نگاه قرآن
نماینده مردم کردستان در مجلس خبرگان رهبری نیز در این مراسم با نگاهی دینی به موضوع مدیریت شهری پرداخت.
ماموستا فایق رستمی اظهار کرد: قرآن کریم تنها کتاب عبادت نیست، بلکه درباره عدالت، مسئولیت اجتماعی، کرامت انسانی و مشارکت مردم در اداره جامعه نیز آموزههای روشنی ارائه کرده است.
وی افزود: در اندیشه اسلامی، تصمیمگیری بدون توجه به نظر مردم نمیتواند پاسخگوی نیازهای واقعی جامعه باشد و شوراها یکی از جلوههای تحقق مردمسالاری در نظام اسلامی هستند.
به گفته وی، مسئولان باید همواره در کنار مردم باشند، مشکلات آنان را از نزدیک بشنوند و نسبت به مطالبات شهروندان پاسخگو باشند.
ماموستا رستمی، خدمت صادقانه و عدالتمحوری را مهمترین وظیفه مدیران دانست و گفت: هر اندازه مدیران به این دو اصل پایبند باشند، اعتماد عمومی نیز افزایش خواهد یافت.
وی شوراهای محلات را بستری مناسب برای تقویت سرمایه اجتماعی دانست و افزود: این شوراها میتوانند پیوند میان مردم و مدیریت شهری را مستحکمتر کرده و زمینه مشارکت گستردهتر شهروندان را فراهم کنند.
نماینده مردم کردستان در مجلس خبرگان رهبری تأکید کرد: شنیدن صدای مردم تنها یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه ضرورتی مدیریتی برای پیشرفت جامعه به شمار میرود.
مدیریت محلهمحور؛ الگویی برای توسعه پایدار
کارشناسان حوزه مدیریت شهری معتقدند بسیاری از مشکلات شهرها، از ترافیک و مسائل زیستمحیطی گرفته تا آسیبهای اجتماعی و کمبود خدمات، زمانی بهتر مدیریت میشوند که راهکارها از دل محلات و با مشارکت مستقیم مردم استخراج شود.
در چنین الگویی، شوراهای محلات میتوانند به عنوان بازوی مشورتی مدیریت شهری عمل کرده و با شناسایی مسائل واقعی هر منطقه، اولویتهای توسعه را مشخص کنند.
از سوی دیگر، حضور فعال شهروندان در تصمیمگیریها، احساس تعلق به محله را افزایش داده و مسئولیتپذیری اجتماعی را تقویت میکند.
راهاندازی شوراهای محلات در ۱۴ محله سنندج را میتوان نقطه آغاز رویکردی تازه در مدیریت شهری این شهر دانست؛ رویکردی که تلاش میکند با فاصله گرفتن از تصمیمگیریهای متمرکز، از ظرفیت مردم برای اداره بهتر شهر بهره بگیرد.
اگر این شوراها بتوانند ارتباط مؤثری میان شهروندان و مدیران برقرار کنند، بسیاری از مسائل محلات پیش از تبدیل شدن به بحران، شناسایی و مدیریت خواهد شد.
در کنار این موضوع، توجه به هویت تاریخی و فرهنگی محلات، احیای روابط اجتماعی، تقویت اعتماد عمومی و افزایش مشارکت شهروندان، از دیگر دستاوردهایی است که مسئولان برای اجرای این طرح ترسیم کردهاند.
آنچه در آیین آغاز به کار شوراهای محلات سنندج مورد تأکید قرار گرفت، این بود که توسعه شهری تنها با اجرای پروژههای عمرانی محقق نمیشود، بلکه نیازمند حضور مردم، شنیدن مطالبات آنان و بهرهگیری از ظرفیتهای اجتماعی هر محله است.
اکنون با آغاز فعالیت شوراهای محلات، سنندج گام تازهای در مسیر مدیریت مردممحور برداشته است؛ گامی که در صورت استمرار حمایت دستگاههای اجرایی، مشارکت فعال شهروندان و برنامهریزی علمی، میتواند الگویی موفق برای سایر شهرهای کردستان باشد و زمینهساز ارتقای کیفیت زندگی، افزایش سرمایه اجتماعی و تحقق توسعه پایدار شهری شود.
نظر شما