خبرگزاری شبستان/یاسوج: شعر در فرهنگ ایرانی ـ اسلامی همواره فراتر از یک هنر و ابزار بیان احساسات بوده و به عنوان رسانهای تأثیرگذار در انتقال ارزشهای دینی، اخلاقی و فرهنگی نقشآفرینی کرده است.
در این میان، شعر آیینی و مذهبی با بهرهگیری از مفاهیم ناب قرآنی و معارف اهلبیت(ع)، جایگاهی ویژه در میان مخاطبان یافته و توانسته پیوندی عمیق میان ادبیات و باورهای دینی ایجاد کند.
شعر رضوی نیز به عنوان یکی از شاخههای برجسته ادبیات آیینی، در ترویج فرهنگ کرامت، معنویت و محبت اهلبیت(ع) سهمی ماندگار داشته و به همین مناسبت، با اردوان دوست (جهانبانی)، فرهنگی بازنشسته، شاعر انقلابی و از چهرههای فعال عرصه ادبیات آیینی در استان کهگیلویه و بویراحمد، درباره جایگاه شعر مذهبی، نقش شعر رضوی در جامعه، اهمیت وزن و موسیقی شعر و همچنین تأثیر تبادلات فرهنگی و ادبی در رشد و بالندگی شاعران به گفتوگو نشستهایم.
اردوان دوست (جهانبانی) در این گفتوگو درباره جایگاه شعر در فرهنگ ایرانی و اسلامی، اظهار کرد: شعر از دیرباز یکی از مؤثرترین ابزارهای انتقال اندیشه، فرهنگ و باورهای دینی در جامعه ما بوده و اگر به تاریخ ادبیات ایران نگاه کنیم، میبینیم که بسیاری از ارزشهای اخلاقی، مفاهیم عرفانی و آموزههای دینی از طریق شعر در میان مردم گسترش یافته و ماندگار شدهاند و می توان گفت شعر این ظرفیت را دارد که مفاهیم عمیق و پیچیده را در قالبی زیبا، دلنشین و اثرگذار به مخاطب منتقل کند و به همین دلیل همواره مورد توجه بزرگان دین و اندیشمندان بوده است.
وی به جایگاه شعر مذهبی اشاره کرد و افزود: شعر آیینی و مذهبی در حقیقت زبان عشق و ارادت به اهلبیت(ع) بوده و هرگاه شاعری با اخلاص و معرفت به سراغ این عرصه میرود، اثر او میتواند بر دلها بنشیند و در ترویج فرهنگ دینی نقشآفرین باشد؛ ضمن اینکه شعر مذهبی صرفاً مدح و مرثیه نیست، بلکه مجموعهای از معارف، سبک زندگی، اخلاق، عدالتخواهی، ایثار و معنویت را در خود جای داده و میتواند نسل امروز را با سیره اهلبیت(ع) آشنا سازد.
این شاعر انقلابی در ادامه به شعر رضوی اشاره کرد و گفت: شعر رضوی از شاخههای درخشان ادبیات آیینی است که طی سالهای اخیر رشد قابل توجهی داشته و محبت مردم ایران به امام رضا(ع) باعث شده شاعران بسیاری در وصف کرامات، سیره و آموزههای آن حضرت شعر بسرایند که این اشعار علاوه بر جنبه ادبی، نقش فرهنگی و تربیتی مهمی نیز دارند و میتوانند ارزشهایی همچون مهربانی، کرامت، خدمت به مردم و توجه به نیازمندان را در جامعه ترویج کنند.
دوست (جهانبانی) خاطرنشان کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری به تولید آثار فاخر رضوی نیاز داریم؛ آثاری که علاوه بر برخورداری از زبان هنری و زیباییهای ادبی، پاسخگوی نیازهای فکری و فرهنگی نسل جوان نیز باشند و شاعر باید بتواند پیامهای ناب رضوی را با زبان روز و متناسب با دغدغههای مخاطب معاصر ارائه کند تا ارتباط مؤثرتری میان مخاطب و مفاهیم دینی شکل بگیرد.
وی درباره اهمیت وزن در شعر نیز افزود: وزن و موسیقی شعر از عناصر اساسی ماندگاری آثار ادبی به شمار میروند و بسیاری از اشعاری که پس از سالها همچنان در حافظه مردم باقی ماندهاند، علاوه بر محتوای ارزشمند، از ساختار موزون و آهنگین برخوردار بودهاند، زیرا وزن مناسب باعث میشود شعر قابلیت بیشتری برای حفظ شدن، خوانده شدن و انتقال به نسلهای بعدی پیدا کند و تأثیر عاطفی آن نیز افزایش یابد.
این شاعر کهگیلویه و بویراحمدی ادامه داد: البته نباید تنها به وزن و قالب توجه کرد؛ شعر زمانی موفق خواهد بود که میان محتوا و ساختار هنری تعادل برقرار شود و اگر شعری از نظر فنی قوی باشد اما پیام و اندیشه نداشته باشد، اثرگذاری لازم را نخواهد داشت و در مقابل، محتوای ارزشمند نیز بدون پرداخت هنری مناسب نمیتواند مخاطب گستردهای پیدا کند.
دوست (جهانبانی) به نقش شعر در تحکیم روابط فرهنگی و ادبی میان مناطق مختلف کشور اشاره کرد و گفت: شعر زبان مشترک اقوام ایرانی است و میتواند زمینهساز تبادل فرهنگی و همافزایی میان شاعران و هنرمندان باشد که در این راستا، برگزاری کنگرهها، جشنوارهها، شبهای شعر و نشستهای ادبی فرصت ارزشمندی برای معرفی ظرفیتهای فرهنگی استانها و تبادل تجربیات میان شاعران فراهم میکند و به غنای ادبیات کشور میافزاید.
وی افزود: استان کهگیلویه و بویراحمد از ظرفیتهای فراوانی در حوزه شعر و ادبیات برخوردار بوده و شاعران جوان و توانمندی در این استان فعالیت میکنند که با حمایت از انجمنهای ادبی، آموزش نسل جدید شاعران و فراهم کردن زمینه حضور آنان در رویدادهای ملی میتواند به شکوفایی هرچه بیشتر استعدادهای ادبی کمک کند.
این شاعر آیینی با بیان اینکه شعر زمانی میتواند در جامعه اثرگذار باشد که از محتوای غنی و ساختار هنری مناسب برخوردار باشد، گفت: وزن، آهنگ و زبان هنرمندانه شعر سبب میشود مفاهیم بلند اعتقادی و اخلاقی در ذهن مخاطب ماندگار شده و به بخشی از فرهنگ عمومی جامعه تبدیل شود.
وی با اشاره به اینکه شعر متعهد و ارزشمحور همچنان یکی از نیازهای فرهنگی جامعه است، گفت: در شرایطی که هجمههای رسانهای و فرهنگی فراوانی متوجه نسل جوان است، شاعران میتوانند با خلق آثار فاخر، امید، معنویت، هویت دینی و روحیه مسئولیتپذیری را در جامعه تقویت کنند و در مسیر اعتلای فرهنگ ایرانی ـ اسلامی نقش مؤثری ایفا نمایند.
نظر شما