به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از میناب، آیین علم گردانی که قدمتی بیش از چهار قرن دارد، همهساله با مشارکت گسترده مردم مؤمن و ارادتمند اهل بیت عصمت و طهارت(ع) در شهر میناب برگزار میشود و جایگاه ویژهای در فرهنگ مذهبی و هویت تاریخی مردم این منطقه دارد.
بر اساس سنتی دیرینه، بامداد پنجم محرم هفت نفر از معتمدان و افراد منتخب شهر که پیشتر طی مراسمی برگزیده شدهاند، در حسینیه تاریخی «ماتم قلعه» (حسینیه رسولالله(ص)) گرد هم میآیند تا مراحل آمادهسازی علمها را آغاز کنند.
در نخستین مرحله، چوب علمها که از شاخههای درخت «لور» (انجیر معابد) تهیه شده است، در فضایی آکنده از نوای چاوشخوانی مداحان اهل بیت(ع) با آب شستوشو داده شده و سپس با گلاب ناب معطر میشود.
در ادامه، علمها با پارچههای رنگارنگی پوشانده میشود که مردم بر اساس نذورات خود در اختیار متولیان آیین قرار دادهاند.
پس از آن، حلقهای عمامهگونه به نام «خلخال» از جنس نقره خالص بر بالای پارچهها نصب شده و در نهایت قطعهای فلزی موسوم به «سرشده» از جنس ورشو بر نوک علم قرار میگیرد.
این فرآیند از ساعت حدود هشت صبح آغاز شده و تا حوالی ظهر ادامه مییابد و در این مدت، حسینیه ماتم قلعه میزبان خیل عظیم عزادارانی است که با ذکر، مرثیهخوانی و قرائت دعا در این آیین حضور دارند.
حرکت کاروان علمها در سطح شهر
مراسم اصلی علمگردانی رأس ساعت ۱۵ آغاز میشود و علمها بر دوش علمداران قرار گرفته و حرکت دسته بزرگ عزاداری از حسینیه ماتم قلعه به سمت حسینیه لب رودخانه آغاز میشود.
این کاروان سپس مسیر خود را به سوی حسینیه «منبر قاسمعلی» ادامه میدهد.
در این نقطه، عزاداران با قرائت فاتحه یاد بنیانگذاران این آیین، مرحوم حاج عبدالصمد عبدالصمدی و شیخ حسن شیخ میرزا را گرامی میدارند.
همچنین علم صاحبالزمان(عج) در این محل به سایر علمها ملحق میشود و پس از آن «علم پیغمبر(ص)» در پیشاپیش جمعیت و دیگر علمها در پی آن در مسیر تعیینشده حرکت میکنند.
کاروان عزاداری از میدان استقلال به سمت میدان شهدا و سپس میدان ولایت حرکت کرده و در ادامه با عبور از خیابانهای شهید جهانگیر امینی، مقابل مسجد صاحبالزمان(عج) برای دقایقی توقف میکند و در این محل، عزاداران با قرائت فاتحه یاد خادمان و دستاندرکاران پیشین این آیین که در همان مکان مدفون هستند را گرامی میدارند.
اجتماع عظیم عزاداران در حسینیه لب رودخانه
با رسیدن علمها به حسینیه لب رودخانه، جمعیت انبوهی از عزاداران که از ساعات پیش در انتظار ورود کاروان بودند، به دستههای سینهزنی و نوحهخوانی میپیوندند.
مراسم سوگواری تا پیش از اقامه نماز مغرب و عشاء ادامه مییابد و عزاداران در سوگ حضرت اباعبداللهالحسین(ع) و یاران باوفایش به عزاداری میپردازند.
در ایام محرم، افزون بر این آیین، بیشتر حسینیههای میناب نیز به نام یکی از معصومان(ع) علم میبندند و آن را در محلهها همراه با دستههای سینهزنی میگردانند که در اصطلاح محلی «پرسه» نامیده میشود.
علم حضرت ابوالفضل(ع)، علم امام رضا(ع)، علم زینالعابدین(ع)، علم امام حسن(ع)، علم رسولالله(ص) و علم صاحبالزمان(عج) از جمله علمهای شاخص این شهر به شمار میروند.
آیین علمگردانی میناب به عنوان میراثی زنده و مردمی، جلوهای از پیوند عمیق فرهنگ بومی جنوب کشور با حماسه عاشورا است؛ آیینی که هر سال در پنجم محرم، با حضور پرشور هزاران عاشق اهل بیت(ع)، شکوهی تازه مییابد.
در آیین امسال، حال و هوای مراسم رنگ و بویی متفاوت داشت زیرا مردم میناب در حالی این آیین عزاداری سنتی را با شکوه همیشگی برگزار کردند که داغدار ۱۶۸ کودک معصوم و بیگناه، دانشآموزان و معلم دبستان شجره طیبه نیز بودند.
عزاداران حسینی در کنار سوگواری برای سید و سالار شهیدان حضرت اباعبداللهالحسین(ع)، با یاد این کودکان و معلمان از دسترفته نیز به سوگ نشستند و با قرائت فاتحه و ذکر صلوات یاد آنان را گرامی داشتند؛ صحنهای که بر فضای معنوی و اندوهگین مراسم امسال افزوده بود.
آیین علمگردانی میناب در سال ۱۳۹۵ با شماره ۱۲۸۹ در فهرست آثار ملی میراث فرهنگی ناملموس کشور به ثبت رسیده است.
نظر شما