خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم-سالروز ولادت باسعادت هفتمین اختر تابناک آسمان امامت و ولایت، حضرت امام موسی کاظم(ع)، فرصتی برای بازخوانی سیره نورانی امامی است که در اوج فشارها و خفقان حکومت عباسی، با صبر، بردباری، بصیرت و مبارزه مستمر، پرچم هدایت امت اسلامی را برافراشته نگه داشت.
آن حضرت که به «بابالحوائج» و «کاظم» شهرت یافتهاند، الگویی ماندگار برای کنترل خشم، اخلاقمداری، مقاومت در برابر ظلم و تربیت نیروهای مؤمن و انقلابی به شمار میروند.
حجتالاسلام احمد خوشخو، امام جمعه آیسک، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان به مناسبت سالروز ولادت امام موسی کاظم(ع)، با تبیین ابعاد شخصیتی هفتمین امام شیعیان اظهار کرد: امام کاظم(ع) شخصیتی جامع و ممتاز در تاریخ اسلام هستند که در کنار عبادت، علم، حلم و بردباری، در عرصه مبارزه با ظلم و استکبار نیز نقشی بیبدیل ایفا کردند.
کنترل خشم؛ نیاز اساسی جوانان در زندگی امروز
وی با اشاره به یکی از برجستهترین ویژگیهای اخلاقی امام موسی کاظم(ع) افزود: لقب «کاظم» به معنای فروبرنده خشم، گویای یکی از مهمترین ابعاد شخصیتی آن حضرت است و این ویژگی میتواند الگویی ارزشمند برای همه انسانها بهویژه نسل جوان باشد.لقب «کاظم» به معنای فروبرنده خشم، گویای یکی از مهمترین ابعاد شخصیتی آن حضرت است و این ویژگی میتواند الگویی ارزشمند برای همه انسانها بهویژه نسل جوان باشد.
امام جمعه آیسک تصریح کرد: قطعاً کنترل خشم یک شاخصه بسیار ارزشمند در زندگی فردی و اجتماعی جوانان است و جوانان عزیز باید در برخوردهای روزمره، محیط خانواده، فضای کاری، تحصیلی و همچنین در تعاملات اجتماعی، توجه ویژهای به مدیریت احساسات و کنترل خشم داشته باشند.
وی ادامه داد: براساس آموزههای دینی و روایات اهلبیت(ع)، راهکارهای متعددی برای مهار خشم بیان شده است که از جمله آنها میتوان به یاد خدا، سکوت در هنگام عصبانیت، وضو گرفتن، تغافل و نادیده گرفتن برخی رفتارها و همچنین پرهیز از تصمیمگیری و اقدام شتابزده اشاره کرد.
حجتالاسلام خوشخو خاطرنشان کرد:بسیاری از آسیبهای خانوادگی، اختلافات اجتماعی و حتی برخی جرائم، ریشه در ناتوانی افراد در کنترل خشم دارد بسیاری از آسیبهای خانوادگی، اختلافات اجتماعی و حتی برخی جرائم، ریشه در ناتوانی افراد در کنترل خشم دارد و اگر جامعه اسلامی بتواند فرهنگ کظم غیظ را در میان جوانان نهادینه کند، بسیاری از مشکلات اخلاقی و اجتماعی کاهش خواهد یافت.
روایت تاریخی امام کاظم(ع)؛ تبدیل دشمنی به محبت با سلاح اخلاق
وی در تشریح سیره عملی امام کاظم(ع) در کنترل خشم به روایتی تاریخی اشاره کرد و گفت: در منابع معتبر تاریخی آمده است مردی همواره امام موسی کاظم(ع) را آزار میداد و هرگاه آن حضرت را میدید به امیرالمؤمنین علی(ع) دشنام میگفت.
امام جمعه آیسک افزود: برخی از یاران امام(ع) از شدت ناراحتی از رفتار آن فرد، از حضرت اجازه خواستند تا او را مجازات کنند، اما امام موسی کاظم(ع) به شدت آنان را از این کار منع کردند.
وی ادامه داد: روزی امام به مزرعه آن مرد رفتند. آن شخص باز هم بیادبی کرد اما حضرت با نهایت آرامش و مهربانی به او نزدیک شدند، کنار او نشستند و درباره وضعیت مزرعه و میزان محصولش سؤال کردند. وقتی مرد پاسخ داد که امید دارد حدود ۲۰۰ دینار محصول برداشت کند، امام کیسهای حاوی ۳۰۰ دینار به او بخشیدند و فرمودند: «زراعت تو نیز سر جای خود باقی است و خداوند آنچه امید داری به تو روزی خواهد کرد.»
حجتالاسلام خوشخو گفت: این برخورد کریمانه و بزرگوارانه چنان تأثیری بر آن مرد گذاشت که بلافاصله از رفتار خود پشیمان شد، پیشانی امام را بوسید و از ایشان طلب بخشش کرد. بعدها هنگامی که امام را در مسجد دید، به جای دشنام و توهین، زبان به مدح و ستایش آن حضرت گشود و برای ایشان دعا کرد.
