به گزارش خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی، دکتر محمدحسین سالاریفر، معاون فرهنگی و اجتماعی و عضو هیئت علمی گروه روانشناسی دانشگاه بیرجند، در میز گفتگوی دانشگاه و مردم که در میدان مادر بیرجند برگزار شد، به تحلیل ابعاد روانشناختی بحرانهای اخیر و راههای مقابله با آسیبهای ناشی از جنگ پرداخت و بر لزوم صیانت از سلامت روان جامعه در برابر تهاجمات نظامی و رسانهای تأکید کرد.
وی با اشاره به حوادث تلخ سال گذشته و حملات دشمن در مقاطع مختلف اظهار داشت: کشور ما در سالی که گذشت، طی دو مرحله مورد تهاجم قدرتهای اتمی قرار گرفت؛ حملاتی که در بحبوحه مذاکرات صلح و با هدف ضربه زدن به اقتدار ملی انجام شد.
وی افزود: ما در جنگ ۱۲ روزه و حوادث دیماه و اسفندماه، عزیزان بسیاری، از جمله فرماندهان رشید و دانشمندان هستهای خود را از دست دادیم. همچنین شهادت جانسوز رهبر معظم انقلاب در جنگ رمضان و پرواز ملکوتی کودکان بیگناه مدرسه میناب، تروماهای سنگینی بود که جامعه تجربه کرد.شهادت جانسوز رهبر معظم انقلاب در جنگ رمضان و پرواز ملکوتی کودکان بیگناه مدرسه میناب، تروماهای سنگینی بود که جامعه تجربه کرد.
این استاد دانشگاه عنوان کرد: این رخدادها نهتنها صدمات فیزیکی، بلکه آسیبهای روانشناختی عمیقی به همراه دارند که اگر برای آنها تدبیری نشود، میتواند منجر به اختلالات ماندگار در افراد شود.
جنگ روانی؛ ابزار دشمن برای فروپاشی اراده ملی
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند با تبیین تفاوتهای جنگ نظامی و روانی تصریح کرد: دشمن در کنار حملات نظامی، یک جنگ روانی تمامعیار را طراحی کرده است. آنها در فضای رسانهای چنان القا میکنند که توان دفاعی ایران از بین رفته است تا بذر بدبینی را در دل مردم بکارند.دشمن در کنار حملات نظامی، یک جنگ روانی تمامعیار را طراحی کرده است. آنها در فضای رسانهای چنان القا میکنند که توان دفاعی ایران از بین رفته است تا بذر بدبینی را در دل مردم بکارند.
وی افزود: اما واقعیت میدانی، از کنترل تنگه هرمز تا اصابت موشکها به اراضی اشغالی، نشاندهنده اقتدار ماست. هدف جنگ روانی، ایجاد فروپاشی ذهنی است؛ چراکه اگر بپذیریم "هیچ نداریم"، در واقع شکست خوردهایم. بدبینی نسبت به آینده کشور، دقیقاً همان نقطهای است که دشمن هدف قرار داده است.
این متخصص روانشناسی به تشریح مکانیسمهای مغزی در مواجهه با استرس پرداخت و افزود: نوع تفکر ما مستقیماً عملکرد فیزیکی مغز را تغییر میدهد. در ساختار مغز مرکزی به نام "آمیگدال" وجود دارد که مسئول پردازش هیجانات است.
وی در ادامه عنوان کرد: در افراد بدبین، این مرکز بیش از حد فعال شده و باعث تجربه مداوم هیجانات منفی مثل غم و ناامیدی میشود. ما مراجعانی داریم که با وجود سلامت کامل جسمی، از دردهای گوارشی شدید رنج میبرند؛ این دردها ریشه در تفکر آنها دارد. در مقابل، تفکر خوشبینانه باعث تنظیم ترشح "دوپامین" میشود که هورمون پاداش و آرامش است و به انسان اجازه میدهد حتی در سختترین شرایط، تعادل خود را حفظ کند.
ناامیدی؛ بنبست فکری و بزرگترین گناه از منظر روایات
دکتر سالاریفر با استناد به آموزههای دینی، ناامیدی را ریشه بسیاری از تخریبهای شخصیتی دانست و گفت: حضرت علی (ع) میفرمایند بالاترین گناه، ناامیدی است. فردی که نسبت به خود و آینده ناامید میشود، در واقع مقام "خلیفهاللهی" خود را انکار کرده است.
