به گزارش خبرگزاری شبستان از استان قم، جتالاسلام والمسلمین داود فاضل فلاورجانی، عضو هیئت علمی موسسه امام خمینی(ره) امروز در نشست «ایران پساجنگ، بسترساز تمدن نوین اسلامی» از سلسله نشست های هم اندیشی علمی «الهیات مقاومت» در جنگ رمضان با اشاره به بیانیه گام دوم انقلاب و دغدغههای مقام معظم رهبری، به تحلیل افول تمدن غرب، ضرورت آمادگی برای دوران پس از جنگ و نقش تمدنی ایران پرداخت.
تمدن غرب در بنبست وعدهها؛ افول یا فروپاشی؟
فلاورجانی در ابتدا با نقد تمدن غرب گفت: نظام سلطه جهانی به اوج خود رسیده و هر آنچه را وعده داده بود، نتوانسته عملی کند. مشکلات اقتصادی، فرهنگی و شکاف طبقاتی نه تنها در ایران که در کشورهای آمریکای لاتین و حتی به اصطلاح کشورهای پیشرفته نیز وجود دارد. فاصله وحشتناک میان قشر فقیر و غنی، مصداق بارز "ظَهَرَ الْفَسَادُ فِی الْبَرِّ وَالْبَحْرِ" است.
وی با اشاره به نظرات اندیشمندان درباره آینده نظام سلطه، افزود: برخی از افول تدریجی و برخی از فروپاشی قریبالوقوع تمدن غرب سخن میگویند. همان طور که اتحاد جماهیر شوروی فروپاشید، امروز نشانههای فروپاشی در ایالات متحده و تمدن غرب دیده میشود. اما نکته مهم، نگاه مقام معظم رهبری است که سالها پیش به طلاب هشدار دادند: "اگر برای پساجنگ آماده نباشید، دچار مشکل خواهید شد. "
نبرد تمدنی؛ تقابل حق و باطل به روایت قرآن
این پژوهشگر علوم دینی با تأکید بر ماهیت تمدنی انقلاب اسلامی تصریح کرد: حرکت ما یک حرکت تمدنی است و نبردی که امروز با آن مواجهیم، یک نبرد تمدنیِ تمامعیار است. غرب تمام نسخههای خود را پیاده کرده و حالا نوبت ماست. چشم بسیاری از مردم دنیا - کسانی که زیر ظلم تمدن غرب زندگی میکنند - به ایران دوخته شده است.»
وی افزود: تاریخ تمدن در قرآن تفاوت بنیادین با روایت رایج غربی دارد. در نگاه قرآنی، ما با یک تمدن توحیدی به رهبری انبیا و در مقابل تمدن الحادی به رهبری نمرودها و فرعونها روبرو هستیم. انقلاب اسلامی ادامه همان جریان حق و باطل است و مردم ایران با پیشینه حسینی خود، این پرچم را بر دوش گرفتهاند.»
امام خمینی و شکستن معادلات جهانی؛ مانیفستی برای تمدن نوین
فلاورجانی با اشاره به مصاحبه تاریخی امام خمینی (ره) با مجله تایم در سال ۱۳۵۸ (سال تسخیر لانه جاسوسی)، آن را «مانیفست راهبردی و تمدنی انقلاب» نامید و گفت: خبرنگار تایم با لحنی بیادبانه به امام گفت شما زندگی منزوی داشتید و اقتصاد و روابط بینالملل نخواندید، آیا تردید ندارید که دچار اشتباه شدهاید؟ اما امام پاسخ قاطعی دادند: "ما معادله جهانی و معیارهای اجتماعی و سیاسی که تا به حال مسائل جهان با آن سنجیده میشد را شکستهایم. ما خود چارچوب جدیدی ساختهایم که در آن، عدل را ملاک دفاع و ظلم را ملاک حمله میدانیم. "
وی ادامه داد: امام فرمودند: "این سنگبنا را خواهیم گذاشت؛ امید است کسانی پیدا شوند که ساختمان بزرگ سازمان ملل، شورای امنیت و سایر نهادهای مالی و سیاسی را بر این پایه بنا کنند. " یعنی ایشان به صرافت اعلام کردند که نهادهای حاکم جهانی را قبول ندارند و باید بر پایه عدل بازتعریف شوند. این همان "پیچ بزرگ تاریخی" است که مقام معظم رهبری از آن سخن میگویند.
چهار سطح تأثیرگذاری تمدنی انقلاب اسلامی
این سخنران در بخش دیگری از سخنان خود، تأثیرات تمدنی انقلاب اسلامی را در چهار سطح طبقهبندی کرد:سطح اول؛ مردم ایران: مردمی که با ایمان حسینی انقلاب کردند، پیشینه تمدنی حقطلبی داشتند و امام خمینی این تئوری را به عمل تبدیل کرد.
وی افزود: سطح دوم؛ شیعیان جهان: شیعیان لبنان که قبل از انقلاب یک اقلیت مظلوم و منزوی بودند، پس از انقلاب هویت و روح تازهای گرفتند. من در سفر به لبنان از زبان شیخ یزبک شنیدم که گفت: "امام به ما هویت داد؛ جان گرفتیم و خودجوش مسئولیتها را بر عهده گرفتیم. " این الگو در سپاه بدر، حشد شعبی عراق، انصارالله یمن و حتی در نیجریه، پاکستان و افغانستان تکرار شده است.
