نقش بی‌بدیل مسجد در تاب‌آوری محله؛ درس‌هایی از مسجد امام خمینی(ره) شیراز

۲۰ سال زمان کافی است تا یک مجموعه، جایگاه خود را در دل مردم باز کند و به نمادی از خدمت و همدلی تبدیل شود. مسجد امام خمینی(ره) شیراز، با تکیه بر ساختاری منسجم و نگاهی جامع به نیازهای روز جامعه، طی دو دهه اخیر، پیوسته در خط مقدم خدمت‌رسانی به مردم بوده و الگویی موفق از مسجد تراز انقلاب اسلامی را به نمایش گذاشته است.

به گزارش خبرگزاری شبستان از فارس، در حاشیه باغ دلگشا، آن‌جا که عطر بهار نارنج با صدای رفت‌وآمد مردم درهم می‌آمیزد، مسجد و حسینیه‌ای قد علم کرده که برای بسیاری از اهالی محله، نقطه اتکاست. مسجد امام خمینی(ره) شیراز طی بیش از دو دهه، آرام‌آرام از یک محل ساده برای برگزاری نماز جماعت، به پایگاهی برای گره‌گشایی از مشکلات مردم، آموزش نسل جدید، همراهی در روزهای سخت و خلق لحظه‌های مشترک دینی و اجتماعی تبدیل شده است.

اینجا از درِ مسجد که وارد می‌شوی، فقط صف‌های نماز جماعت به چشم نمی‌آید؛ کلاس‌های قرآن، جلسات مشاوره خانواده، نشست‌های تبیینی، برنامه‌های نوجوانان، صندوق قرض‌الحسنه، حمایت از نیازمندان و حتی آمادگی برای شرایط اضطراری، همه کنار هم جریان دارند.  

در قلب این مجموعه، نام یک نفر بیشتر تکرار می‌شود؛ حجت‌الاسلام سیداحسان موسوی، امام جماعت مسجد که ۲۰ سال است بار هدایت و مدیریت برنامه‌ها را بر دوش می‌کشد.

ساختار منسجم برای یک مسجد پرتحرک

به گفته حجت‌الاسلام موسوی، مسجد و حسینیه امام خمینی(ره) شبکه‌ای منظم از مجموعه‌های فعال را در دل خود جا داده است. هیئت امنای انقلابی، دو پایگاه مقاومت بسیج خواهران و برادران، کانون فرهنگی هنری «پیروان ولایت شیراز» و گروه جهادی «امام خامنه‌ای(مدظله‌العالی)» ارکان اصلی این مجموعه را شکل می‌دهند.

این ساختار منسجم باعث شده مسجد بتواند برنامه‌های خود را در سطح مدیریت اجتماعی محله دنبال کند؛ از حل اختلافات خانوادگی و همسایگی گرفته تا ساماندهی کمک‌های مردمی و تقویت فعالیت‌های فرهنگی برای نسل جوان از فعالیت های این مسجد به شمار می آید.

نقش بی‌بدیل مسجد در تاب‌آوری محله؛ درس‌هایی از مسجد امام خمینی(ره) شیراز

مسجد خانه مردم

برنامه‌های روزانه و هفتگی مسجد، شمایل یک مرکز جامع دینی و اجتماعی را به ذهن متبادر می‌کند. نماز جماعت در همه وعده‌ها اقامه می‌شود، اما در فاصله بین اذان‌ها، فعالیت‌های متنوعی جریان دارد: بیان احکام شرعی، پاسخگویی به شبهات دینی، مشاوره‌های خانوادگی، برگزاری شورای حل اختلاف محله و جلسات قرائت ادعیه‌ای مانند دعای کمیل، ندبه، زیارت عاشورا و توسل، از جمله برنامه‌های دینی ثابت این مسجد است.

در کنار این برنامه‌ها، صندوق قرض‌الحسنه مسجد به یاری خانواده‌هایی می‌آید که برای رفع برخی نیازهای فوری خود، به حمایت مالی آبرومندانه نیاز دارند. حمایت از نیازمندان محله، برگزاری مناسبت‌های ملی و مذهبی، و نشست‌های سخنرانی و تبیین مسائل روز نیز به‌طور مرتب در این مجموعه دنبال می‌شود.

برای نوجوانان و جوانان هم برنامه‌های ویژه‌ای پیش‌بینی شده است؛ از گروه‌های سرود و فعالیت‌های هنری گرفته تا کلاس‌های آموزشی و دوره‌های قرآنی. همین توجه به نسل جدید است که مسجد را برای بسیاری از خانواده‌ها به محیطی امن برای رشد فرزندانشان تبدیل کرده است.برای نوجوانان و جوانان هم برنامه‌های ویژه‌ای پیش‌بینی شده است؛ از گروه‌های سرود و فعالیت‌های هنری گرفته تا کلاس‌های آموزشی و دوره‌های قرآنی. همین توجه به نسل جدید است که مسجد را برای بسیاری از خانواده‌ها به محیطی امن برای رشد فرزندانشان تبدیل کرده است.

 «جنگ رمضان»؛ شب‌هایی با حال‌وهوای متفاوت

در ایام موسوم به «جنگ رمضان»، مسجد امام خمینی(ره) چهره‌ای متفاوت‌تر به خود می‌گیرد. همکاری پایگاه‌های بسیج، کانون فرهنگی هنری و همراهی مردم محله باعث شده این مسجد در این روزها به یکی از محورهای اصلی فعالیت‌های معنوی و اجتماعی منطقه تبدیل شود.

