به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از سنندج، استان کردستان به دلیل برخورداری از جنگلهای زاگرس، تالاب بینالمللی زریبار، مراتع گسترده و تنوع کمنظیر گونههای گیاهی و جانوری، یکی از مهمترین زیستبومهای غرب کشور به شمار میرود. استانی که علاوه بر ظرفیتهای طبیعی، با چالشهایی نظیر مدیریت پسماند، تخریب زیستگاهها، آتشسوزی مراتع و کمبود نیروهای حفاظتی نیز مواجه است.
نشست خبری مسئولان اداره کل حفاظت محیط زیست کردستان به مناسبت هفته محیط زیست، فرصتی بود تا ابعاد مختلف وضعیت محیط زیستی استان و اقدامات انجام شده در حوزه آموزش، حفاظت، نظارت و برخورد با تخلفات تشریح شود.
۱۲ درصد مساحت استان در مناطق حفاظتشده قرار دارد
مدیرکل حفاظت محیط زیست کردستان با اشاره به گستره مناطق تحت مدیریت این اداره کل گفت: پنج منطقه حفاظتشده، دو اثر طبیعی ملی، یک پناهگاه حیات وحش و پنج منطقه شکار ممنوع در مجموع حدود ۱۲ درصد مساحت استان را شامل میشوند.
فرزاد زندی اظهار داشت: مناطق ارزشمندی همچون زریبار، بدر و پریشان، عبدالرزاق، بسجار و چهلچمه و سارال از مهمترین ذخایر طبیعی استان هستند که حفاظت از آنها نیازمند مشارکت عمومی و حمایت دستگاههای مختلف است.
وی با تأکید بر اهمیت آموزش در حفاظت از محیط زیست افزود: سال گذشته ۶۴۰ برنامه آموزشی با بیش از ۱۱۲ هزار نفر ساعت آموزش در سطح استان اجرا شد که کردستان را در زمره استانهای پیشرو کشور قرار داده است.
به گفته وی، برگزاری ۷۱ دوره آموزش ضمن خدمت، ۲۰ جشنواره و مسابقه مرتبط با محیط زیست و اجرای برنامههای مشارکتی متعدد از جمله اقدامات انجام شده در حوزه فرهنگسازی زیستمحیطی بوده است.
میشمرغ؛ آخرین بازمانده پرندهای که برای بقا میجنگد
یکی از مهمترین بخشهای این نشست به وضعیت گونههای شاخص حیات وحش استان اختصاص داشت؛ گونههایی که برخی از آنها در معرض تهدید جدی قرار دارند.
زندی با اشاره به میشمرغ به عنوان یکی از نادرترین پرندگان جهان گفت: این پرنده که سنگینترین پرنده قادر به پرواز محسوب میشود، اکنون تنها در زیستگاههای مشترک سقز و بوکان مشاهده میشود.
وی افزود: برآوردها نشان میدهد جمعیت میشمرغ در ایران بین ۱۷ تا ۲۲ بال است و در سال گذشته سه جوجه میشمرغ در سایت تکثیر و پرورش بوکان تولید شده که قرار است در زیستگاههای کردستان رهاسازی شوند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست کردستان از برگزاری همایش تخصصی میشمرغ در ماه آینده خبر داد و اظهار داشت: آگاهیبخشی عمومی و مشارکت مردم نقش تعیینکنندهای در حفظ این گونه ارزشمند دارد.
سمندر آتشین؛ نماد پاکی آب در کردستان
گونه شاخص دیگر کردستان، سمندر آتشین یا سمندر خال زرد کردستانی است که زیستگاههای اصلی آن در شهرستانهای سقز و سروآباد قرار دارد.
به گفته مسئولان محیط زیست، تاکنون حدود دو هزار و ۵۰۰ قطعه از این گونه در استان شناسایی شده و اقدامات متعددی برای معرفی و حفاظت از آن در حال انجام است.
ساخت المان سمندر آتشین در روستای هزارخانی و اجرای برنامههای آموزشی در مدارس از جمله این اقدامات عنوان شده است.
پسماند؛ چالشی جدی برای محیط زیست استان
در کنار موفقیتهای حفاظتی، مسئله مدیریت پسماند همچنان یکی از مهمترین دغدغههای زیستمحیطی کردستان است.