وی افزود: این بنبست فکری نهتنها روح، بلکه مدارهای الکتریکی مغز را مختل کرده و استرس مزمن را به جای آرامش مینشاند. ما باید بدانیم که نوع تفکر، یک "انتخاب" است. هیچکس نمیتواند ادعا کند تفکر بدبینانه به او تحمیل شده؛ بلکه این خود ما هستیم که انتخاب میکنیم به تهدیدها چگونه بنگریم.
باید بدانیم که نوع تفکر، یک "انتخاب" است. هیچکس نمیتواند ادعا کند تفکر بدبینانه به او تحمیل شده؛ بلکه این خود ما هستیم که انتخاب میکنیم به تهدیدها چگونه بنگریم.
معاون فرهنگی دانشگاه بیرجند در ادامه با یادآوری خاطرات رزمندگان دفاع مقدس و سیره شهدا خاطرنشان کرد: من در دوران جنگ دوستانی داشتم که زیر شدیدترین بمبارانها، لبخند از لبانشان محو نمیشد؛ چراکه به آینده و هدف خود خوشبین بودند.
سالاری فر ادامه داد: بر اساس آیات قرآن، کسانی که با ذکر خدا پیوند دارند، نه ترسی از آینده دارند و نه غمی از گذشته. این آرامش، نتیجه دستوری است که تفکر مؤمنانه به مغز صادر میکند. ما میتوانیم با انتخاب خوشبینی، حتی در محاصره و سختی، از سلامت روان خود و خانوادهمان محافظت کنیم و به جای تسلیم در برابر افسردگی، مسیر عزت و تمدنسازی را ادامه دهیم.
جنگ روانی؛ خطرناکتر از هجمه نظامی
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند با تبیین تفاوتهای جنگ نظامی و روانی تصریح کرد: دشمن در فضای رسانهای به دنبال القای حس ناتوانی مطلق است. آنها میخواهند چنین جلوه دهند که توان نظامی ایران از بین رفته، در حالی که واقعیتهایی نظیر کنترل تنگه هرمز و پاسخهای موشکی، بطلان این ادعاها را ثابت میکند.
وی افزود:جنگ روانی با ایجاد بدبینی نسبت به آینده، به دنبال فروپاشی از درون است. انسان خود برگزیننده نوع تفکر خویش است و نباید اجازه داد تفکر بدبینانه توسط رسانههای دشمن به ما تحمیل شود.جنگ روانی با ایجاد بدبینی نسبت به آینده، به دنبال فروپاشی از درون است. انسان خود برگزیننده نوع تفکر خویش است و نباید اجازه داد تفکر بدبینانه توسط رسانههای دشمن به ما تحمیل شود.
دکتر سالاریفر در ادامه با تاکید بر ضرورت سوگواری صحیح گفت: گریه کردن و ابراز غم برای فقدان عزیزان لازم است، اما اگر این غم منجر به اختلال در خواب و عملکرد روزانه شود، نشانه ورود به فاز افسردگی است. نوجوانان و کودکانی که در این جنگ آسیب دیدهاند یا شاهد شهادت نزدیکان بودهاند، نیازمند مراقبت ویژهای هستند تا دچار حس بیارزشی نشوند.
معاون فرهنگی دانشگاه بیرجند ضمن ابراز خرسندی از استقرار سریع رهبری جدید و لزوم حرکت پشت سر ایشان برای رسیدن به ساحل نجات، توصیههایی برای بهبود بهداشت روان ارائه داد: بسیاری از افراد قبل از خواب به مرور اخبار جنگ و محاصره دریایی میپردازند که این بدترین زمان ممکن است.
وی پیشنهاد کرد: حداقل دو ساعت قبل از خواب از پیگیری اخبار پرهیز کنید و با قرائت قرآن، آیتالکرسی و ذکر صلوات، ذهن را از افکار جنگی پاکسازی کنید تا از بروز اختلالات خواب و کاهش عزتنفس جلوگیری شود.حداقل دو ساعت قبل از خواب از پیگیری اخبار پرهیز کنید و با قرائت قرآن، آیتالکرسی و ذکر صلوات، ذهن را از افکار جنگی پاکسازی کنید تا از بروز اختلالات خواب و کاهش عزتنفس جلوگیری شود.
