به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی، عباس سارانی، عباس سارانی-مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی- امروز(۲۷ خرداد) در نشست خبری با اصحاب رسانه با اشاره به جایگاه راهبردی آب در توسعه کشور اظهار کرد: آب مهمترین و حیاتیترین بستر زیرساختی برای هر نوع توسعه است و هیچ طرح توسعهای در حوزههای مختلف اقتصادی، صنعتی و اجتماعی بدون در نظر گرفتن منابع آب امکان تحقق ندارد.
وی افزود: در واقع هر نوع توسعهای، حتی در حد حداقلی، وابسته به وجود آب است و از این رو باید در مصرف و مدیریت آن دقت ویژهای صورت گیرد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی با تأکید بر اینکه استان خراسان جنوبی شرایط خاص اقلیمی و کمآبی دارد، تصریح کرد: رسانهها در تبیین اهمیت آب و فرهنگسازی مصرف نقش مهم و اثرگذاری دارند و ما نیز تلاش کردهایم در قالب نشستهای مختلف اطلاعات دقیق حوزه آب را در اختیار افکار عمومی قرار دهیم تا آگاهی عمومی نسبت به وضعیت منابع آبی افزایش یابد.
سارانی با اشاره به نامگذاری هفته مدیریت مصرف آب گفت: این هفته فرصت مناسبی برای بازنگری در الگوی مصرف و توجه دوباره به ارزش آب است و لازم است موضوع مصرف بهینه به صورت مستمر در جامعه مطرح شود، نه صرفاً در قالب یک مناسبت مقطعی.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی در ادامه به وضعیت بارندگیهای استان اشاره کرد و گفت: میزان بارندگی استان از ابتدای سال آبی جاری تاکنون حدود ۱۲۰ میلیمتر ثبت شده که اختلاف چندانی با آمارهای سازمان هواشناسی ندارد.
وی افزود: این میزان بارندگی در مقایسه با سال گذشته که حدود ۶۳ میلیمتر بوده، رشد قابل توجهی معادل حدود ۸۸ درصد نشان میدهد، اما در مقایسه با میانگین بلندمدت استان که حدود ۱۰۸ تا ۱۱۰ میلیمتر است، تغییر چشمگیری محسوب نمیشود و تنها حدود ۱۰ درصد افزایش نسبت به نرمال دارد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی ادامه داد: نکته مهم این است که با وجود افزایش نسبی بارشها نسبت به سال گذشته، این بارندگیها تأثیر محسوسی بر وضعیت منابع آب زیرزمینی و ذخایر سدها نداشته است و نمیتوان انتظار داشت که این بارشها موجب جبران کمبودهای انباشته در سفرههای زیرزمینی شود.
سارانی با اشاره به وضعیت سدهای استان اظهار کرد: در حال حاضر مجموع ظرفیت سدهای استان حدود ۷۵ میلیون مترمکعب است اما میزان آب موجود در مخازن تنها حدود ۱۴ تا ۱۴.۵ میلیون مترمکعب برآورد میشود که معادل حدود ۱۹ درصد ظرفیت است.
وی افزود: این موضوع نشان میدهد که بارندگیهای اخیر نتوانستهاند تغذیه مؤثری برای سدها ایجاد کنند.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی با اشاره به استمرار خشکسالی در استان طی سالهای اخیر گفت: بررسیهای آماری نشان میدهد در یک دهه گذشته بخش عمده استان در وضعیت خشکسالی خفیف تا شدید قرار داشته و همین موضوع باعث شده منابع آب زیرزمینی بهعنوان اصلیترین منبع تأمین آب استان تحت فشار قرار گیرند.
وی تصریح کرد: در حال حاضر حدود ۹۵ درصد آب مصرفی استان از منابع زیرزمینی تأمین میشود، در حالی که میانگین کشور حدود ۴۵ درصد است. این وابستگی بالا ناشی از شرایط اقلیمی، جغرافیایی و زمینشناسی استان است و عملاً امکان استفاده گسترده از منابع آب سطحی در استان محدود است.
سارانی با تشریح الگوی مصرف آب در استان گفت: حدود ۸۷ درصد آب مصرفی در بخش کشاورزی، حدود ۱۰ درصد در بخش شرب و حدود ۳ درصد در بخش صنعت مصرف میشود.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی افزود: مجموع برداشت سالانه آب در استان حدود ۸۸۴ میلیون مترمکعب برآورد میشود که بخش عمده آن مربوط به کشاورزی است.
