به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی، دکتر مصطفی اسماعیلی، دانشیار دانشگاه صنعتی بیرجند، در نشست «راهکارهای مردمپایه برای کاهش ناترازی برق» که با حضور پرشور مردم در میدان مادر بیرجند برگزار شد، با تجلیل از پایداری و حضور حماسی مردم این شهر طی ۷۰ شب گذشته، اظهار کرد: حضور مستمر شما مردم انقلابی در صحنه، حقیقتاً حماسه بزرگی را رقم زده است که شایسته والاترین قدردانیهاست.
اسماعیلی با اشاره به خسارات وارده به زیرساختهای انرژی در پی حوادث اخیر، تصریح کرد: بر اساس آمارها، در جریان جنگ رمضان به بیش از دو هزار نقطه از شبکه برق کشور آسیب وارد شد که خسارتی بالغ بر ۳۵ هزار میلیارد تومان بر جای گذاشت؛ اما به همت و فداکاری متخصصان و صنعتگران حوزه انرژی، شاهد کمترین میزان خاموشی بودیم و پایداری شبکه با ایثار این بزرگواران حفظ شد.
مفهوم ناترازی و چالش عدم امکان ذخیرهسازی کلان
دانشیار دانشگاه صنعتی بیرجند در ادامه به تبیین مفهوم «ناترازی برق» پرداخت و گفت: ناترازی به زبان ساده یعنی عدم تعادل بین تولید و مصرف (عرضه و تقاضا). اما باید توجه داشت که این ناترازی مربوط به کل سال نیست، بلکه محدود به ایام «پیک بار» و ساعات اوج مصرف (ساعات ۱۲ تا ۱۶ و ۱۹ تا ۲۳ در روزهای گرم) است.
وی یکی از چالشهای اساسی صنعت برق را عدم امکان ذخیرهسازی در مقیاس کلان دانست و خاطرنشان کرد: برخلاف سایر کالاها، در بخش برق امکان ذخیرهسازی وسیع از نظر اقتصادی مقرونبهصرفه نیست؛ لذا باید در همان لحظهای که تقاضا وجود دارد، تولید صورت گیرد. این موضوع ضرورت مدیریت دقیق مصرف در ساعات اوج بار را دوچندان میکند.
دکتر اسماعیلی نقش مردم در کاهش ناترازی برق را در دو محور اصلی دستهبندی کرد و گفت: محور اول، ورود مردم به عرصه تولید از طریق توسعه نیروگاههای کوچکمقیاس و تجدیدپذیر، بهویژه پنلهای خورشیدی پشتبامی است که با سرمایههای محدود نیز قابل اجراست و محور دوم نقشآفرینی مردمی را «مدیریت و کاهش تقاضا» می توان گفت.
پیشتازی ایران از میانگین جهانی در عدالت انرژی
دانشیار دانشگاه صنعتی بیرجند با اشاره به پیشرفت ۱۰۰ درصدی برقرسانی به روستاهای کشور، از خودکفایی کامل در ساخت تجهیزات پیشرفته نیروگاهی خبر داد و ریشههای ناترازی اخیر را در رشد نامتعارف مصرف و پدیدههای نوظهوری همچون استخراج غیرقانونی رمزارز تبیین کرد.
وی به مقایسه شاخصهای رفاهی صنعت برق ایران با استانداردهای جهانی پرداخت و اظهار کرد: در حالی که در سال ۱۳۵۷ تنها ۱۶ درصد روستاهای ما دارای برق بودند، از سال ۱۳۹۳ تمامی روستاهای بالای ۲۰ خانوار کشور از این نعمت برخوردار شدهاند.
وی با بیان اینکه ایران در شاخص برقرسانی از متوسط جهانی جلوتر است، تصریح کرد: در حالی که ۱۰۰ درصد مردم ایران از نعمت برق بهرهمند هستند، میانگین دسترسی به برق در جهان ۸۶ درصد و در بخش روستایی تنها ۷۵ درصد است؛ این یعنی نظام جمهوری اسلامی در دورافتادهترین نقاط نیز عدالت در انرژی را محقق کرده است.
دکتر اسماعیلی خودکفایی در ساخت تجهیزات را دستاورد بزرگ دیگری دانست و افزود: امروز برخلاف دوران پهلوی که حتی برای بهرهبرداری ساده نیروگاه محتاج تکنسینهای خارجی بودیم، در ساخت پیچیدهترین توربینها و ابزار دقیق خودکفا شدهایم؛ تا جایی که ۷۰ درصد صادرات خدمات فنی و مهندسی کشور در سالهای اخیر متعلق به حوزه صنعت برق بوده است.
ریشهیابی ناترازی؛ از گرمای بیسابقه تا تغییر الگوی مصرف
این استاد دانشگاه با پذیرش نقیصه «ناترازی» در سالهای اخیر، به تشریح دلایل چهارگانه رشد نامتعارف مصرف پرداخت و گفت: در حالی که متوسط رشد مصرف برق در دو دهه گذشته ۵ درصد بود، در سالهای اخیر این رقم به ۱۰ درصد رسیده است. افزایش ۵ تا ۶ درجهای دمای هوا نسبت به میانگین بلندمدت، یکی از عوامل اصلی است؛ چراکه هر درجه افزایش دما، مصرف برق را تا ۲ درصد افزایش و راندمان شبکه را نیم درصد کاهش میدهد.
وی همچنین استفاده گسترده از کولرهای گازی پرمصرف و تغییر الگوی زندگی مردم به سمت تجهیزات برقی بیشتر را از دیگر عوامل فشار بر شبکه برق کشور عنوان کرد.