وی تأکید کرد: این روایت تاریخی نشان میدهد که در بسیاری از موارد، محبت، اخلاق نیکو و گذشت، تأثیری به مراتب بیشتر از خشونت و مقابله مستقیم دارد و میتواند دشمنیها را به دوستی تبدیل کند.در بسیاری از موارد، محبت، اخلاق نیکو و گذشت، تأثیری به مراتب بیشتر از خشونت و مقابله مستقیم دارد و میتواند دشمنیها را به دوستی تبدیل کند.
امام کاظم(ع)؛ مظهر طاغوتستیزی و مبارزه مستمر با حکومت ظلم
امام جمعه آیسک در بخش دیگری از سخنان خود به ابعاد سیاسی شخصیت امام موسی کاظم(ع) اشاره کرد و گفت: امام کاظم(ع) مظهر طاغوتستیزی بودند و بخش مهمی از عمر شریف خود را در مسیر مبارزه با حکومتهای ستمگر عباسی سپری کردند.
وی افزود:مبارزه امام موسی کاظم(ع) تنها یک اعتراض مقطعی یا فعالیت محدود سیاسی نبود، بلکه یک حرکت مستمر، هدفمند و راهبردی برای ایجاد انقلاب توحیدی و زمینهسازی تشکیل حکومت علوی به شمار میرفتمبارزه امام موسی کاظم(ع) تنها یک اعتراض مقطعی یا فعالیت محدود سیاسی نبود، بلکه یک حرکت مستمر، هدفمند و راهبردی برای ایجاد انقلاب توحیدی و زمینهسازی تشکیل حکومت علوی به شمار میرفت.
حجتالاسلام خوشخو با اشاره به مهمترین محورهای این مبارزه اظهار کرد: نخستین برنامه امام، تبیین اسلام ناب محمدی و تبلیغ گسترده معارف اصیل اسلامی بود. دومین محور، تبیین مسئله امامت بود؛ چرا که از نگاه اهلبیت(ع)، امامت صرفاً یک جایگاه معنوی نیست بلکه به معنای هدایت جامعه و اداره دین و دنیای مردم است.
وی ادامه داد: سومین راهبرد امام کاظم(ع)، تربیت نیروهای مؤمن، وفادار و انقلابی و گسترش تشکیلات پنهان تشیع بود و چهارمین محور نیز وارد کردن ضربههای مؤثر به دستگاه ظلم و طاغوت در هر فرصتی بود.
دوران امام کاظم(ع)، اوج تقابل با حکومت عباسی
امام جمعه آیسک با بیان اینکه در عصر امام موسی بن جعفر(ع) مبارزه با حکومت عباسی وارد مرحلهای حساستر و جدیتر شد، گفت: امام کاظم(ع) بیش از بسیاری از ائمه معصومین(ع) به صورت مستقیم در برابر قدرت حاکم زمان قرار گرفتند و با صراحت بیشتری اهداف و آرمانهای خود را بیان کردند.امام کاظم(ع) بیش از بسیاری از ائمه معصومین(ع) به صورت مستقیم در برابر قدرت حاکم زمان قرار گرفتند و با صراحت بیشتری اهداف و آرمانهای خود را بیان کردند.
وی افزود: شرایط سیاسی آن دوران به گونهای بود که قیامهای متعدد علویان در نقاط مختلف سرزمینهای اسلامی شکل گرفته بود و این مسئله پایههای حکومت عباسی را متزلزل کرده بود. همین شرایط باعث شد امام کاظم(ع) بتوانند با صراحت بیشتری به تبیین حقایق بپردازند.
حجتالاسلام خوشخو تصریح کرد: با وجود فشارهای شدید امنیتی و محدودیتهای گسترده، امام کاظم(ع) شبکهای گسترده از یاران و نمایندگان مورد اعتماد را در مناطق مختلف ساماندهی کردند که بسیاری از امور شیعیان از طریق همین شبکه مدیریت میشد.
نقش خواص و شاگردان امام در گسترش معارف اهلبیت(ع)
وی با اشاره به نقش برجسته شاگردان و یاران امام کاظم(ع) اظهار کرد: شخصیتهایی همچون مفضل بن عمر، علی بن یقطین و هشام بن حکم در کنار سازمان وکالت، مسئولیت پاسخگویی به مسائل دینی، علمی و اعتقادی شیعیان را برعهده داشتند و در مناظرات علمی و فکری از مکتب اهلبیت(ع) دفاع میکردند.
امام جمعه آیسک افزود: برای نمونه، امام کاظم(ع) به محمد بن حکیم دستور میدادند که در مسجدالنبی(ص) با مردم نشست و برخاست کند و با آنان به گفتوگو و مباحثه علمی بپردازد. این روش هوشمندانه موجب گسترش معارف اهلبیت(ع) و تقویت جایگاه فکری شیعیان در جامعه اسلامی شد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: امروز نیز جامعه اسلامی بیش از هر زمان دیگری نیازمند الگوگیری از سیره امام موسی کاظم(ع) در عرصه اخلاق، صبر، کنترل خشم، بصیرت سیاسی و مبارزه با ظلم است و جوانان میتوانند با تأسی به آن حضرت، مسیر موفقیت و سعادت را در زندگی فردی و اجتماعی خود طی کنند.
نظر شما