دکتر سالاریفر با تبیین نشانههای فعال شدن آسیبهای روانی در فرد اظهار داشت: وقتی ذهن تحت فشار قرار میگیرد، نشانههایی بروز میکند که نباید نادیده گرفته شوند. فراموشی ناگهانی، حواسپرتی، اختلال در حافظه و حالتی که ما به آن "گوشبهزنگی" میگوییم، از این جملهاند.
وی افزود: فرد در این حالت مدام منتظر یک خبر ناگوار است و با هر زنگ تلفن یا صدای در، بدنش دچار تنش میشود. اینها پیامهای مغز هستند که نشان میدهند ظرفیت روانی در حال پر شدن است و باید با برنامهریزی مدون، مراقب سلامت ذهن خود باشیم.
حضور ۵۵ روزه مردم در میدان؛ نیروی ماورایی دفاع از اقتدار
این استاد دانشگاه با تجلیل از پایداری مردم در شرایط سخت گفت: من در برابر این مردم احساس کوچکی میکنم. همانطور که رهبر معظم انقلاب فرمودند، در سختیها این مردم هستند که برای دفاع مبعوث میشوند. حدود ۵۵ شب است که مردم آگاهانه در میدان و خیابان حضور دارند؛ این یک حرکت عادی نیست.
وی ادامه داد: به تعبیر بزرگی همچون آیتالله جوادی آملی، این حرکتهای مخلصانه برکاتی برتر از نافله شب دارد. این حضور خودجوش نشانه یک نیروی ماورایی و ایمان قلبی است که جامعه را در برابر تهدیدها بیمه میکند و به کشور اعتبار میبخشد.
ضرورت مراقبت از کودکان در برابر تصاویر خشونتآمیز و جنگی
عضو هیئت علمی گروه روانشناسی با هشدار جدی به خانوادهها درباره محتوای رسانهای افزود: والدین باید به شدت مراقب باشند که کودکان و نوجوانان در معرض تصاویر رعبآور و صحنههای جنگ قرار نگیرند. والدین باید به شدت مراقب باشند که کودکان و نوجوانان در معرض تصاویر رعبآور و صحنههای جنگ قرار نگیرند. تحقیقات نشان میدهد که مشاهده این فیلمها، حتی اگر کودک خودِ حادثه را تجربه نکرده باشد، منجر به "استرس پس از سانحه" (PTSD) میشود.
وی در ادامه گفت: کودکی که در تلویزیون بمباران را میبیند، هنگام خواب دچار کابوس شده و مدام میترسد که آن موشک به خانه آنها در بیرجند اصابت کند. در چنین شرایطی، والدین باید بلافاصله شبکه را عوض کرده و از نمایش این صحنهها خودداری کنند.
دکتر سالاریفر راهکارهای عملی برای مقابله با هراس کودکان ارائه داد و خاطرنشان کرد: برای پیشگیری از آسیبهای پایدار در نسل نو، سه گام اساسی لازم است؛ اول، قطع دسترسی به تصاویر آسیبزا؛ دوم، تشویق کودکان به فعالیتهای جسمانی، ورزش و حضور در محیطهای شادی مثل پارک؛ و سوم، تغییر سبک گفتگو در خانه.
وی افزود: به جای صحبت مداوم از اخبار جنگ، باید با قصههای شاد و امیدبخش، امنیت روانی را به کودکان بازگرداند. یادمان باشد که سلامت آینده این کشور، در گرو آرامشی است که ما امروز در ذهن فرزندانمان میکاریم.
این استاد دانشگاه اضطراب را ناشی از نگاه بدبینانه به آینده دانست و هشدار داد: اگر پدر یا مادری نسبت به آینده فرزندان و جامعه خود دچار بدبینی و اضطراب باشند، این تنش مستقیماً به روابط خانوادگی سرایت میکند. اضطراب باعث میشود والدین به جای حمایت، به سرزنش، مقایسه و تحقیر یکدیگر و فرزندان روی بیاورند.