فلاورجانی افزود: سطح سوم؛ جهان اسلام: نظام سلطه برای تضعیف اسلام، دوگانه شیعه و سنی را ایجاد کرده بود. امام خمینی این دوگانه را درهم شکست و با شعارهای توحیدی، جهان اسلام را بازتعریف کرد.
وی ادامه داد: سطح چهارم؛ ملتهای آزاده جهان: امروز بسیاری از کشورهای آمریکای لاتین و آفریقا، ایران را الگوی مقاومت میدانند. سال گذشته در کنیا، مدیری که هدایت چندصد مدرسه را بر عهده داشت، به من گفت: ما خود هزینه معلم معارف اسلامی را میدهیم، شما برایمان معلم بفرستید. این یعنی مطالبات تمدنی از ایران فراتر از مرزها شکل گرفته است.
پساجنگ؛ قواعد جدید و پاسخ به مطالبات جهانی
فلاورجانی با اشاره به تغییر قواعد جهانی پس از جنگ جهانی دوم خاطرنشان کرد: دوران پس از جنگ، قواعد تازهای را حاکم خواهد کرد. همان طور که در علم سیاست میگویند، هر جنگی مناسبات جهانی را تغییر میدهد. امروز دغدغه رهبری این است که ما برای آن فضای جدید نه از جنس جنگ، بلکه از جنس تمدنسازی، پاسخی آماده داشته باشیم.
وی افزود: مردم ما در خیابانها و میادین نظامی حماسه آفریدند و چشم جهان به این حماسههاست. تمدن نوین اسلامی یک امر فرامرزی و جهانی است و ما باید با نگاه خدامحور و اتکا به مبانی وحیانی، پاسخگوی مطالبات تمدنی باشیم که به زودی از سراسر جهان متوجه ایران خواهد شد.
حجت الاسلام فلاورجانی در ادامه با اشاره به آثار تخریبی دوگانههای ساختگی نظام سلطه بر جهان اسلام و جریان مبارزه با ظلم، تأکید کرد که انقلاب اسلامی این دوگانهها را در هم شکسته و دل آزادیخواهان غیرمسلمان جهان را نیز تسخیر کرده است.
برچیده شدن دوگانه لیبرالیسم و کمونیسم؛ فلسفه زدایی از ابرقدرتها
وی با بیان اینکه استکبار جهانی دوگانه دیگری یعنی سوسیالیسم در برابر سرمایهداری را نیز ساخته بود، افزود: در آن فضای قطبی، هر کس به دنبال مبارزه با ظلم بود، مجبور میشد زیر پرچم کمونیستهای ضد دین سینه بزند. افرادی مثل چگوارا، پاتریس لومومبا یا حتی در ایران، چهرههایی مثل احمدیان در حزب توده، آدمهای آزادیخواهی بودند اما چارهای جز همراهی با کمونیسم نداشتند.
فلاورجانی ادامه داد: انقلاب امام خمینی ثابت کرد میشود خداپرست بود و با ظلم مبارزه کرد، و اتفاقاً بهتر هم جواب داد. برخی معتقدند اتحاد جماهیر شوروی پس از انقلاب اسلامی فلسفه وجودی خود را از دست داد و فروپاشی آن بیارتباط با پیروزی انقلاب ایران نبود. این موضوع میتواند یک تحقیق جالب باشد که تغییر مناسبات مبارزاتی جهان تا چه حد در فروپاشی شوروی تأثیر داشت.
چهار سطح تأثیر انقلاب؛ از هویتبخشی به شیعیان تا جذب آزادیخواهان غیرمسلمان
این پژوهشگر تمدن اسلامی با اشاره به بیانات رهبر معظم انقلاب درباره «عمق راهبردی» ایران در منطقه و جهان، چهار سطح تأثیرگذاری را برشمرد:
۱. داخل کشور: تثبیت آموزههای حسینی و نگاه خدامحور در برابر اومانیسم.
۲. شیعیان جهان: هویتبخشی به اقلیتهای مظلوم شیعه در لبنان، عراق، یمن، افغانستان، پاکستان و نیجریه.
۳. جهان اسلام: درهم شکستن دوگانه شیعه و سنی و بازتعریف مناسبات جهان اسلام بر اساس محور مقاومت.
۴. آزادیخواهان غیرمسلمان:
فلاورجانی با تأکید بر این سطح گفت: این حوزه بسیار مهم است و باید روی آن سرمایهگذاری کنیم. امروز دل آزادیخواهان دنیا، حتی مسیحیان و کسانی که مسلمان هم نیستند، به سمت ماست. امام دوگانه لیبرالیسم و کمونیسم را از بین برد و ثابت کرد میشود خداباور بود و علیه استکبار ایستاد.
در پایان این نشست دکتر رمضانی به عنوان ناقد جلسه به جمعبندی مباحث پرداخت و تأکید کرد : انقلاب اسلامی، ماهیت فرهنگی و تمدنی دارد و ثمره آن هویتبخشی به شیعیان و ایجاد خیزش علیه ظلم در سراسر جهان بوده است.
نظر شما