دکترمریم اسماعیلی استاد حوزه و دانشگاه در گفتگو با خبرگزاری شبستان در استان قم با تسلیت سالروز شهادت امام سجاد(ع)، با اشاره به جایگاه بیبدیل امام سجاد(ع) در تداوم نهضت عاشورا گفت: امام سجاد(ع) تنها در واقعه کربلا به دلیل مشیت الهی و برای حفظ استمرار امامت دچار بیماری شدند و پس از آن بیش از سه دهه در سلامت کامل، مسئولیت هدایت امت اسلامی را بر عهده داشتند.
وی با انتقاد از تصور نادرستی که امام سجاد(ع) را صرفاً «امام بیمار» معرفی میکند، افزود: بیماری آن حضرت موقتی بود و حکمت الهی اقتضا میکرد که ایشان در میدان نبرد حضور نداشته باشند تا سلسله امامت استمرار یابد. با وجود همان بیماری نیز هنگامی که ندای «هل من ناصر» امام حسین(ع) را شنیدند، با وجود ضعف شدید برای یاری امام از خیمه خارج شدند، اما به دستور امام حسین(ع) بازگردانده شدند تا زمین از حجت الهی خالی نماند.
اسماعیلی با بیان اینکه مهمترین ویژگی زندگی ائمه اطهار(ع)، مبارزه مستمر سیاسی و فرهنگی با حکومتهای جور بود، گفت: از نیمه دوم قرن نخست هجری که خلافت اسلامی به سلطنت تبدیل شد، ائمه اطهار(ع) متناسب با شرایط زمان، مبارزه خود را ادامه دادند. هدف اصلی این مبارزات، تشکیل حکومت اسلامی بر پایه امامت، تبیین صحیح معارف دینی و مقابله با تحریف اسلام بود.
پس از حادثه عاشورا، امام سجاد(ع) مأموریت زمینهسازی بلندمدت برای تحقق این اهداف را بر عهده گرفتند و با شیوهای متناسب با فضای اختناق، نهضت فرهنگی و تربیتی گستردهای را آغاز کردند
وی ادامه داد: پس از حادثه عاشورا، امام سجاد(ع) مأموریت زمینهسازی بلندمدت برای تحقق این اهداف را بر عهده گرفتند و با شیوهای متناسب با فضای اختناق، نهضت فرهنگی و تربیتی گستردهای را آغاز کردند.
این پژوهشگر حوزه دین، نقش امام سجاد(ع) در ماندگاری نهضت عاشورا را تعیینکننده دانست و تصریح کرد: اگر تلاشهای امام سجاد(ع) و حضرت زینب(س) نبود، شهادت امام حسین(ع) در همان سرزمین کربلا محدود میماند. این دو بزرگوار با خطبهها، افشاگریها و روشنگریهای خود در کوفه، شام و مدینه، پیام عاشورا را به سراسر جهان اسلام رساندند و اجازه ندادند حقیقت این قیام در میان تبلیغات حکومت اموی فراموش شود.
وی افزود: عاشورا پایان یک نهضت نبود، بلکه آغاز جریانی ماندگار در تاریخ اسلام بود که با رهبری امام سجاد(ع) و حضرت زینب(س) استمرار یافت. اربعین نیز در حقیقت نقطه آغاز این حرکت فرهنگی و رسانهای برای تبیین اهداف قیام حسینی به شمار میرود.
اسماعیلی درباره علت بهرهگیری امام سجاد(ع) از زبان دعا خاطرنشان کرد: فضای شدید اختناق اجازه بیان صریح معارف اسلامی را نمیداد و حتی ذائقه جامعه نیز بر اثر انحرافات فرهنگی تغییر کرده بود. از اینرو امام سجاد(ع) بلندترین معارف اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی را در قالب دعا و مناجات به جامعه منتقل کردند.
وی صحیفه سجادیه را فراتر از یک مجموعه دعا دانست و گفت: این کتاب در حقیقت مدرسهای برای تربیت انسان، اصلاح اخلاق فردی و اجتماعی و بازسازی جامعه اسلامی پس از فاجعه کربلاست. امام سجاد(ع) معتقد بودند بخش مهمی از زمینههای وقوع عاشورا، نتیجه انحطاط اخلاقی و فاصله گرفتن مردم از ارزشهای الهی بود؛ بنابراین اصلاح اخلاق را در رأس برنامههای خود قرار دادند.
استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به جایگاه دعا در سیره اهلبیت(ع) گفت: اگرچه از همه ائمه(ع) دعاهای ارزشمندی نقل شده است، اما بیشترین میراث دعایی متعلق به امیرالمؤمنین(ع)، امام حسین(ع) و امام سجاد(ع) است.
وی با اشاره به مضامین صحیفه سجادیه و دعای ابوحمزه ثمالی افزود: امام سجاد(ع) ریشه بسیاری از گرفتاریهای انسان را پیروی از هوای نفس میدانند و همواره انسان را به محاسبه نفس، مبارزه با خواهشهای نفسانی و حرکت در مسیر بندگی خدا دعوت میکنند.
نظر شما