وی تأکید کرد: با توجه به این آمار، هرگونه سیاستگذاری در حوزه مدیریت مصرف باید بهطور ویژه معطوف به بخش کشاورزی باشد، هرچند در بخشهای شرب و صنعت نیز هر قطره آب اهمیت ویژهای دارد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی با اشاره به وضعیت افت سطح آب زیرزمینی گفت: در بسیاری از دشتهای استان، سالانه کسری مخزن قابل توجهی ثبت میشود؛ بهعنوان مثال در برخی محدودهها مانند سرایان سالانه حدود ۱۳ میلیون مترمکعب کسری وجود دارد که به معنای برداشت از ذخایر ذخیرهشده و بدون جایگزین است.
وی ادامه داد: در برخی مناطق شهری از جمله بیرجند نیز وضعیت مشابهی مشاهده میشود و افت سطح آب زیرزمینی سالانه ادامه دارد؛ بهگونهای که در برخی نقاط کاهش سطح آب به دهها سانتیمتر در سال میرسد و این موضوع منجر به جابجایی و افزایش عمق چاهها شده است.
سارانی با بیان اینکه برداشت بیرویه از منابع آب زیرزمینی پیامدهای جدی به همراه دارد، افزود: در حال حاضر سالانه حدود ۹ میلیون مترمکعب از ذخایر استراتژیک آبخوانها در برخی محدودهها برداشت میشود که این روند در بلندمدت پایدار نیست.
وی با اشاره به وضعیت محدودههای مطالعاتی استان گفت: از مجموع ۳۶ محدوده آبی استان، ۲۶ محدوده در وضعیت ممنوعه و ممنوعه بحرانی قرار دارند و تنها ۹ محدوده در وضعیت آزاد هستند که آن هم در بخشهایی با برداشت محدود قرار دارد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی در ادامه با تشریح پدیده فرونشست زمین اظهار کرد: بر اساس گزارشهای رسمی، حدود ۷۰ درصد فرونشستهای استان ناشی از برداشت بیرویه آب از سفرههای زیرزمینی است و تنها بخش کوچکی به عوامل زمینشناسی مربوط میشود.
وی افزود: فرونشست زمین پیامدهای جدی برای زیرساختها از جمله جادهها، خطوط ریلی و مناطق مسکونی دارد و در برخی نقاط استان آثار آن بهوضوح قابل مشاهده است.
سارانی با اشاره به راهکارهای مدیریت بحران آب گفت: تنها راهکار مؤثر، مدیریت مصرف و رساندن برداشتها به سطح آب قابل برنامهریزی است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی افزود: در صورت تحقق این هدف، امکان پایداری منابع آب و جلوگیری از تخریب آبخوانها فراهم خواهد شد.
وی ادامه داد: استفاده از روشهای نوین آبیاری، اصلاح الگوی کشت، توسعه کشتهای گلخانهای و کاهش مصرف آب در بخش کشاورزی از جمله راهکارهای اساسی برای کاهش فشار بر منابع آبی است که بخشی از آنها در دستور کار قرار گرفته است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه مدیریت مصرف گفت: طی سالهای اخیر حدود ۱۶ درصد از مصرف آب در بخش کشاورزی کاهش یافته و بخشی از چاهها به سامانههای هوشمند کنترل مصرف مجهز شدهاند.
وی افزود: طبق برنامهریزی انجامشده، باید در چند سال آینده حدود ۴۰ درصد دیگر از مصرف آب در استان کاهش یابد تا به سطح تعادل پایدار برسیم.
سارانی همچنین به پدیده فرونشست در برخی مناطق استان از جمله دشت بیرجند، خضری، سرایان، مختاران و سایر محدودههای مطالعاتی اشاره کرد و گفت: این پدیده بهطور مستقیم با برداشت آب مرتبط است و هرجا تمرکز چاههای کشاورزی بیشتر بوده، شدت فرونشست نیز بالاتر است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به پروژههای تأمین آب استان اظهار کرد: پروژه خط انتقال آب طبس به طول حدود ۳۰ کیلومتر و همچنین خط انتقال آب بیرجند با طول حدود ۶۰ کیلومتر در دست اجراست که با تأمین اعتبارات لازم در مراحل پایانی قرار دارد.
سارانی افزود: طرحهای دیگری نیز برای تأمین آب شهرستانهایی مانند فردوس، درمیان و سایر مناطق استان در قالب خطوط انتقال و طرحهای مطالعاتی آماده اجرا هستند که در صورت تأمین اعتبار وارد مرحله عملیاتی خواهند شد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی در پایان تأکید کرد: تحقق امنیت آبی استان بدون همراهی مردم، رسانهها و بخش کشاورزی امکانپذیر نیست و لازم است همه دستگاهها در مسیر مدیریت مصرف و حفاظت از منابع آب همکاری جدی داشته باشند.
نظر شما