سالاری فر ادامه داد: ما باید بدانیم که آینده را خداوند رقم میزند و وظیفه ما تنها در پیش گرفتن سبک زندگی درست است. خوشبینی به آینده فرزندان، بهترین هدیهای است که والدین میتوانند در این روزهای پرماجرا به کانون خانواده تزریق کنند.
رشد پس از آسیب؛ تبدیل تهدیدهای جنگ به فرصت کمال
دکتر سالاریفر با اشاره به اینکه حوادث سخت همیشه منجر به سقوط نمیشوند، اظهار داشت: در روانشناسی مفهومی به نام "رشد پس از آسیب" داریم. برخی افراد پس از تجربه بحرانها و حوادثی همچون جنگ، نه تنها دچار فروپاشی نمیشوند، بلکه به انسانی سرحالتر، موفقتر و با عملکردی بهتر تبدیل میشوند.
وی افزود: کلید دستیابی به این رشد، همان "خوشبینی مؤمنانه" است.اگر ما به حوادث با دیدگاه توحیدی نگاه کنیم، هر سختی برای ما پلهای جهت صعود و تکامل شخصیت خواهد بود؛ بنابراین نباید از بحرانها هراسید، بلکه باید آموخت که چگونه از دل آنها رشد کرد.اگر ما به حوادث با دیدگاه توحیدی نگاه کنیم، هر سختی برای ما پلهای جهت صعود و تکامل شخصیت خواهد بود؛ بنابراین نباید از بحرانها هراسید، بلکه باید آموخت که چگونه از دل آنها رشد کرد.
این عضو هیئت علمی دانشگاه به تشریح نشانههای فیزیکی تنشهای روانی پرداخت و افزود: علائمی مثل سردرد، بیپناهی، تنگی نفس، مشکلات گوارشی و تکرر ادرار اگر تا یک ماه پس از حادثه ادامه یابد، استرس حاد تلقی میشود، اما اگر از یک ماه فراتر رفت، به "استرس پس از آسیب" تبدیل شده که نیازمند مداخله جدی است.
سالاری فر عنوان کرد: توصیه من به شهروندان این است که اگر در اطرافیان خود چنین نشانههایی را به صورت مداوم مشاهده میکنند، حتماً آنها را به متخصص ارجاع دهند؛ چراکه گاهی یک درمان دارویی ساده و به موقع میتواند جلوی آسیبهای سنگین مغزی و روانی را بگیرد.
ورزش و پیادهروی؛ نسخهای ارزان برای تخلیه فشار روانی
دکتر سالاریفر راهپیماییها و حضور در خیابان را علاوه بر ابعاد سیاسی، واجد ارزش سلامت دانست و گفت: همین حضور مردم در صحنه و پیادهرویها، خود نوعی فعالیت جسمانی است که استرس را دور میکند. ورزش دشمن استرس است.همین حضور مردم در صحنه و پیادهرویها، خود نوعی فعالیت جسمانی است که استرس را دور میکند. ورزش دشمن استرس است.
وی ادامه داد: حتی اگر فرصت خروج از منزل را ندارید، در خانه "دویدن درجا" را تمرین کنید یا با حرکات ساده رکاب زدن روی مبل، ضربان قلب خود را تنظیم کنید. نباید اجازه داد استرس در بدن رسوب کند و تبدیل به بیماری جسمی شود؛ فعالیت بدنی ده دقیقهای در روز میتواند به طور شگفتانگیزی سطح تابآوری شما را ارتقا دهد.
این متخصص روانشناسی با ارائه مثالی از مراجعان خود، به اهمیت مدیریت ذهن قبل از خواب اشاره کرد و خاطرنشان کرد: کسی که هر شب خوابهای آشفته و کابوسهایی مثل حمله حیوانات یا صحنههای وحشتناک میبیند، دچار اشتغال ذهنی روزانه است. برای درمان این وضعیت، نباید ذهن را قبل از خواب رها کرد.
وی در ادامه گفت: من توصیه میکنم یک ربع قبل از خواب، ویژگیهای مثبت خود را بنویسید و مرور کنید. همچنین گره زدن باورهای معنوی به لحظات قبل از خواب، از جمله زمزمه قرآن، قرائت آیتالکرسی و تمرین تنفس عمیق، باعث میشود ذهن از افکار مربوط به جنگ و محاصره فاصله گرفته و آرامشی عمیق را تجربه کند.
