به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از دفتر ارتباطات مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، در آیین افتتاحیه این کنگره، صاحبنظران و مدیران حوزه علم، فناوری و نوآوری از زوایای مختلف به بررسی جایگاه فناوریهای نوظهور در آینده پیشرفت ایران پرداختند. مباحث مطرحشده، طیفی از موضوعات از جمله نسبت فناوری و فرهنگ، نقش پارکهای علم و فناوری در توسعه نوآوری، الزامات حکمرانی فناوری، چالشهای تجاریسازی دستاوردهای علمی، اهمیت سرمایه انسانی و فرصتهای پیشروی کشور در عرصه فناوریهای نوظهور را دربر میگرفت.
در این نشست، دکتر صادق واعظزاده، رئیس مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، با طرح مفهوم «پارادایم فناوری ایرانی» بر ضرورت بهرهگیری از ظرفیتهای فرهنگی و هویتی کشور برای خلق مزیتهای فناورانه تأکید کرد.
هویت فرهنگی میتواند منشأ نوآوری و مزیت رقابتی در فناوری باشد
دکتر صادق واعظزاده، استاد دانشگاه تهران و رئیس مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، در سخنان افتتاحیه این کنگره به تبیین مفهوم «پارادایم تکنولوژی» و نقش فرهنگ و هویت بومی در توسعه فناوری پرداخت.
وی با اشاره به تفاوت میان پارادایم علم و پارادایم تکنولوژی اظهار داشت که در حالی که پارادایم علم عمدتاً ماهیتی جهانی دارد، پارادایم فناوری علاوه بر ابعاد جهانی، دارای وجوه بومی نیز هست و از اقلیم، فرهنگ، هنجارها و ویژگیهای روانی و اجتماعی هر جامعه تأثیر میپذیرد.
رئیس مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت تأکید کرد که فناوری صرفاً محصول دانش نیست، بلکه به دلیل ماهیت هنجاری خود با فرهنگ، سبک زندگی و ارزشهای اجتماعی پیوندی عمیق دارد. به گفته وی، همین ویژگی میتواند زمینهساز شکلگیری نوآوریهای متمایز و ایجاد مزیتهای رقابتی در عرصه جهانی باشد.
واعظزاده با اشاره به نمونههایی از فناوریهای شکلگرفته در شرایط خاص کشور تصریح کرد که بسیاری از نوآوریها از دل محدودیتها، نیازها و اولویتهای بومی پدید میآیند و در صورت برخورداری از کارآمدی، میتوانند فراتر از مرزهای ملی گسترش یافته و مورد استفاده سایر کشورها قرار گیرند.
وی همچنین نقش فرهنگ سازمانی در توسعه فناوری را مورد توجه قرار داد و گفت شیوه سازماندهی نیروی انسانی، هنجارهای حاکم بر محیطهای کاری و نوع تعاملات در شرکتهای فناور بخشی از پارادایم فناوری را تشکیل میدهد و میتواند در موفقیت یا ناکامی نوآوریها اثرگذار باشد.
این عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به تجربه کشورهای مختلف از جمله ژاپن، آلمان و آمریکا در شکلدهی به الگوهای متمایز فناوری خاطرنشان کرد که هر جامعه متناسب با فرهنگ، تاریخ و شرایط خود مسیر ویژهای را در توسعه فناوری دنبال کرده و همین تفاوتها به شکلگیری برندها و مزیتهای فناورانه منجر شده است.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در پایان سخنان خود با طرح این پرسش که «پارادایم فناوری ایرانی چیست؟» بر ضرورت بازخوانی و بهروزرسانی میراث فرهنگی و اجتماعی کشور در مسیر توسعه فناوری تأکید کرد و گفت شرکتهای دانشبنیان و فعالان حوزه فناوری باید ضمن شناخت دقیق هویت فرهنگی خود، از ظرفیتهای آن برای خلق نوآوریهای جدید و دستیابی به مزیت رقابتی در عرصه جهانی بهره بگیرند.
