به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از الجزیره، پرونده تحریک و نفرتپراکنی علیه مسلمانان در ژاپن با پایان یافتن اعتراضها به پروژه ساخت مسجد در شهر فوجیساوا واقع در استان کاناگاوا بسته نشد. تنها چند هفته پس از فروکش کردن این جنجال محلی، موجی تازه از تبلیغات ضداسلامی در فضای مجازی شکل گرفت که اینبار ابعادی گستردهتر و پیچیدهتر به خود گرفته است.
برخلاف اعتراضهای پیشین که بر موضوع ساخت مسجد، مجوزهای عمرانی و مخالفتهای محلی متمرکز بود، روایت جدید دامنه وسیعتری پیدا کرده و با بهرهگیری از تصاویر، ویدئوها و ادعاهای مختلف، تلاش میکند مسلمانان را به عنوان تهدیدی برای فرهنگ و جامعه ژاپن به تصویر بکشد.
بررسیهای انجامشده توسط واحد منابع باز شبکه الجزیره نشان میدهد بخش قابل توجهی از محتوایی که در هفتههای اخیر به آتش این کارزار دامن زده، یا ساختگی بوده، یا از بستر واقعی خود خارج شده و یا بر پایه ادعاهایی شکل گرفته که هیچ پشتوانه رسمی و مستندی ندارند.
از اعتراض به مسجد تا روایت «تهدید فرهنگی»
اعتراضهای صورتگرفته علیه پروژه ساخت مسجد در فوجیساوا، زمینه مناسبی برای احیای گفتمانهای قدیمی ضداسلامی در ژاپن فراهم کرد. اما موج جدید دیگر صرفاً به موضوع مسجد محدود نماند و به تدریج مجموعهای از تصاویر و رویدادهای پراکنده به عنوان شواهدی از «گسترش اسلام» یا «تهدید هویت ژاپنی» معرفی شدند.
در این میان، برخی حسابهای کاربری ژاپنی و خارجی با انتشار تصاویر مسلمانان در حال نماز خواندن در فضاهای عمومی، مدعی شدند که این رفتار نشانهای از تغییر چهره شهرهای ژاپن است. در برخی دیگر از مطالب نیز هرگونه حضور آشکار مذهبی مسلمانان به عنوان چالشی برای هویت ملی ژاپن معرفی شد.
این ادعاها در حالی مطرح میشد که هیچیک از منتشرکنندگان، شواهدی درباره نقض قوانین یا ایجاد تهدید امنیتی ارائه نکرده بودند. با این حال، افزودن تفسیرهای سیاسی و ایدئولوژیک به تصاویر و ویدئوها باعث شد محتوای عادی به ابزاری برای تحریک افکار عمومی تبدیل شود.
نماز؛ از یک عمل عبادی تا ابزار تبلیغات ضداسلامی
یکی از محورهای اصلی این کارزار، انتشار تصاویر و ویدئوهایی از اقامه نماز مسلمانان در اماکن عمومی بود. در این مطالب، نماز نه به عنوان یک عمل عبادی، بلکه به عنوان اقدامی سیاسی یا نمایشی برای «اعلام حضور» مسلمانان معرفی میشد.
برخی کاربران مدعی شدند هدف از برگزاری این نمازها «نمایش قدرت» یا «عادیسازی حضور اسلامی» در ژاپن است و حتی خواستار ممنوعیت چنین تجمعاتی شدند.
اما بررسیهای صورتگرفته نشان میدهد تصاویر منتشرشده هیچ نشانهای از تهدید امنیتی یا تخلف قانونی در بر ندارند. افزون بر این، مسلمانان پیش از این نیز در همان مکانها مراسم نماز عید فطر را برگزار کرده بودند، بدون آنکه مشکلی برای نظم عمومی ایجاد شود.
این نمونه نشان میدهد چگونه میتوان یک تصویر یا ویدئوی عادی را با حذف زمینه واقعی آن و افزودن تفاسیر جهتدار، به ابزاری برای تحریک احساسات ضداسلامی تبدیل کرد.
تصویر جعلی نماز در فروشگاه انیمه
یکی از جنجالیترین موارد این کارزار، تصویری بود که ادعا میشد مسلمانان را در حال نماز خواندن داخل یک فروشگاه انیمه در ژاپن نشان میدهد.
این تصویر به سرعت در شبکههای اجتماعی منتشر شد و با واکنشهای تند کاربران همراه بود. بسیاری از مطالب منتشرشده مدعی بودند مسلمانان حتی به فضاهای فرهنگی ژاپن نیز وارد شدهاند و شعائر دینی خود را در مراکز تجاری اجرا میکنند.
اما بررسیهای بعدی نشان داد تصویر مذکور با استفاده از فناوری هوش مصنوعی تولید شده است. همچنین برخی کاربران اعلام کردند پس از تماس با صاحب فروشگاه، وی اساساً وقوع چنین اتفاقی را تکذیب کرده است.
با این حال، انتشار گسترده تصویر پیش از روشن شدن واقعیت، بار دیگر نشان داد که محتوای جعلی چگونه میتواند در مدت کوتاهی به ابزاری برای تولید خشم و نفرت علیه مسلمانان تبدیل شود.
