به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی، دکتر امید آسیابان شامگاه(۲٠ خرداد) در نشست موانع و امکانات شکلگیری توافق میان ایران و امریکا و همچنین بررسی تحولات گفت: اختلافات عمیق هویتی میان دو طرف موجب شده است که چشمانداز دستیابی به یک توافق جامع و پایدار با چالشهای جدی روبهرو باشد.
استاد دانشگاه بیرجند اظهار داشت: بحث توافق میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا همواره یکی از موضوعات مهم سیاست خارجی کشور بوده و طی سالهای اخیر نیز از سوی مقامات دو طرف بارها مطرح شده است.
وی با اشاره به رویکرد دولتهای مختلف آمریکا نسبت به ایران افزود: از زمان روی کار آمدن دونالد ترامپ، موضوع توافق با ایران همواره در ادبیات سیاسی کاخ سفید مطرح بوده است. ترامپ ضمن انتقاد از برجام، آن را توافقی نامناسب میدانست و پس از خروج از آن، سیاست فشار حداکثری علیه ایران را در پیش گرفت.
این استاد دانشگاه ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران نیز همواره اعلام کرده است که اصل مذاکره را رد نمیکند و در صورتی که منافع ملی کشور تأمین شود، آمادگی گفتوگو و توافق را دارد؛ اما واقعیت این است که اختلافات بنیادین در حوزه سیاست خارجی و مسائل هویتی، مانع از شکلگیری یک توافق فراگیر میان دو کشور شده است.
وی با بیان اینکه اصول سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بر پایه استقلال، مقابله با سلطه و حمایت از ملتهای مظلوم شکل گرفته است، گفت: این هویت سیاسی و ایدئولوژیک موجب میشود که امکان عادیسازی کامل روابط با آمریکا یا رژیم صهیونیستی وجود نداشته باشد و هرگونه توافق احتمالی نیز محدود و مقطعی باشد.
آسیابان تصریح کرد: از سوی دیگر، آمریکا بهویژه در دوره ترامپ، به دنبال توافقی بوده که فراتر از موضوع هستهای، مسائل موشکی، نفوذ منطقهای و سیاستهای جمهوری اسلامی ایران را نیز دربرگیرد؛ موضوعی که از نگاه جمهوری اسلامی ایران قابل پذیرش نیست.
وی با اشاره به تجربه برجام گفت: برجام توافقی بود که دو طرف در آن به منافعی دست یافتند و نوعی بازی با حاصل جمع مثبت محسوب میشد؛ اما رویکرد دولت ترامپ مبتنی بر کسب حداکثری امتیازات و تحمیل خواستهها به ایران بود؛ رویکردی که عملاً امکان دستیابی به توافق را کاهش داد.
این تحلیلگر مسائل بینالملل با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران تاکنون زیر بار توافقی که به تعبیر وی تضعیف هویت و استقلال کشور» باشد نرفته است، افزود: به همین دلیل همچنان معتقدم چشمانداز توافق جامع میان ایران و آمریکا ضعیف است، زیرا خواستههای مطرحشده از سوی آمریکا محدود به موضوع هستهای نیست و سایر حوزههای قدرت جمهوری اسلامی را نیز دربرمیگیرد.
وی همچنین به تصویب قطعنامه اخیر شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی اشاره کرد و گفت: روند تحولات نشان میدهد که کشورهای غربی تلاش دارند اجماع سیاسی بیشتری علیه ایران ایجاد کنند و از ظرفیت نهادهای بینالمللی برای افزایش فشارها بهره بگیرند.
آسیابان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ساختار نظام بینالملل و نقش آمریکا پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی اظهار داشت: سیاست خارجی آمریکا فارغ از اینکه دولتها دموکرات یا جمهوریخواه باشند، مبتنی بر حفظ و گسترش نظم مورد نظر این کشور در جهان است و تفاوت اصلی دولتها بیشتر در روشهای اجرایی این سیاستهاست.
وی افزود: دموکراتها عمدتاً از ابزارهایی همچون تحریم، فشارهای سیاسی و سازوکارهای بینالمللی استفاده میکنند، در حالی که جمهوریخواهان بهویژه جریانهای نزدیک به ترامپ، تمایل بیشتری به استفاده از قدرت نظامی و اعمال فشار مستقیم دارند.
این استاد دانشگاه درباره داراییهای بلوکهشده ایران نیز گفت: در شرایط فعلی چشمانداز روشنی برای آزادسازی این داراییها دیده نمیشود و احتمال دارد آمریکا تلاش کند از این منابع بهعنوان ابزار فشار در مذاکرات استفاده کند.
وی در پایان با تأکید بر پیچیدگی شرایط منطقهای و بینالمللی خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران امروز با یکی از حساسترین و چالشبرانگیزترین دورههای روابط خارجی خود مواجه است و تصمیمگیری در این شرایط نیازمند نگاه دقیق، واقعبینانه و مبتنی بر منافع ملی کشور است.
نظر شما