پیشگامان پیشرفت بستری برای مشارکت جوانان در مسیر تحقق الگوی پیشرفت است
در ادامه مراسم، دکتر حسینعلی بهرامی، دبیر هفدهمین کنگره پیشگامان پیشرفت و معاون علمی و تقسیم کار ملی مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، با گرامیداشت یاد و خاطره امام خمینی(ره) و قاید شهید، هدف اصلی این کنگره را زمینهسازی برای حضور فعال جوانان در فرآیند تحقق الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت عنوان کرد.
وی با تشریح روند برگزاری ۱۷ دوره کنگره پیشگامان پیشرفت گفت: این رویداد از سال ۱۳۹۱ تاکنون با رویکردهای مختلفی از جمله نقش جوانان در پیشرفت کشور، چالشها و فرصتهای توسعه، خودباوری ملی، آینده پیشرفت ایران و گفتمانسازی پیرامون الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت برگزار شده است.
بهرامی افزود که از دوره شانزدهم به بعد، توجه ویژهای به مراکز فعالیت جوانان و بهویژه پارکهای علم و فناوری معطوف شده تا چالشها و موانع پیش روی جوانان فناور شناسایی و برای رفع آنها راهکارهای عملی ارائه شود.
دبیر کنگره همچنین از دریافت ۱۴۶ مقاله در این دوره خبر داد و گفت پس از ارزیابی آثار، ۶۳ مقاله پذیرفته شدهاند که از این تعداد ۲۴ مقاله به صورت شفاهی و ۳۶ مقاله به صورت پوستر ارائه میشود. همچنین سه اثر در حوزه ادبیات پیشرفت برای ارائه در مراسم اختتامیه انتخاب شدهاند.
پارکها نباید به بنگاههای اجارهدهنده فضا تبدیل شوند
دکتر سیدجواد مولی، رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه تربیت مدرس، در سخنان خود با انتقاد از فاصله گرفتن برخی پارکهای علم و فناوری از مأموریت اصلیشان، اظهار داشت: فلسفه شکلگیری پارکها ایفای نقش در دانشگاههای نسل سوم و کارآفرین بوده است.
وی گفت متأسفانه در برخی موارد پارکها به سمت رابطه موجر و مستأجر حرکت کردهاند، در حالی که هدف اصلی آنها باید ایجاد ارزش افزوده، توسعه فناوری و تجاریسازی دانش باشد.
مولی از برنامههای دانشگاه تربیت مدرس برای ایجاد پردیسهای تخصصی در حوزههایی مانند سلامت، گردشگری، منابع طبیعی و زیستفناوری خبر داد و افزود این پردیسها با هدف شکلگیری زنجیرههای فناورانه و افزایش اثربخشی فعالیت شرکتها طراحی شدهاند.
وی همچنین به اجرای طرحی در حوزه زیستفناوری اشاره کرد که با همکاری معاونتهای آموزشی، پژوهشی و پارک علم و فناوری دانشگاه در حال اجراست و هدف آن هدایت پایاننامهها و پژوهشهای دانشگاهی به سمت حل مسائل واقعی کشور و تجاریسازی دستاوردهای علمی است.
رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه تربیت مدرس تأکید کرد که هدف اصلی این برنامهها جلوگیری از موازیکاری، هدفمند کردن تحقیقات و تسریع در تبدیل ایدههای علمی به محصولات فناورانه است.
تابآوری فناوری در شرایط عدم قطعیت اهمیت راهبردی دارد
دکتر شهریار نیکنژاد، رئیس پارک علم و فناوری سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران، در سخنان خود به نقش این سازمان در پیوند میان علم و صنعت پس از انقلاب اسلامی اشاره کرد و گفت سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران با هدف جبران خلأهای فناورانه کشور و تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت شکل گرفت.
وی با تأکید بر اینکه هر پارک علم و فناوری باید متناسب با شرایط زیستبوم خود مسیر توسعه را انتخاب کند، اظهار داشت موفقیت پارکها در گرو شناخت دقیق ظرفیتها و نیازهای محیط پیرامونی آنهاست.
نیکنژاد یکی از ویژگیهای مهم پارک علم و فناوری سازمان پژوهشها را همزیستی پژوهشکدههای تخصصی و شرکتهای فناور دانست و افزود این ساختار امکان تعامل مؤثر میان پژوهش و فناوری را فراهم کرده است.
وی همچنین با اشاره به تحولات سالهای اخیر و افزایش عدم قطعیت در محیط بینالمللی، از جنگها، تحریمها و بحرانهای جهانی به عنوان عوامل اثرگذار بر زیستبوم فناوری نام برد و تأکید کرد کشورهایی که بتوانند شرکتها و فناوریهای خود را در برابر این اختلالها مقاوم و «بیمه» کنند، سهم بیشتری از اقتصاد آینده جهان خواهند داشت.
آینده پارکها در گرو حرکت به سمت نسل پنجم است
دکتر معصومه خاناحمدی، مدیرکل دفتر سیاستگذاری، برنامهریزی و توسعه فناوری و نوآوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در سخنان خود با اشاره به روند تکامل پارکهای علم و فناوری در جهان گفت : پارکها دیگر صرفاً محل استقرار شرکتها نیستند، بلکه به زیرساختهای حکمرانی نوآوری تبدیل شدهاند.
وی با تشریح نسلهای مختلف پارکهای علم و فناوری، اظهار داشت: پارکهای نسل پنجم بر پایه فناوریهای نوظهور، هوش مصنوعی، کلاندادهها، دوقلوهای دیجیتال و شبکههای جهانی سرمایهگذاری شکل میگیرند و آینده توسعه فناوری در گرو حرکت به سمت این الگوهاست.
خاناحمدی با اشاره به وضعیت کنونی زیستبوم فناوری کشور اعلام کرد که وزارت علوم در حال حاضر ۶۰ پارک علم و فناوری را راهبری میکند که از این تعداد ۵۸ پارک عمومی و دو پارک تخصصی در حوزه اقتصاد دیجیتال، هوش مصنوعی و هوشمندسازی صنعت هستند.
وی افزود بیش از ۱۵ هزار شرکت فناور در این پارکها فعالیت میکنند و حدود ۱۶۱ هزار نفر به صورت مستقیم در آنها مشغول به کار هستند. به گفته وی، حدود ۲۶ درصد واحدهای فناور مستقر در پارکها در حوزه فناوریهای نوظهور فعالیت دارند.
مدیرکل دفتر سیاستگذاری وزارت علوم، سرمایه انسانی، ظرفیت دانشگاهی و تولید علم را مهمترین مزیتهای ایران در توسعه فناوریهای نوظهور دانست و در عین حال به چالشهایی همچون شکاف میان علم و بازار، ضعف تجاریسازی، کمبود سرمایهگذاری خطرپذیر، محدودیت زیرساختهای فناورانه و پراکندگی نظامهای حمایتی اشاره کرد.
وی تأکید کرد: برخلاف بسیاری از انقلابهای صنعتی گذشته، در حوزه فناوریهای نوظهور هنوز بازیگران اصلی جهان به طور کامل تثبیت نشدهاند و این موضوع فرصتی مهم برای ایران به شمار میرود تا با اتکا به سرمایه انسانی، دانشگاههای توانمند و زیستبوم نوآوری خود، جهش فناورانه را تجربه کند.
خاناحمدی در پایان خاطرنشان کرد که آینده پارکهای علم و فناوری تنها به تعداد شرکتهای مستقر در آنها وابسته نیست، بلکه میزان اشتغالآفرینی، حفظ نخبگان، خلق ثروت دانشبنیان و نقشآفرینی در حکمرانی فناوریهای نوظهور شاخصهای اصلی موفقیت این مراکز خواهد بود.
گفتنی است. هفدهمین کنگره پیشگامان پیشرفت با برگزاری نشستهای تخصصی، میزگردها، ارائه مقالات علمی، برنامههای فرهنگی و ادبی و بررسی راهکارهای توسعه فناوریهای نوظهور، عصر امروز به کار خود پایان داد.
نظر شما