واردات ترس از اروپا به ژاپن
حسابهای فعال در این کارزار تنها به رویدادهای داخلی ژاپن اکتفا نکردند. در یکی از نمونهها، ویدئویی از آتشسوزی یک کلیسا در هلند منتشر شد و بدون ارائه مدرک، مهاجران مسلمان مسئول آن معرفی شدند.
این ویدئو سپس به عنوان هشداری برای ژاپن بازنشر شد؛ با این مضمون که ادامه مهاجرت مسلمانان میتواند سرنوشتی مشابه کشورهای اروپایی برای این کشور رقم بزند.
اما بررسیها نشان داد آتشسوزی مورد اشاره در جریان جشنهای سال نو رخ داده و علت آن نیز مشخص نشده است. هیچ مدرک معتبری مبنی بر ارتباط این حادثه با مسلمانان یا انگیزههای مذهبی وجود ندارد.
ادعاهای بیاساس درباره آتشسوزی معابد
در مرحلهای دیگر از این کارزار، برخی حسابها تلاش کردند میان مسلمانان و آتشسوزیهای رخداده در معابد بودایی و شینتویی ژاپن ارتباط برقرار کنند.
در این روایتها، تصاویر معابد آسیبدیده در کنار مطالبی درباره مهاجرت و حضور مسلمانان منتشر میشد تا این تصور ایجاد شود که رابطهای میان این دو وجود دارد.
با این حال، آمارها و گزارشهای رسمی ژاپن هیچگونه ارتباطی میان مسلمانان و این حوادث نشان نمیدهند و هیچ پرونده مستندی در این زمینه وجود ندارد.
ادعای ساختگی درباره اخراج مسلمانان
همزمان، مطلبی به زبان انگلیسی در فضای مجازی منتشر شد که مدعی بود نخستوزیر جدید ژاپن دستور اخراج اتباع خارجی «ناسازگار با فرهنگ ژاپنی» را صادر کرده است و این تصمیم مسلمانان را نیز شامل میشود.
این ادعا با ظاهری رسمی و همراه با نقل قولهای منتسب به مقامات ژاپنی منتشر شد، اما بررسیها نشان داد هیچ منبع دولتی یا رسانه معتبر ژاپنی چنین خبری را منتشر نکرده است.
با وجود نبود هرگونه سند معتبر، این ادعا به دلیل همسویی با دیدگاههای ضد مهاجرت در برخی کشورها، بازتاب گستردهای یافت و ژاپن را به عنوان الگویی خیالی برای مقابله با مهاجران معرفی کرد.
جام جهانی و نگرانیهای هویتی
حتی موضوع جام جهانی فوتبال نیز به این کارزار کشیده شد. برخی حسابهای ژاپنی و خارجی با اشاره به تیمهای ملی چندقومیتی، بهویژه تیم ملی فرانسه، از «تغییرات فرهنگی ناشی از مهاجرت» ابراز نگرانی کردند.
در واقع، هدف اصلی این مطالب نه ورزش، بلکه استفاده از نمونههای اروپایی برای تقویت نگرانیها درباره مهاجرت و هویت فرهنگی در ژاپن بود.
گسترش بینالمللی کارزار ضداسلامی
اگرچه این موج ابتدا در فضای مجازی ژاپن شکل گرفت، اما به سرعت توسط حسابهای انگلیسیزبان بازنشر شد و مخاطبانی فراتر از مرزهای این کشور پیدا کرد.
برخی حسابهای مشهور مخالف مهاجرت در اروپا و آمریکا، از جمله حسابهایی وابسته به جریانهای راستگرا، روایتهای منتشرشده درباره مسلمانان در ژاپن را بازنشر کردند و آن را در چارچوب مباحث گستردهتر مربوط به مهاجرت، مرزها و هویت ملی قرار دادند.
در نسخه ژاپنی این روایتها، تأکید بر «حفاظت از ژاپن» بود؛ اما در نسخه اروپایی به «جلوگیری از تکرار تجربه اروپا» و در نسخه آمریکایی به موضوعات مهاجرت و امنیت مرزها پیوند خورد.
ریشه ماجرا؛ اعتراض به ساخت مسجد
این تحولات در حالی رخ میدهد که در اواسط آوریل گذشته، شهر فوجیساوا شاهد یکی از بزرگترین تجمعات ضداسلامی سالهای اخیر در ژاپن بود. معترضان با مخالفت با پروژه ساخت مسجد، شعارها و پلاکاردهایی با مضامین ضد اسلامی را حمل میکردند.
برخی از شرکتکنندگان حتی خواستار توقف کامل پروژه مسجد، ممنوعیت ایجاد قبرستانهای اسلامی و الزام به سوزاندن اجساد به عنوان تنها شیوه دفن شدند؛ مطالباتی که بازتابی از افزایش نگرانیها درباره گسترش گفتمانهای اسلامهراسانه در بخشی از فضای عمومی ژاپن به شمار میرود.
نظر شما