به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری شبستان، در پیچوخم جادههایی که به دل کوه و دشت میرسند، روستاها دیگر تنها سکونتگاههای خاموش و دورافتاده نیستند؛ آنها به مقصدهایی بدل شدهاند که صدای خنده مسافران با نوای زندگی بومی درهم میآمیزد. بومگردی، این مهمان تازهنفس توسعه، پا به حیاط خانههای کاهگلی گذاشته و درهای چوبی قدیمی را دوباره گشوده است؛ خانههایی که سالها در سکوت فرسوده میشدند، امروز با حضور گردشگران جان تازه گرفتهاند.
در سایه این جریان، صنایعدستی از پستوها بیرون آمده، سفرههای محلی دوباره گسترده شده و اقتصاد کوچک روستاها نفسی تازه کشیده است. با این حال، بومگردی تنها چهرهای روشن ندارد؛ چراکه اگر بدون برنامهریزی و مدیریت پیش برود، میتواند منابع محدود روستاها را تحت فشار قرار دهد و تعادل زیستمحیطی و فرهنگی را برهم بزند.
در چنین شرایطی این پرسش مطرح میشود که آیا بومگردی میتواند به نسخهای پایدار برای احیای روستاها تبدیل شود یا خود به چالشی تازه در مسیر توسعه بدل خواهد شد؟ پاسخ این پرسش در نحوه مدیریت این حوزه و ایجاد توازن میان ظرفیتهای محلی و موج تقاضای گردشگری نهفته است.
به مناسبت ۳۱ اردیبهشت، روز بومگردیها، «امید بهروزی»، رئیس انجمن حرفهای اقامتگاههای بومگردی فارس در گفتوگو با خبرنگار فرهنگی خبرگزاری شبستان به بررسی ابعاد مختلف این حوزه پرداخت.
بهروزی درباره تأثیر بومگردی بر اشتغال جوامع محلی گفت: بومگردیها از مؤثرترین ابزارهای اشتغالزایی در حوزه گردشگری برای جوامع محلی، عشایری و روستایی محسوب میشوند، زیرا منافع آن به طور مستقیم به جامعه میزبان میرسد. این حوزه تنها به ایجاد اقامتگاه محدود نمیشود، بلکه زنجیرهای از مشاغل مانند آشپزی محلی، تولید صنایعدستی، راهنمایی گردشگران و عرضه محصولات بومی را فعال میکند.
وی افزود: بومگردی باعث شده بسیاری از روستاها و مناطق کمتر شناختهشده نیز وارد نقشه گردشگری کشور شوند و همین موضوع به توزیع متوازنتر سفر و رونق اقتصادی در مناطق محلی کمک کرده است. در مجموع، بومگردی یکی از پایههای مهم توسعه پایدار گردشگری در کشور به شمار میآید.
رئیس انجمن حرفهای اقامتگاههای بومگردی فارس درباره نقش این اقامتگاهها در حفظ فرهنگ و هویت بومی اظهار کرد: بومگردی ذاتاً بر پایه حفظ هویت، فرهنگ و سبک زندگی محلی شکل گرفته است. گردشگر در این فضا فقط به دنبال اقامت نیست، بلکه میخواهد غذاهای محلی، آداب و رسوم، موسیقی، معماری و مهماننوازی بومی را تجربه کند. همین مسئله باعث میشود جامعه میزبان انگیزه بیشتری برای حفظ ارزشهای فرهنگی خود داشته باشد.
وی ادامه داد: بومگردی بسیاری از سنتها و داشتههای محلی را از فراموشی نجات داده و به احیای هویت فرهنگی و تقویت غرور محلی کمک کرده است.
بهروزی در بخش دیگری از این گفتوگو به نقش بومگردی در کاهش مهاجرت روستایی اشاره کرد و گفت: ایجاد فرصتهای اقتصادی در روستاها میتواند امید به آینده را افزایش دهد و نقش مهمی در کاهش مهاجرت یا حتی بازگشت جمعیت به این مناطق داشته باشد. زمانی که جوانان محلی ببینند از ظرفیتهای بومی میتوان درآمد پایدار کسب کرد، نگاهشان به محل زندگی خود تغییر میکند.
وی افزود: خانههای قدیمی، مهارتهای سنتی و داشتههای محلی در قالب بومگردی به فرصت اقتصادی تبدیل میشوند. البته بومگردی به تنهایی کافی نیست، اما یکی از محرکهای مؤثر در ماندگاری جمعیت در روستاها به شمار میآید.
رئیس انجمن حرفهای اقامتگاههای بومگردی فارس درباره تأثیر بومگردی بر حفظ معماری بومی نیز گفت: بسیاری از اقامتگاههای بومگردی در خانهها و بناهای سنتی شکل گرفتهاند و همین موضوع مانع تخریب یا فراموشی این بناها شده است. معماری بومی تنها یک ظاهر زیبا نیست، بلکه بخشی از هویت، اقلیم و سبک زندگی مردم هر منطقه را بازتاب میدهد.
وی تأکید کرد: بومگردی موجب شده ارزش خانههای سنتی و شیوههای ساخت بومی دوباره مورد توجه قرار گیرد و این روند خدمت مهمی به میراث فرهنگی و هویت معماری ایران است.
بهروزی همچنین به نقش زنان در این حوزه اشاره کرد و گفت: زنان در بومگردیها نقشی کلیدی و اثرگذار دارند و در بسیاری موارد ستون اصلی موفقیت این مجموعهها محسوب میشوند. از مدیریت اقامتگاه تا پخت غذاهای محلی، تولید صنایعدستی، مهماننوازی و انتقال فرهنگ بومی، حضور زنان بسیار پررنگ است.
وی افزود: بومگردی یکی از بهترین بسترها برای توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی زنان محلی بوده است. هرچند آمار دقیق مدیران زن در مناطق مختلف متفاوت است، اما سهم آنان قابل توجه و رو به افزایش است و میتوان گفت زنان از ارکان اصلی توسعه بومگردی در ایران به شمار میآیند.
رئیس انجمن حرفهای اقامتگاههای بومگردی فارس در پایان درباره نقش این اقامتگاهها در ترویج طبیعتگردی گفت: بومگردیها نقش مهمی در گسترش طبیعتگردی مسئولانه و آگاهانه داشتهاند. در این نوع سفر، گردشگر تنها از طبیعت استفاده نمیکند، بلکه با ارزشها و حساسیتهای آن نیز آشنا میشود.
وی خاطرنشان کرد: بومگردی به مسافران میآموزد که احترام به محیطزیست، فرهنگ محلی و ظرفیت منطقه بخشی از سفر است. به همین دلیل میتوان این حوزه را یکی از بسترهای مهم توسعه طبیعتگردی پایدار در کشور دانست.
نظر شما