دکتر سالاریفر با اشاره به اهمیت کیفیت خواب در بازسازی روانی اظهار داشت: بسیاری از افراد به دلیل تنشهای روزانه، هنگام خواب عضلات خود را منقبض نگه میدارند که این امر مانع از خواب عمیق میشود. تکنیک "ریلکسیشن" یا آرامسازی تدریجی عضلات، راهکار موثری است. در این روش فرد باید طاقباز خوابیده و آگاهانه دستور رها شدن را از انگشتان پا آغاز کرده و تا عضلات شکم، قفسه سینه، گردن و حتی زبان و چشمها ادامه دهد. رها کردن عضلات شکم به تنفس بهتر کمک کرده و از احساس نفستنگی در شب جلوگیری میکند.
این متخصص روانشناسی بر اصلاح الگوی تنفس تاکید کرد و افزود: نفس عمیق نباید با سفت کردن قفسه سینه همراه باشد. روش درست، دم عمیق از بینی و بازدم با تأخیر از طریق دهان است. اگر این تمرین تنفسی با زمزمه آیات الهی نظیر "آیتالکرسی" و اذکار معنوی همراه شود، ذهن از اشتغالات جنگی و نگرانیهای روزمره فاصله گرفته و فرد صبح با نشاطی مضاعف، مانند فنر از جا میپرد. این پیوند میان تکنیکهای علمی و باورهای معنوی، معجزهای در آرامش روان ایجاد میکند.
معاون فرهنگی دانشگاه بیرجند درباره کابوسهای شبانه و تکرار تصاویر بمباران در خواب گفت: رویاها اغلب انعکاس اشتغالات ذهنی روزانه هستند. اگر کسی مدام خوابهای آشفته میبیند، باید محتوای رویاهایش را یادداشت کرده و در طول روز با خود تکرار کند که "این فقط یک رویاست و واقعیت ندارد".
وی ادامه داد: ریشه بسیاری از این کابوسها در نگاه بدبینانه به گذشته یا ترس از آینده است. با اصلاح این باورها، رویاهای آزاردهنده دست از سر انسان برمیدارند ریشه بسیاری از کابوسها در نگاه بدبینانه به گذشته یا ترس از آینده است. با اصلاح این باورها، رویاهای آزاردهنده دست از سر انسان برمیدارند؛ اما اگر اختلال خواب مزمن شد، حتماً باید به متخصص خواب مراجعه کرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند، تغذیه را یکی از ارکان مهم مدیریت استرس برشمرد و خاطرنشان کرد: سبک تغذیه مستقیماً بر سطح اضطراب اثر میگذارد. مصرف فستفودها، سسهای تند و خوراکیهای دارای رنگدانههای مصنوعی، بدن را مستعد تجربه استرس بیشتری میکند. حذف این موارد از رژیم غذایی و جایگزینی آنها با تغذیه سالم، نه تنها انرژی جسمانی را افزایش میدهد، بلکه سیستم عصبی را در برابر تکانههای ناشی از اخبار ناگوار مقاومتر میسازد.
دکتر سالاریفر درباره فاصله زمانی طولانی میان رفتن به بستر و خواب رفتن (بیش از یک ساعت) تصریح کرد که این مسئله نشانه عدم مدیریت افکار قبل از خواب است و با تکنیکهای ذکر شده قابل حل است.
گوشیهای هوشمند؛ قاتلان زنجیرهای کیفیت خواب
دکتر سالاریفر با هشدار نسبت به «جنگیدن با خواب» در بستر اظهار داشت: یکی از بزرگترین اشتباهات این است که در رختخواب با فکر کردن، سعی در جذب خواب داشته باشیم. اگر ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در بستر بودید و خوابتان نبرد، حتماً از رختخواب بلند شوید. ماندن و غلت زدن، بستر را به محیطی برای مرور نگرانیها تبدیل میکند. بلند شوید، پشت میز بنشینید و به صورت رسمی به افکارتان فکر کنید یا مطالعه کنید تا زمانی که واقعاً احساس خستگی مفرط سراغتان بیاید. بستر فقط باید جای خواب باشد، نه میدان بررسی پروژهها و ناکامیهای روزانه.
