به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی، دکتر ابراهیم تقویمقدم، استادیار جغرافیای دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی شامگاه پنجشنبه (۲۱ خرداد) در میز دانشگاهیان و مردم با موضوع «بررسی تطبیقی سبک زندگی در اروپا و آمریکا در برابر سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی» با گرامیداشت یاد و خاطره شهدا، به ویژه شهدای مقاومت و شهدای جنگ ۱۲ روزه، اظهار کرد: ملت ایران در طول تاریخ نشان داده است که از ریشههای فرهنگی و تمدنی عمیقی برخوردار است و همین پشتوانه موجب شده در برابر هجمهها و تهدیدهای مختلف هویت خود را حفظ کند.
وی با اشاره به تقارن این نشست با مناسبتهای مختلف فرهنگی و اجتماعی، از جمله روز خانواده، روز بسیج اساتید و سالروز شهادت شهید مصطفی چمران، افزود: شهید چمران الگویی ممتاز برای جامعه علمی کشور است و اساتید دانشگاهها باید در مسیر علمی، اخلاقی و فرهنگی این شهید والامقام حرکت کنند.
استادیار جغرافیای دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی با بیان اینکه موضوع سبک زندگی از دیرباز یکی از مهمترین دغدغههای اندیشمندان و نظامهای حکمرانی بوده است، گفت: از دوران یونان باستان تا امروز همواره این پرسش مطرح بوده که بهترین شیوه اداره جامعه و دستیابی به مدینه فاضله چیست و چگونه میتوان زمینه رشد همهجانبه انسان را فراهم کرد.
تقویمقدم با تشریح برخی الگوهای حاکم بر کشورهای غربی اظهار داشت: در بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکایی، فردگرایی و اومانیسم محور اصلی سیاستها و برنامهریزیهای اجتماعی است و همین موضوع سبب شده تا خانواده و پیوندهای اجتماعی با چالشهای جدی مواجه شوند.
وی ادامه داد: در این جوامع، اولویت اصلی بر خواستهها و علایق فردی است و همین امر موجب تضعیف جایگاه خانواده، کاهش احترام به سالمندان و کاهش انسجام اجتماعی شده است.
وی با اشاره به تفاوت نگاه به خانواده در فرهنگ ایرانی ـ اسلامی گفت: در جامعه ایران، خانواده از جایگاه ویژهای برخوردار است و تکریم والدین، سالمندان و حفظ روابط خویشاوندی از ارزشهای مهم فرهنگی به شمار میرود که نقش مؤثری در استحکام اجتماعی دارد.
تقویمقدم با بیان اینکه نگاه غرب به موضوع زن عمدتاً نگاهی ابزاری است، افزود: در بسیاری از نظامهای غربی، زن بیشتر در قالب ابزار تبلیغات و اقتصاد دیده میشود، در حالی که در نظام جمهوری اسلامی ایران، زنان از حقوق اجتماعی، سیاسی و مدنی متعددی برخوردارند و نقشآفرینی آنان در عرصههای مختلف جامعه مورد توجه قرار گرفته است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع اقتصاد و کار پرداخت و اظهار کرد: در نظامهای مبتنی بر فردگرایی، سود شخصی مهمترین معیار فعالیتهای اقتصادی است، اما در فرهنگ ایرانی ـ اسلامی، علاوه بر کسب روزی حلال، مسئولیت اجتماعی، کمک به نیازمندان، زکات و کارآفرینی نیز مورد تأکید قرار دارد.
استادیار جغرافیای دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی افزود: اگر فعالان اقتصادی و کارآفرینان کشور بیش از پیش به آموزههای دینی و مسئولیتهای اجتماعی توجه کنند، بسیاری از مشکلات اقتصادی و شکافهای اجتماعی کاهش خواهد یافت.
وی با اشاره به نقش زکات در رونق اقتصادی و کاهش فاصله طبقاتی تصریح کرد: یکی از ظرفیتهای مهم فرهنگ اسلامی، توجه به انفاق، زکات و کمک به اقشار نیازمند است که میتواند زمینهساز توسعه اقتصادی و عدالت اجتماعی باشد.
تقویمقدم همچنین در مقایسه سبک مصرف در جوامع غربی و ایرانی گفت: مصرفگرایی در بسیاری از کشورهای غربی به یک اصل تبدیل شده است، اما در فرهنگ ایرانی ـ اسلامی بر مصرف متعادل، پرهیز از اسراف و حمایت از اقتصاد جامعه تأکید شده است.
وی با اشاره به ظرفیتهای فرهنگی و اجتماعی شهرهای ایران اظهار کرد: وجود مساجد، مراکز فرهنگی، اماکن عامالمنفعه و فضاهای عمومی در شهرهای ایران، فرصت ارزشمندی برای تقویت ارتباطات اجتماعی و معنوی مردم فراهم کرده است؛ ظرفیتی که در بسیاری از کشورهای غربی کمتر مشاهده میشود.
استادیار جغرافیای دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی با تأکید بر نقش معنویت در سلامت فردی و اجتماعی گفت: امروز حتی در کشورهای غربی نیز بسیاری از پژوهشگران و روانشناسان به اهمیت معنویت، شکرگزاری و اتکاء به خداوند در بهبود سلامت روان و کاهش آسیبهای اجتماعی اذعان دارند؛ در حالی که این مفاهیم از دیرباز در آموزههای دینی و فرهنگ اسلامی مورد توجه بوده است.
وی با بیان اینکه بسیاری از توصیههای نوین روانشناسی ریشه در آموزههای دینی دارد، افزود: موضوعاتی همچون شکرگزاری، نیکوکاری، کمک به دیگران و ایجاد نشاط اجتماعی سالهاست در قرآن کریم، احادیث و فرهنگ اسلامی مورد تأکید قرار گرفته است.
تقویمقدم در بخش دیگری از سخنان خود به حوزه آموزش و پرورش اشاره کرد و گفت: نظام آموزشی جمهوری اسلامی ایران علاوه بر آموزش علمی، به تربیت اخلاقی و معنوی نیز توجه دارد، در حالی که بسیاری از نظامهای آموزشی غربی با چالشهایی همچون گسترش آسیبهای اجتماعی، کاهش تمایل به ازدواج و افت نرخ فرزندآوری مواجه هستند.
وی با اشاره به مشارکت اجتماعی مردم در ایران افزود: حضور گسترده مردم در عرصههای مختلف اجتماعی، فرهنگی و سیاسی نشاندهنده اهمیت نقشآفرینی عمومی در نظام جمهوری اسلامی است و این مشارکت یکی از عوامل مهم اقتدار ملی به شمار میرود.
استادیار جغرافیای دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی در پایان با تأکید بر ضرورت بازخوانی و تقویت ارزشهای اصیل ایرانی ـ اسلامی اظهار کرد: ملت ایران در دورانهای مختلف تاریخی و بهویژه در شرایط سخت و بحرانها، تابآوری و انسجام اجتماعی خود را به نمایش گذاشته است و ترویج سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی میتواند زمینهساز پیشرفت، اقتدار و تعالی هرچه بیشتر کشور در آینده باشد.
نظر شما