به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری شبستان، مراسم عزاداری حضرت اباعبدالله الحسین(ع) در حسینیه امام خمینی(ره) طی سالهای گذشته تنها یک آیین مذهبی و معنوی نبوده است؛ این مجالس به محفلی برای تبیین مهمترین راهبردها، الزامات و اولویتهای کشور در عرصههای مختلف سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی تبدیل شده بود. حضور مسئولان عالیرتبه، مدیران اجرایی، نمایندگان مجلس، فعالان سیاسی و نخبگان فرهنگی در این مراسمها موجب میشد پیامهای مطرحشده در آن، فراتر از یک توصیه اخلاقی، به منزله ترسیم خطوط کلی حرکت مسئولان و کارگزاران نظام تلقی شود.
پیوند آموزههای عاشورا با حکمرانی
یکی از ویژگیهای برجسته این مجالس، پیوند میان مفاهیم بلند نهضت عاشورا و مسائل روز کشور بود. در این چارچوب، عدالتخواهی، مبارزه با فساد، سادهزیستی مسئولان، خدمت صادقانه به مردم، مقابله با تبعیض و دفاع از حقوق محرومان به عنوان مهمترین درسهای مکتب حسینی برای مدیران و سیاستورزان مطرح میشد.
بر همین اساس، مسئولان همواره مخاطبان اصلی بخشی از پیامهای این مراسم بودند؛ پیامهایی که بر ضرورت اولویت دادن به منافع ملی، پرهیز از اختلافات فرسایشی و توجه به مطالبات واقعی مردم تأکید داشت.
یکی از مهمترین ویژگیهای مجالس عزاداری حسینیه امام خمینی(ره)، تبدیل مفاهیم و ارزشهای نهضت عاشورا به اصول و الزامات حکمرانی در جمهوری اسلامی بود. در این مجالس، عاشورا صرفاً یک واقعه تاریخی یا آیین سوگواری تلقی نمیشد، بلکه به عنوان یک مکتب انسانساز و جامعهساز مورد توجه قرار میگرفت که میتواند مسیر اداره جامعه و رفتار مسئولان را ترسیم کند.
در مکتب امام حسین(ع)، حکومت ابزاری برای کسب قدرت یا تأمین منافع فردی نیست، بلکه وسیلهای برای اقامه حق، اجرای عدالت و دفاع از کرامت انسانهاست. بر همین اساس، در مجالس حسینیه امام خمینی(ره) همواره بر این نکته تأکید میشد که مسئولان باید خود را خادم مردم بدانند و جایگاه مدیریتی را فرصتی برای خدمت، نه امتیازی برای بهرهمندی شخصی تلقی کنند.
یکی دیگر از آموزههای برجسته عاشورا، حساسیت نسبت به حقوق مردم و مقابله با فساد و تبعیض است. قیام امام حسین(ع) در اعتراض به انحراف حکومت از ارزشهای اسلامی و گسترش ظلم و بیعدالتی شکل گرفت. از همین رو، در این مراسمها بارها بر ضرورت مبارزه با فساد، شفافیت در عملکرد دستگاهها، رعایت بیتالمال و تلاش برای رفع مشکلات معیشتی مردم تأکید میشد و این مسائل به عنوان شاخصهای اصلی حکمرانی مطلوب معرفی میشدند.
همچنین فرهنگ عاشورا مسئولان را به شجاعت در تصمیمگیری و ایستادگی در برابر فشارها فرا میخواند. همانگونه که امام حسین(ع) در برابر تهدید و تطمیع تسلیم نشد، در این مجالس نیز بر ضرورت حفظ استقلال کشور، مقاومت در برابر زیادهخواهی قدرتهای خارجی و ترجیح منافع ملی بر ملاحظات زودگذر سیاسی تأکید میشد. این رویکرد، استقامت و عزتمندی را به یکی از مهمترین الزامات حکمرانی تبدیل میکرد.
از سوی دیگر، مردمداری و ارتباط نزدیک با جامعه از دیگر درسهای عاشورا برای مدیران و مسئولان به شمار میرفت. در گفتمان مطرحشده در این مجالس، مسئول موفق کسی است که صدای مردم را بشنود، از مشکلات آنان آگاه باشد و تصمیمات خود را بر اساس نیازهای واقعی جامعه اتخاذ کند. به همین دلیل، توجه به اقشار محروم و مستضعف همواره به عنوان یکی از مهمترین وظایف مدیران مورد تأکید قرار میگرفت.
در مجموع، مجالس عزاداری حسینیه امام خمینی(ره) با پیوند دادن آموزههای عاشورا به مسائل جاری کشور، تلاش میکرد الگویی از حکمرانی مبتنی بر عدالت، مسئولیتپذیری، خدمت به مردم، مبارزه با فساد، استقلالخواهی و حفظ عزت ملی ارائه دهد؛ الگویی که در آن سیاست و مدیریت از ارزشهای اخلاقی و دینی جدا نیست و مسئولیت حکمرانی با تعهد به آرمانهای اسلامی و انقلابی معنا پیدا میکند
تبیین راهبردهای کلان کشور
مجالس عزاداری حسینیه امام خمینی(ره) در بسیاری از مقاطع حساس کشور به بستری برای تبیین راهبردهای کلان جمهوری اسلامی تبدیل شد. تأکید بر استقلال سیاسی، حفظ عزت ملی، تقویت توان داخلی، مقابله با فشارهای خارجی، حمایت از جبهه مقاومت و ضرورت هوشیاری در برابر جنگ رسانهای و شناختی دشمن از جمله محورهایی بود که در این مراسمها مورد توجه قرار میگرفت.
این رویکرد باعث میشد مسئولان و فعالان سیاسی تصویری روشنتر از اولویتهای کشور و الزامات تصمیمگیری در شرایط مختلف به دست آورند.
تأکید بر مسئولیتپذیری و پاسخگویی
یکی دیگر از پیامهای مکرر این مجالس، ضرورت پاسخگویی مسئولان در برابر مردم و خداوند بود. فرهنگ عاشورا همواره بر مسئولیتپذیری، امانتداری و رعایت حقوق مردم تأکید دارد و این مفاهیم در فضای مجالس عزاداری حسینیه امام خمینی(ره) به عنوان معیارهای اصلی سنجش عملکرد مدیران مطرح میشد.
از این منظر، مسئولیت در نظام اسلامی نه یک امتیاز، بلکه امانتی سنگین تلقی میشود که باید در مسیر خدمت به مردم و تحقق عدالت به کار گرفته شود.
الگوسازی برای رفتار سیاسی
مجالس عزاداری حسینیه امام خمینی(ره) علاوه بر تعیین اولویتها و راهبردها، در حوزه اخلاق سیاسی نیز نقشآفرین بود. تأکید بر صداقت، شجاعت در تصمیمگیری، حفظ وحدت ملی، پرهیز از تخریب رقبا، رعایت اخلاق در رقابتهای سیاسی و ترجیح منافع عمومی بر منافع جناحی از جمله آموزههایی بود که بهطور مستمر در این فضا بازتاب مییافت.
در واقع، این مراسمها تلاش داشتند الگویی از سیاستورزی مبتنی بر ارزشهای دینی و انقلابی را در برابر مسئولان و فعالان سیاسی قرار دهند.
در واقع می توان گفت: یکی از کارکردهای مهم مجالس عزاداری حسینیه امام خمینی(ره)، ارائه الگوی رفتاری برای مسئولان و فعالان سیاسی بر پایه آموزههای نهضت عاشورا بود. در این نگاه، عاشورا تنها یک حادثه تاریخی و مذهبی نیست، بلکه مجموعهای از اصول اخلاقی و مدیریتی است که میتواند معیار سنجش رفتار کارگزاران جامعه قرار گیرد.