معاون محیط زیست انسانی اداره کل حفاظت محیط زیست کردستان اعلام کرد: از ۲۳ جایگاه فعال دفن زباله شهری در استان تنها چهار مورد دارای مجوز زیستمحیطی هستند و سایر مراکز نیازمند ساماندهی و اخذ مجوزهای قانونی هستند.
کژال حبیبزاده با اشاره به مذاکرات انجام شده با شهرداریها افزود: محصورسازی سایتهای دفن زباله و حرکت به سمت بازیافت پسماندها در دستور کار قرار گرفته است.
وی همچنین از وضعیت پسماندهای بیمارستانی ابراز نگرانی کرد و گفت: بخش قابل توجهی از مراکز درمانی استان فاقد تجهیزات مستقل بیخطرسازی هستند و پسماندهای خود را به مراکز دیگر منتقل میکنند.
برخورد قضایی با آلایندهها ادامه دارد
یکی از مهمترین اقدامات محیط زیست استان در سال گذشته، پیگیری پرونده واحدهای آلاینده از طریق مراجع قضایی بوده است.
حبیبزاده از معرفی شرکت آب و فاضلاب کردستان، شهرداریهای سنندج، مریوان، آرمرده بانه و بیجار به مراجع قضایی خبر داد و افزود: پتروشیمی کردستان نیز به دلیل تکمیل نشدن تصفیهخانه دارای پرونده قضایی است.
وی تأکید کرد: حفظ منابع آبی و جلوگیری از آلودگی رودخانهها و سفرههای آب زیرزمینی از اولویتهای اصلی محیط زیست استان است.
کردستان؛ گنجینهای از تنوع زیستی ایران
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط زیست کردستان نیز در این نشست از وجود ظرفیتهای کمنظیر طبیعی در استان خبر داد.
معروف قادری گفت: بیش از یک هزار گونه گیاهی، ۲۶۰ گونه دارویی، ۷۰ گونه اندمیک، ۳۱۲ گونه پرنده، ۴۷ گونه پستاندار و ۴۸ گونه ماهی در استان شناسایی شده است.
وی تخریب زیستگاهها را مهمترین تهدید تنوع زیستی استان دانست و افزود: در سال گذشته ۱۳۰ پرونده قضایی مرتبط با تخریب زیستگاهها تشکیل و ۹۰ هکتار از اراضی تصرف شده به طبیعت بازگردانده شد.
کمبود محیطبان؛ چالش همیشگی حفاظت از طبیعت
فرمانده یگان حفاظت محیط زیست کردستان نیز از کمبود شدید نیروی انسانی در این بخش خبر داد.
حیدر ویسی اظهار داشت: از مجموع ۱۷۲ پست سازمانی محیطبانی، حدود ۴۵ درصد خالی است و این مسئله فشار مضاعفی بر محیطبانان استان وارد کرده است.
وی افزود: نیروهای محیطبانی به صورت شبانهروزی از مناطق حفاظتشده مراقبت میکنند و استان تاکنون پنج شهید محیطبان تقدیم حفاظت از طبیعت کرده است.
به گفته وی، سال گذشته ۴۰۲ مورد تخلف شکار و صید در استان ثبت شده که نسبت به سال قبل افزایش داشته است.
حفاظت از محیط زیست؛ نیازمند مشارکت همگانی
آنچه از مجموع سخنان مسئولان محیط زیست کردستان برمیآید، این است که حفاظت از طبیعت استان تنها با اقدامات حاکمیتی امکانپذیر نیست و نیازمند همراهی مردم، تشکلهای مردمی، رسانهها و دستگاههای اجرایی است.
اگرچه اجرای برنامههای آموزشی گسترده، پیگیری پروندههای قضایی، توسعه پایش آلایندهها و تلاش برای حفاظت از گونههای ارزشمند حیات وحش، نویدبخش آیندهای بهتر برای محیط زیست استان است، اما چالشهایی همچون مدیریت پسماند، تخریب زیستگاهها، کمبود محیطبان و مخاطرات ناشی از توسعه نامتوازن همچنان نیازمند توجه ویژه مسئولان و مشارکت فعال شهروندان است؛ چرا که حفظ طبیعت کردستان، حفظ سرمایهای است که متعلق به نسل امروز و فردای این سرزمین است.
نظر شما