دکتر اسماعیلی، استخراج غیرقانونی رمزارز را یک «خیانت ملی» توصیف کرد و گفت: استخراج غیرقانونی رمزارز، اقدامی مجرمانه علیه امنیت انرژی کشور است. کسانی که با برق یارانهای اقدام به تولید رمزارز و فروش آن به قیمت آزاد میکنند، در واقع به حق مردم دستاندازی کرده و باعث خاموشی در بخشهای دیگر میشوند.
وی از شهروندان خواست نسبت به این موضوع بیتفاوت نباشند و تأکید کرد: همانطور که در برابر اقدامات ضدامنیتی حساس هستید، باید استخراج غیرقانونی رمزارز را هم به عنوان یک اقدام علیه امنیت انرژی کشور به نهادهای مربوطه گزارش دهید تا حق عامه مردم ضایع نشود.
امنیت شبکه برق، مرهون همراهی مردم است
در این نشست، محمد کیان، رئیس گروه تحقیقات شرکت توزیع برق خراسان جنوبی با اشاره به اهمیت پدافند غیرعامل در حوزه انرژی اظهار کرد: در شرایط خاص و بروز حوادث احتمالی یا تهدید زیرساختها، وجود ظرفیت آزاد در شبکه دیسپاچینگ ملی، دست نظام را برای مانور بار و تأمین برق مستمر باز میگذارد.
وی با تأکید بر اینکه انرژی برق قابل ذخیرهسازی نیست، افزود: هر گامی که مردم در مسیر کاهش بار مصرفی بردارند، در واقع خدمتی بزرگ به خانوادهها و هموطنان خود در جهت پایداری شبکه است. اگر دست به دست هم دهیم، ناترازی موجود با مدیریت هوشمندانه قابل حل خواهد بود.
خراسان جنوبی؛ الگوی کشوری در بهرهگیری از خورشید
در ادامه این نشست، علیرضا پوزشی، مجری انرژیهای تجدیدپذیر شرکت توزیع نیروی برق خراسان جنوبی با اشاره به سابقه فعالیت این واحد از سال ۱۳۹۵، اظهار کرد: کل مصرف استان در پیک بار بین ۳۶۰ تا ۳۷۰ مگاوات است که مفتخریم اعلام کنیم با حمایت مردم و سیاستگذاریهای سازمان «ساتبا»، هماکنون ۱۲۰ مگاوات ظرفیت نیروگاه تجدیدپذیر در استان نصب شده است.
وی تصریح کرد: در حالی که میانگین بهرهمندی از انرژیهای تجدیدپذیر در کشور حدود ۴ تا ۵ درصد است، در خراسان جنوبی نزدیک به ۳۰ درصد برق مصرفی از منابع پاک تأمین میشود که این یک افتخار بزرگ برای استان است.
پوزشی با اشاره به نقش «نیروگاههای انشعابی» گفت: حدود یکهزار و ۷۰۰ نیروگاه خورشیدی توسط مردم بر پشتبام منازل، مزارع و واحدهای صنعتی احداث شده که ظرفیتی معادل ۲۰ مگاوات را شامل میشود. شرکت برق نیز ماهانه ۱۲ میلیارد تومان بابت خرید این انرژی به صورت منظم به حساب این بزرگواران واریز میکند.
مجری انرژیهای تجدیدپذیر استان به یک راهکار فنی برای رفاه خانوادهها اشاره کرد و گفت: طبق ضوابط جدید، اگر واحدهای مسکونی یا تجاری از «اینورترهای هیبریدی» و تجهیزات سوئیچینگ استفاده کنند، حتی در زمان قطع شبکه سراسری نیز میتوانند از برق تولیدی نیروگاه پشتبام خود استفاده کنند. این تجهیزات اگرچه ۳۰ تا ۴۰ درصد به هزینه احداث میافزاید، اما آرامش و پایداری انرژی را در ساعات بحرانی تضمین میکند.
مدیریت قبض برق خانگی با رعایت سقف ۳۰۰ کیلووات
وی در این نشست با تبیین الگوی مصرف خانگی تشریح کرد: سقف مصرف مجاز برای هر خانوار در ماههای گرم سال ۳۰۰ کیلووات ساعت در ماه تعریف شده است. عبور از این پله مصرفی، منجر به افزایش ۲ تا ۲.۵ برابری قیمت در پلههای اولیه و افزایش چشمگیر (تا ۱۵۰۰ تومان) در پلههای بالاتر میشود.
پوزشی در ادامه تاکید کرد: شهروندان میتوانند با انتقال زمان استفاده از وسایل پرمصرف (مانند ماشین لباسشویی) به ساعات «کمباری» (۱۱ شب تا ۷ صبح)، نهتنها از جریمههای اوج بار در امان بمانند، بلکه از تخفیفهای ویژه صورتحساب نیز بهرهمند شوند.
وی به اقدامات شرکت توزیع برق در بهینهسازی روشنایی معابر اشاره کرد و گفت: تعویض چراغهای پرمصرف با لامپهای LED (مانند پروژه خیابان معلم بیرجند) و اجرای طرح «روشنایی یکیدرمیان» در بلوارها در ساعات اوج مصرف، از جمله اقداماتی است که برای کاهش بار شبکه بدون ایجاد نارضایتی شهروندان در حال انجام است.
پوزشی، خاطرنشان کرد: امروز تبیین اهمیت انرژی الکتریکی به عنوان یک انرژی حیاتی، مصداق جهاد تبیین است. وابستگی تمام خدمات رفاهی و زیستی به برق به قدری است که حتی لحظهای قطع آن، روال زندگی را مختل میکند. هدف نهایی ما رسیدن به پایداری کامل است تا بخشهای مولد کشور همچون صنایع و چاههای کشاورزی با کمترین محدودیت روبرو شوند.
نظر شما