این روانشناس با مقایسه بهداشت خواب و تغذیه تصریح کرد: همانطور که برای صبحانه و ناهار برنامه داریم، برای خواب هم باید پروتکل داشته باشیم. مقدمات خواب شامل رفتن به سرویس بهداشتی، مسواک زدن و پوشیدن لباس مخصوص خواب باید با دقت انجام شود. اهمالکاری در این موارد، مثلاً نرفتن به سرویس بهداشتی به امید اینکه دو ساعت دیگر بیدار میشوید، پیوستگی خواب را از بین میبرد و سیستم عصبی را مختل میکند. برای خواب خود حرمت قائل شوید و رأس ساعت مقرر، مقدمات را فراهم کنید.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند از تلفن همراه به عنوان «قاتل خواب» یاد کرد و گفت: چک کردن پیامها در بستر، ذهن را در حالت "گوشبهزنگی" نگه میدارد. گوشی را از تختخواب جدا کنید. هیچ ضرورتی ندارد که نیمهشب از پیامهای گروه یا همکاران مطلع شوید.چک کردن پیامها در بستر، ذهن را در حالت "گوشبهزنگی" نگه میدارد. گوشی را از تختخواب جدا کنید. هیچ ضرورتی ندارد که نیمهشب از پیامهای گروه یا همکاران مطلع شوید.
وی ادامه داد: این کار را به ساعت رسمی در روز بسپارید. وسوسه چک کردن گوشی در بستر، عمق خواب را کاهش داده و آرامش صبحگاهی را از بین میبرد. گوشی را در فاصلهای دور از خود بگذارید تا حتی اگر وسوسه شدید، دسترسی به آن آسان نباشد.
دکتر سالاریفر با مخاطب قرار دادن والدین بر ضرورت نظارت غیرمستقیم تاکید کرد و افزود: نباید با فرزندان برخورد پلیسی کرد، اما باید مراقب بود. گاهی فرزندان تظاهر به خوابیدن میکنند اما تا سحرگاه در گوشی مشغول هستند. با آنها رابطه دوستانه برقرار کنید و توافق کنید که اگر کاری با گوشی دارند، پشت میز اتاق انجام دهند نه در بستر. باید به کودک و نوجوان آموزش داد که استفاده از تکنولوژی در رختخواب، دشمن سلامت و رشد آنهاست.
تدبر در قرآن و مطالعه هدفمند؛ جایگزینی برای افکار پراکنده
وی مطالعه معنوی را راهکاری برای آرامش پیش از خواب دانست و خاطرنشان کرد: به جای سرگردانی ذهنی، یک فعالیت فکری هدفمند انجام دهید. خواندن قرآن به همراه ترجمه، علاوه بر برکات معنوی، ذهن را به سمتی هدایت میکند که پذیرای آرامش باشد.
این استاد دانشگاه در ادامه گفت: وقتی ذهن با مفاهیم بلند قرآنی آرام میگیرد، عبور به مرحله خواب بسیار هموارتر میشود. با رعایت این نکات ساده تغذیهای و رفتاری، میتوان از خستگیهای مفرط صبحگاهی نجات یافت و با انرژی مضاعف روز را آغاز کرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند پیرامون نقش دعا و مدیتیشن در پیشگیری از افکار منفی خاطرنشان کرد: دین یک کارکرد بسیار قوی در ایجاد "معنا" در زندگی دارد. تحقیقات علمی ثابت کرده است که هنگام تلاوت قرآن یا اقامه نماز، مدارهای خاصی در مغز فعال میشوند که مسئول ترشح مواد شیمیایی آرامبخش هستند. تحقیقات علمی ثابت کرده است که هنگام تلاوت قرآن یا اقامه نماز، مدارهای خاصی در مغز فعال میشوند که مسئول ترشح مواد شیمیایی آرامبخش هستند.
سالاری فر افزود: نماز، نیاز مبرم بشر برای اتصال به منبع قدرت بینتهای الهی است. وقتی انسان در برابر عظمت پروردگار سر به سجده میگذارد، از نظر فیزیولوژیک، فشار افکار مزاحم و ترس از آینده در ذهن او کاهش مییابد.
