به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از مرآة البحرین، عاشورای امسال در بحرین رنگ و بویی متفاوت خواهد داشت. در کشوری که از دیرباز به دلیل گستردگی و شکوه مراسم عزاداری حسینی از آن با عنوان «کربلای دوم» یاد میشود، آغاز ماه محرم همواره یکی از مهمترین مناسبتهای دینی و اجتماعی به شمار آمده است. اما امسال فضای برگزاری این مراسم تحت تأثیر تحولات و محدودیتهایی قرار گرفته که به باور ناظران، میتواند بر شکل و گستره آیینهای عزاداری تأثیرگذار باشد.
بر اساس گزارشها، از زمان برگزاری مراسم سالروز شهادت امام جواد(ع)، توصیهها و محدودیتهایی برای برگزاری شعائر مذهبی مطرح شده و از برگزارکنندگان خواسته شده است مراسم در حسینیهها و مجالس عزاداری برگزار شود و از گسترش آن به فضای عمومی و خیابانها خودداری شود. موضوعی که از نگاه بخشی از جامعه شیعی بحرین، به معنای کاهش حضور اجتماعی و نمادین آیینهای عاشورایی است.
در چنین فضایی، علمای بحرین شعار محوری عاشورای ۱۴۴۸ هجری را «لا معبود سواک» (معبودی جز تو نیست) انتخاب کردهاند؛ شعاری که بر محوریت توحید، نفی هرگونه بندگی غیر خداوند و تقویت روح توکل، استقامت و پایداری در برابر دشواریها تأکید دارد.
علمای بحرین اعلام کردند که هدف اصلی از انتخاب این شعار، تقویت روحیه «صبر راهبردی» و مقاومت آگاهانه در برابر فشارها و چالشهاست؛ مفهومی که در فرهنگ عاشورا و سیره امام حسین(ع) جایگاهی محوری دارد. در این نگاه، صبر به معنای تسلیم شدن نیست، بلکه ایستادگی هوشمندانه و حفظ اصول و ارزشها در شرایط سخت تلقی میشود.
در نتیجه، عاشورای امسال تنها یک مناسبت مذهبی نخواهد بود، بلکه به صحنهای برای نمایش میزان پایبندی جامعه شیعی بحرین به هویت دینی و آیینهای مذهبی خود تبدیل خواهد شد. از میزان مشارکت مردم در مراسم گرفته تا شکل برگزاری مجالس، حضور پرچمها، هیئتها و دیگر نمادهای عاشورایی، همگی حامل پیامها و معانی فراتر از یک آیین سنتی خواهند بود.
بسیاری از شیعیان بحرین معتقدند محدودیتهای اعمالشده بر مراسم مذهبی را نمیتوان جدا از فضای کلی مرتبط با حضور اجتماعی و دینی این جامعه ارزیابی کرد. از این رو، استمرار برگزاری شعائر حسینی برای آنان تنها پاسداشت یک مناسبت مذهبی نیست، بلکه نوعی تأکید بر حق طبیعی در حفظ هویت، باورها و سنتهای دینی نیز به شمار میرود.
در طول تاریخ، عاشورا برای شیعیان صرفاً موسم سوگواری نبوده، بلکه مدرسهای برای آگاهی، عزت، کرامت و مقاومت در برابر ظلم تلقی شده است. به همین دلیل، موسم محرم ۱۴۴۸ در بحرین نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ چراکه در شرایطی برگزار میشود که بخشی از جامعه شیعی احساس میکند هویت دینی و اجتماعی آن با چالشهایی مواجه است.
برهمین اساس، عاشورای پیش رو را میتوان نقطه عطفی در رابطه میان جامعه شیعی و ساختار حاکمیتی بحرین دانست؛ مناسبتی که میزان پایبندی مردم به شعائر حسینی و همچنین نحوه مواجهه با مطالبات مذهبی و فرهنگی آنان را بیش از پیش آشکار خواهد کرد.
آنچه مسلم است، اینکه برای بسیاری از بحرینیها، عزاداری امام حسین(ع) صرفاً یک آیین فصلی نیست، بلکه بخشی جداییناپذیر از حافظه تاریخی، هویت مذهبی و فرهنگ اجتماعی آنان محسوب میشود؛ هویتی که به باور آنان در طول دههها فشار و محدودیت همچنان زنده و پابرجا مانده است.
در چنین شرایطی، محرم امسال میتواند بار دیگر نشان دهد که فرهنگ عاشورا و پیام امام حسین(ع) همچنان جایگاهی عمیق در وجدان جمعی مردم بحرین دارد؛ فرهنگی که هرچه با محدودیت بیشتری روبهرو شود، بر اساس این نگاه، ریشهدارتر و اثرگذارتر در جامعه باقی خواهد ماند.
نظر شما