حجتالاسلام مهدی عبدی در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از استان کرمانشاه، با اشاره به تأکیدات رئیسجمهور و بیانات حجتالاسلام والمسلمین حاجعلیاکبری در خصوص نقشآفرینی مساجد در حل مسائل اجتماعی، اظهار کرد: مسجد در طول تاریخ اسلام همواره فراتر از یک مکان عبادی بوده و کانون تربیت، همبستگی اجتماعی، حل اختلافات، رسیدگی به محرومان و مرکز تصمیمسازیهای مردمی بوده و امروز نیز میتواند نقش محوری خود را در ساماندهی امور محلات ایفا کند.
رئیس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی استان کرمانشاه با تأکید بر اینکه موفقیت این طرح نیازمند فراهم شدن برخی پیشنیازهای اساسی است، تصریح کرد: نخستین گام، تغییر نگاه در نظام حکمرانی محلی است. باید از مدل «خدمترسانی صرف به مردم» عبور کرده و به سمت «توانمندسازی مردم برای حل مسائل خود» حرکت کنیم. در این رویکرد، امام جماعت مسجد صرفاً متولی امور عبادی نیست، بلکه بهعنوان راهبر اجتماعی و محور انسجامبخشی ظرفیتهای محله شناخته میشود.
وی خاطر نشان کرد: یکی دیگر از الزامات این طرح، بازتعریف رابطه مسجد با دستگاههای اجرایی است. مسجد نباید در جایگاه یک نهاد رقیب یا مطالبهگر صرف قرار گیرد، بلکه باید محور هماهنگی، همافزایی و پیوند میان مردم و دستگاههای خدمترسان باشد.
حجت الاسلام عبدی استقلال مالی و مردمی بودن مساجد را از شروط مهم موفقیت این طرح دانست و گفت: هر اندازه مساجد به ظرفیتهای مردمی، خیرین، وقف و نذورات متکی باشند، امکان ایفای نقش مؤثر، بیطرفانه و فراگیر آنها در محلات افزایش خواهد یافت. وابستگی مالی به دستگاههای دولتی میتواند استقلال و اعتماد عمومی به مسجد را تحت تأثیر قرار دهد.
رئیس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی استان کرمانشاه با اشاره به آثار و برکات اجرای این طرح خاطرنشان کرد: در سطح حکمرانی، مساجد میتوانند به رصدخانههای اجتماعی تبدیل شوند و مسائل واقعی مردم را بهصورت دقیق شناسایی و منتقل کنند. این امر موجب میشود تصمیمگیریها و تخصیص منابع بر اساس نیازهای واقعی هر محله انجام شود و از هدررفت منابع جلوگیری گردد.
وی افزود: در سطح اجتماعی نیز احیای هویت محلهای، افزایش مشارکت عمومی، تقویت روحیه همدلی و کاهش بسیاری از آسیبهای اجتماعی از جمله پیامدهای مثبت این رویکرد خواهد بود. تجربه نشان داده است هر جا شبکههای مردمی فعال و منسجم بودهاند، میزان آسیبهای اجتماعی نیز کاهش یافته است.
حجت الاسلام عبدی با بیان اینکه مساجد میتوانند در رونق اقتصاد محلی نیز نقشآفرین باشند، اظهار کرد: شناسایی ظرفیتهای انسانی، حمایت از اشتغالهای خرد، تقویت صندوقهای قرضالحسنه و ایجاد پیوند میان خیرین و خانوادههای نیازمند از جمله اقداماتی است که با محوریت مسجد قابل پیگیری است.
وی در ادامه به بسترهای موردنیاز اجرای این طرح اشاره کرد و گفت: ایجاد سامانههای اطلاعاتی دقیق برای شناسایی ظرفیتها و نیازهای محلات، تدوین قوانین و آییننامههای حمایتی، به رسمیت شناختن جایگاه مسجد در برنامهریزیهای محلی و تقویت شبکه حلقههای میانی از جمله مهمترین زیرساختهای لازم برای تحقق این هدف به شمار میرود.
رئیس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی استان کرمانشاه همچنین مهمترین چالشهای پیش روی این طرح را مقاومت برخی ساختارهای اداری، نگاه سنتی به کارکرد مسجد و کمبود امامان جماعت دارای مهارتهای اجتماعی و مدیریتی عنوان کرد و افزود: امام جماعتی که قرار است محور تحول اجتماعی در محله باشد، باید علاوه بر دانش دینی و تقوا، با مسائل روز جامعه، مهارتهای ارتباطی، مدیریت اجتماعی و ظرفیتهای نسل جوان نیز آشنا باشد.
وی تأکید کرد: یکی از مهمترین آسیبهایی که باید از آن جلوگیری شود، دولتی شدن مسجد است. مسجد باید جایگاه مردمی خود را حفظ کند و نباید به مجری صرف برنامهها و طرحهای اداری تبدیل شود؛ چرا که سرمایه اصلی مسجد، اعتماد مردم است.
حجت الاسلام عبدی در پایان با اشاره به ضرورت ظرفیتسنجی مساجد و محلات اظهار کرد: همه مساجد از شرایط و امکانات یکسان برخوردار نیستند. لازم است ابتدا مساجد توانمند و دارای سرمایه اجتماعی بالا شناسایی شوند و بهعنوان الگو و مسجد معین در اجرای طرح مورد استفاده قرار گیرند.
نظر شما