مکتب عاشورا، مسئولیت سیاسی را پیش از آنکه جایگاهی برای قدرت و نفوذ بداند، امانتی برای خدمت و دفاع از حق معرفی میکند. بر همین اساس، یکی از پیامهای اصلی این مجالس برای مسئولان، ضرورت فاصله گرفتن از نگاه منفعتمحور و حرکت در مسیر خدمت صادقانه به مردم بود؛ یعنی مدیری که خود را در برابر جامعه پاسخگو بداند و تصمیمهایش را با معیار عدالت و منافع عمومی تنظیم کند.
از دیگر مؤلفههای الگوگیری سیاسی از عاشورا، شجاعت در تصمیمگیری و ایستادگی بر اصول است. قیام امام حسین(ع) بر پایه پذیرش نکردن ظلم و انحراف شکل گرفت و همین ویژگی در گفتمان عاشورایی به عنوان الگویی برای مسئولان مطرح میشود؛ اینکه در شرایط دشوار، فشارها و ملاحظات کوتاهمدت نباید موجب عدول از ارزشها و منافع اساسی جامعه شود.
همچنین عاشورا الگویی برای اخلاق سیاسی ارائه میدهد. حفظ کرامت انسانها، پرهیز از دروغ و بیاخلاقی، رعایت انصاف در رقابتهای سیاسی و ترجیح منافع عمومی بر اختلافات جناحی، از جمله درسهایی است که از فرهنگ عاشورا برای عرصه سیاست استخراج میشود. بر این اساس، فعالیت سیاسی زمانی ارزشمند تلقی میشود که با اخلاق، مسئولیتپذیری و تعهد اجتماعی همراه باشد.
موضوع دیگری که در این چارچوب مورد توجه قرار میگیرد، مردمداری و توجه به محرومان است. در نگاه عاشورایی، حاکمیت و مسئولیت اجتماعی زمانی معنا پیدا میکند که در خدمت رفع مشکلات مردم و دفاع از حقوق آنان باشد. بنابراین، مسئولان با الگو گرفتن از این مکتب، به سادهزیستی، حضور میان مردم، شنیدن مطالبات جامعه و تلاش برای کاهش مشکلات اجتماعی فراخوانده میشوند.
در نهایت، مکتب عاشورا برای رفتار سیاسی مسئولان یک معیار روشن ترسیم میکند: قدرت باید در خدمت ارزشها، عدالت و مردم باشد. از این منظر، مجالس عزاداری حسینیه امام خمینی(ره) با بازخوانی این مفاهیم، تلاش میکردند فرهنگ سیاسی مبتنی بر مسئولیت، مقاومت، اخلاق و خدمتگزاری را در میان مدیران و جامعه تقویت کنند.
استکبارستیزی؛ راهبردی برگرفته از مکتب عاشورا
یکی از مهمترین محورهای این مجالس، تبیین مفهوم استکبارستیزی به عنوان یکی از آموزههای برخاسته از نهضت امام حسین(ع) بود. تأکید بر حفظ عزت ملی، ایستادگی در برابر زیادهخواهی قدرتهای سلطهگر و دفاع از ملتهای مظلوم، از جمله موضوعاتی بود که در این مراسمها بارها مورد توجه قرار گرفت و به بخشی از ادبیات سیاسی جمهوری اسلامی تبدیل شد.
مجالس عزاداری حسینیه امام خمینی(ره) را میتوان فراتر از یک مراسم مذهبی، دانشگاهی برای تبیین مسئولیتها و الزامات حکمرانی در نظام اسلامی دانست. این مجالس با پیوند دادن آموزههای عاشورا به مسائل روز کشور، ضمن تبیین خطوط راهبردی جمهوری اسلامی، مسئولان و فعالان سیاسی را به عدالتمحوری، مردمداری، حفظ وحدت، خدمترسانی و صیانت از استقلال و عزت ملی فرا میخواند و در عمل به یکی از مهمترین کانونهای تولید و بازتولید گفتمان انقلاب اسلامی تبدیل شده بود.
نظر شما