وی با اشاره به اینکه ارتباط با خدا انسان را در برابر آسیبهای اجتماعی مقاوم میکند، افزود: نماز نیاز خداوند نیست، بلکه نیاز ماست تا در دنیایی پر از خبرهای ناگوار و تهدیدهای دشمن، به یک ثبات درونی برسیم. تمام موجودات هستی در حال تسبیح خداوند هستند و انسان تنها موجود مختاری است که میتواند آگاهانه این مسیر را برای رسیدن به رستگاری انتخاب کند.
این استاد دانشگاه عنوان کرد: این ارتباط معنوی، فرد را در برابر تندبادهای جنگ روانی و بدبینیهای رسانهای به کوهی استوار تبدیل میکند که به جای فرسودگی، مسیر "تعالی" را میپیماید.
دکتر سالاریفر به چالش تداخل افکار منفی در هنگام عبادت گفت: گاهی فرد نماز میخواند اما همچنان افکار بدبینانه به سراغش میآید. راهکار این است که در کنار فرایض دینی، از تکنیکهای روانشناختی نیز بهره ببریم. من به مراجعانم توصیه میکنم این افکار را به محض هجوم، روی کاغذ یادداشت کنند.
وی افزود:نوشتن افکار منفی، از قدرت تخریبی آنها میکاهد و به ذهن فرصت میدهد تا در هنگام نماز و دعا، تمرکز بیشتری بر منبع آرامش داشته باشد. نوشتن افکار منفی، از قدرت تخریبی آنها میکاهد و به ذهن فرصت میدهد تا در هنگام نماز و دعا، تمرکز بیشتری بر منبع آرامش داشته باشد. با ترکیب "ایمان" و "آگاهی روانشناختی"، هیچ بحرانی نمیتواند سد راه پیشرفت و آرامش ما شود.
این استاد دانشگاه، محکمترین سند برای ابطال حس بیارزشی را قرآن کریم دانست و تصریح کرد: بالاترین سند ما آیه ۳۰ سوره مبارکه بقره است؛ آنجا که خداوند به ملائکه میفرماید میخواهم در زمین "جانشین" (خلیفه) قرار دهم. کسی که مقام خلیفهاللهی دارد، هرگز نمیتواند بیآبرو یا بیارزش باشد.
وی افزود: ما "احسن مخلوقات" هستیم و خداوند از روح خود در ما دمیده است. بازخوانی این پیوند میان خالق و مخلوق، بهترین درمان برای افسردگی و حس پوچی در روزهای سخت است.
پنجره ذهن و قانون توری؛ مدیریت ورودیهای فکری
معاون فرهنگی دانشگاه بیرجند با استفاده از یک تمثیل کاربردی افزود: ذهن مانند خانهای است که اگر پنجرههایش باز باشد، حشرات و مگسها (افکار مزاحم) وارد میشوند. ما دو راه داریم: یا پنجره را کاملاً ببندیم یا روی آن "توری" نصب کنیم. توریِ ذهن همان "آگاهی" ماست که اجازه ورود به افکار مثبت و سازنده را میدهد و افکار منفی را پشت در نگه میدارد.
وی در ادامه عنوان کرد: باید نسبت به هر فکری که میخواهد وارد فضای روانی ما شود، حساس باشیم و اجازه ندهیم اخبار ناامیدکننده و باورهای سمی، آرامش خانه دل ما را به هم بزنند.
باید نسبت به هر فکری که میخواهد وارد فضای روانی ما شود، حساس باشیم و اجازه ندهیم اخبار ناامیدکننده و باورهای سمی، آرامش خانه دل ما را به هم بزنند.
دکتر سالاریفر درباره باورهایی که مانع موفقیت میشوند، خاطرنشان کرد: گفتگوی درونی ما باید اصلاح شود. به جای اینکه بگویید "انرژی ندارم" یا "نمیتوانم ورزش کنم"، بگویید "نمیخواهم". کلمه "نمیتوانم" شما را در موضع انفعال و ناتوانی مطلق قرار میدهد، اما "نمیخواهم" نشاندهنده اراده و نقش فعال شماست.
وی در پایان گفت: انسان به حکم اینکه مخلوقِ خدای "خلاق" است، ذاتاً موجودی توانمند و خلاق است. اراده، خلاقیت و بینش، میراثی است که خداوند در وجود بشر به ودیعه گذاشته و ما با تغییر بینش خود، میتوانیم این تواناییهای خفته را بیدار کنیم.
نظر شما