برپایی موکب و ایستگاه صلواتی در ورودی مسجد، پذیرایی از روزه‌داران و رهگذران، برگزاری کاروان‌های خودرویی، اقامه نماز استغاثه به امام زمان(عج)، مراسم سوگواری، نشست‌های تبیینی شبانه و ایجاد غرفه‌های ویژه کودکان، بخشی از برنامه‌های این روزهاست.  

حضور این مسجد در سطح شهر نیز محدود به محله نمی‌ماند؛ مشارکت در برپایی مواکب در نقاط مختلف شیراز و همراهی در راهپیمایی‌ها و تجمعات محلی از دیگر جلوه‌های فعالیت میدانی این مجموعه است.

نقش بی‌بدیل مسجد در تاب‌آوری محله؛ درس‌هایی از مسجد امام خمینی(ره) شیراز

 مسجد در روزهای سخت؛ از پشتیبانی تا اسکان اضطراری

مسئولان مسجد امام خمینی(ره) از وجه دیگری از فعالیت‌های این مجموعه نیز سخن می‌گویند؛ وجهی که مسجد را به یک پایگاه آماده‌به‌کار برای روزهای بحران و شرایط سخت تبدیل کرده است.  

پخت و توزیع غذا برای نیازمندان و خانواده‌های کم‌برخوردار، جمع‌آوری کمک‌های نقدی برای حمایت از جبهه مقاومت، و برنامه‌ریزی برای پشتیبانی‌های عملی مانند تهیه موتور برق، ذخیره‌سازی آب و پیش‌بینی فضاهایی برای اسکان اضطراری ساکنان محله، تنها بخشی از این اقدامات است.  

این رویکرد، مسجد را به مرکزی برای همیاری اجتماعی و تاب‌آوری محله در برابر بحران‌ها تبدیل کرده است.

در پی تأکیدات اخیر رهبر انقلاب درباره اهمیت نقش مساجد در تداوم پیروزی‌ها و مدیریت میدان، حجت‌الاسلام موسوی بر این باور است که مساجد باید حضوری پررنگ‌تر و هدفمندتر در متن زندگی مردم داشته باشند.  تأکید بر نقش آینده‌ساز مسجد در محله

در پی تأکیدات اخیر رهبر انقلاب درباره اهمیت نقش مساجد در تداوم پیروزی‌ها و مدیریت میدان، حجت‌الاسلام موسوی بر این باور است که مساجد باید حضوری پررنگ‌تر و هدفمندتر در متن زندگی مردم داشته باشند.  

او می‌گوید این هدف، با حضور مستمر ائمه جماعات، برنامه‌ریزی منسجم، تقویت وحدت اجتماعی، روشنگری روزانه و جلب مشارکت عمومی مردم قابل تحقق است. به تعبیر او، مسجد هرچه بیش‌تر با زندگی روزمره اهالی گره بخورد، نقش خود را در مدیریت اجتماعی و فرهنگی محلات بهتر ایفا خواهد کرد.

 از جذب جوانان تا میدان‌داری نوجوانان

برای تنوع‌بخشی به فعالیت‌ها، پیشنهادهای مختلفی مطرح شده است؛ از حفظ و تداوم برنامه‌های فعلی گرفته تا طراحی برنامه‌هایی ویژه نسل جوان.  

حجت‌الاسلام موسوی و همراهانش تأکید دارند که باید فضای بیشتری برای حضور و نقش‌آفرینی جوانان ایجاد شود، به نظرات و انتقادات مردمی توجه شود، برنامه‌های خانگی و محله‌محور طراحی گردد، و نوجوانان فرصت میدان‌داری و مسئولیت‌پذیری پیدا کنند. برگزاری کلاس‌های تقویتی درسی، فعالیت‌های جمعی فرهنگی و مذهبی و برنامه‌های جذاب برای خانواده‌ها از جمله پیشنهادهای مطرح‌شده است.

نقش بی‌بدیل مسجد در تاب‌آوری محله؛ درس‌هایی از مسجد امام خمینی(ره) شیراز

او به چالش‌های پیش روی مساجد هم اشاره می کند که یکی از مهم‌ترین این چالش‌ها، کاهش حضور برخی اقشار، به‌ویژه نوجوانان و جوانان در برنامه‌های مسجدی است.

به باور حجت‌الاسلام موسوی، راه برون‌رفت از این وضعیت، صرفاً صدور دعوتنامه‌های رسمی و تبلیغات کلیشه‌ای نیست؛ بلکه نیازمند گفت‌وگو، ایجاد فضای صمیمی، شنیدن دغدغه‌های جوانان و طراحی برنامه‌هایی متناسب با زبان و نیاز آنان است.  

او تأکید می‌کند که اگر مسجد بتواند در کنار کارکرد عبادی، پاسخ‌گوی مسائل اجتماعی، تقویت‌کننده بنیان خانواده، حامی نیازمندان و زمینه‌ساز همبستگی محلی باشد، آن‌وقت است که جوانان هم مسجد را «محل زندگی» خود خواهند دانست.

کد خبر 1880182

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha