سیداحمد برآبادی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسانجنوبی با اشاره به نتایج کاوشهای باستانشناسی در استان اظهار کرد: مسجد جامع و مسجد کهن قائنات از جمله قدیمیترین مساجد تاریخی خراسان جنوبی به شمار میروند و در صورت تکمیل کاوشها، به گفته کارشناسان، میتوانند در زمره کهنترین مساجد ایران نیز قرار گیرند.
وی با تأکید بر جایگاه مذهبی مردم این خطه افزود: وجود مساجد متعدد تاریخی در نقاط مختلف شهری و روستایی خراسانجنوبی، نشاندهنده دیانت، اعتقادات ریشهدار و پیشینه فرهنگی و مذهبی مردم خراسان جنوبی از گذشتههای دور تا امروز است.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی با اشاره به روند انتخاب مساجد برای ثبت جهانی ادامه داد: در سالهای گذشته و همزمان با شکلگیری پرونده ثبت جهانی مساجد ایران، تعدادی از مساجد کشور از جمله چند مسجد از خراسان جنوبی برای این منظور معرفی شدند.
برآبادی افزود: در مراحل اولیه، حدود ۱۰ تا ۱۵ مسجد از استان پیشنهاد شد که پس از بررسیهای کارشناسی، چهار مسجد به مراحل بعدی راه یافت.
وی افزود: با ادامه فرآیند ارزیابی در سطح ملی و بررسی صدها مسجد در کشور، در نهایت ۳۰ مسجد به عنوان گزینههای نهایی انتخاب شدند که مسجد جامع قائن به عنوان نماینده خراسان جنوبی در این فهرست قرار گرفت.
پرونده ثبت جهانی مساجد ایران هنوز به یونسکو ارسال نشده و در مرحله تکمیل و نهاییسازی قرار دارد مدیرکل میراث فرهنگی خراسان جنوبی با بیان اینکه تاکنون هیچ مسجدی از ایران به ثبت جهانی نرسیده است، تصریح کرد: پرونده ثبت جهانی مساجد ایران هنوز به یونسکو ارسال نشده و در مرحله تکمیل و نهاییسازی قرار دارد که امیدواریم با فراهم شدن شرایط، این اتفاق مهم محقق شود.
برآبادی به پیگیریهای انجام شده برای بازگشت سایر مساجد استان به چرخه ثبت جهانی اشاره کرد و گفت: در جریان سفر دکتر دارابی، معاون میراث فرهنگی کشور به استان، موضوع بررسی مجدد سه مسجد دیگر شامل مسجد جامع فردوس، مسجد روستای رقه بشرویه و مسجد افین مطرح شد که مقرر شد پرونده این مساجد نیز دوباره بازبینی و در صورت احراز شرایط، وارد فرآیند انتخاب شوند.
وی با اشاره به اقدامات مرمتی انجام شده بیان کرد: در سال ۱۴۰۴ برای مسجد جامع قائن و مسجد جامع فردوس، هر کدام یک میلیارد تومان اعتبار اختصاص یافت و بخشهایی که دچار آسیب شده بود، مرمت شد، با این حال، این اقدامات اولیه بوده و این بناها برای رسیدن به شرایط مطلوب نیازمند اعتبارات بسیار بیشتری هستند.
برخی مساجد مانند مسجد افین نیازمند تأمین اعتبارات قابل توجه در سطح استانی و ملی هستند تا امکان مرمت کامل و آمادهسازی برای ثبت جهانی فراهم شودوی خاطرنشان کرد: برخی مساجد مانند مسجد افین نیازمند تأمین اعتبارات قابل توجه در سطح استانی و ملی هستند تا امکان مرمت کامل و آمادهسازی برای ثبت جهانی فراهم شود.
مدیرکل میراث فرهنگی استان با تأکید بر ضرورت تسریع در مرمتها گفت: در صورت عدم انجام اقدامات لازم، این مساجد ممکن است از فهرست گزینههای ثبت جهانی خارج شوند، بنابراین لازم است با همکاری همه دستگاهها، روند مرمت و آمادهسازی آنها با جدیت دنبال شود.
وی افزود: تعدادی از این مساجد همچنان فعال هستند و نماز جماعت در آنها برگزار میشود، از این رو علاوه بر حفظ کاربری مذهبی، باید به حفاظت اصولی آنها نیز توجه ویژه شود.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی به نقش سایر نهادها در این مسیر اشاره کرد و گفت: در جلسات برگزار شده با اداره اوقاف و سایر دستگاهها، پیشنهاد شد از ظرفیت نذورات مردمی و موقوفات برای مرمت این مساجد استفاده شود، چرا که تأمین هزینههای مرمت تمامی این بناها از توان ادارهکل میراث فرهنگی خارج است.
برآبادی ادامه داد: انتظار میرود فرمانداران و شوراهای برنامهریزی شهرستانها نیز در سال ۱۴۰۵ توجه ویژهای به این موضوع داشته باشند و اعتبارات لازم را برای مساجد دارای ظرفیت ثبت جهانی اختصاص دهند.
به همان میزان که در سطح شهرستانها برای این مساجد اعتبار در نظر گرفته شود، از محل اعتبارات ملی نیز تخصیص مشابهی دریافت خواهد شدمدیرکل میراث فرهنگی خراسان جنوبی با بیان یک راهکار تشویقی اظهار کرد: به همان میزان که در سطح شهرستانها برای این مساجد اعتبار در نظر گرفته شود، از محل اعتبارات ملی نیز تخصیص مشابهی دریافت خواهد شد تا روند آمادهسازی این بناها سرعت گیرد.
برآبادی به برخی اقدامات تخصصی انجام شده اشاره کرد و گفت: در مسجد جامع قائن سال گذشته یک کار علمی، فنی و بسیار حساس انجام شد که اگر صورت نمیگرفت، امکان ثبت آن وجود نداشت و تمامی این اقدامات از محل اعتبارات ملی تأمین شد.
وی با ارائه آماری از وضعیت مساجد تاریخی استان، به وجود ۱۶۶ مسجد تاریخی در خراسان جنوبی اشاره کرد و گفت: از این تعداد ۴۹ مسجد در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و ۱۱۷ مسجد تاریخی شناسایی شده است که نشان از ظرفیت ارزشمند استان دارد که میتواند جایگاه خراسان جنوبی را در حوزه میراث فرهنگی و گردشگری مذهبی بیش از پیش تقویت کند.
نظر شما