به گزارش خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی، دکتر محمدرضا میری در یک نشست علمی با موضوع «جنگ روانی و رسانهای از کربلا تا فضای رسانهای جنگ رمضان»، به تحلیل استراتژیهای رسانهای و روانی در واقعه کربلا و کاربرد آن در فضای رسانهای امروز پرداخته و بر لزوم تقویت سواد رسانهای در جامعه تأکید کرد و به تشریح استراتژیهای رسانهای و روانی در واقعه عاشورا پرداخت و اظهار داشت: در دنیای امروز، ما با انبوهی از اطلاعات مواجه هستیم که به صورت مداوم از رسانهها دریافت میکنیم و هر یک از این اطلاعات بر ذهن و احساسات ما تأثیرگذار است. رسانهها به اندازه ای قدرت دارند که نه تنها آنچه که میبینیم، بلکه آنچه که میدانیم و باور میکنیم را نیز شکل میدهند.
استاد دانشگاه علوم پرشکی بیرجند افزود: امروزه رسانهها نقش بسیار مهمی در هدایت افکار عمومی ایفا میکنند و تأثیرات روانی و اجتماعی آنها در دنیای معاصر به شدت بیشتر از گذشته است. یکی از مفاهیم اساسی که باید درک کنیم، «سواد رسانهای» است که به عنوان یک مهارت ضروری شناخته میشود. سواد رسانهای به ما کمک میکند تا پیامها و اطلاعات را از یکدیگر تفکیک کنیم و متوجه شویم که چه پیامی از رسانهها به ما منتقل میشود و چگونه میتوانیم در برابر اثرات منفی آنها مقاومت کنیم.
وی در ادامه با اشاره به تحقیقات جدید در زمینه تأثیر رسانهها بر ذهن انسانها گفت: بر اساس تحقیقات اخیر، همه ما به میزان قابل توجهی تحت تأثیر پیامهایی که از رسانهها دریافت میکنیم، قرار میگیریم. از این رو، داشتن سواد رسانهای به یک ضرورت بدل شده است تا بتوانیم در برابر این پیامها آگاهانهتر عمل کنیم.
وی سپس به بررسی تئوریهای مختلف ارتباطات و رسانه پرداخت و اظهار داشت: در علم ارتباطات، برخی تئوریها مانند «تئوری برجستهسازی» و «تئوری قاببندی» وجود دارند که نشان میدهند رسانهها چگونه واقعیتها را به ما منتقل میکنند و چه روشهایی برای تغییر افکار عمومی و بازسازی واقعیتها به کار میبرند.
دکتر میری در بخش دیگری از سخنان خود به واقعه عاشورا پرداخت و به تحلیل استراتژیهای رسانهای و روانی بنیامیه در برابر قیام امام حسین علیهالسلام اشاره کرد و گفت: در واقعه عاشورا، دستگاه بنیامیه با استفاده از استراتژیهای رسانهای مختلف سعی در تحریف حقیقت و تغییر واقعیت داشتند. یکی از مهمترین این استراتژیها، تهدید و ترساندن مردم از پیوستن به امام حسین علیهالسلام بود. عبیدالله ابن زیاد، حاکم کوفه، با اعلام تهدیداتی همچون مصادره اموال و قتل هر کسی که با حسین همراهی کند، تلاش کرد تا مردم را از حمایت امام حسین باز دارد.
وی افزود: دومین استراتژی بنیامیه، فریب و جعل اخبار بود. عبیدالله ابن زیاد نامههای جعلی به بزرگان کوفه نوشت تا مردم را قانع کند که حسین علیهالسلام تسلیم شده و با یزید بیعت کرده است. این اقدام بهطور عمدی برای شکستن انگیزه مردم انجام شد. سومین استراتژی، استفاده از ترس و رعب از طریق نمایش تحقیرآمیز مسلم بن عقیل در کوفه بود. او را در کوفه گرداندند تا مردم بترسند و از پیوستن به حسین علیهالسلام خودداری کنند.
استاد آموزش بهداشت و ارتقای سلامت دانشگاه علوم پزشکی بیرجند به تحلیل استراتژیهای امام حسین علیهالسلام در برابر این جنگ روانی پرداخت و گفت: امام حسین علیهالسلام نیز با استراتژیهای هوشمندانهای در برابر این جنگ روانی و رسانهای مقاومت کرد. اولین استراتژی امام حسین علیهالسلام، تأکید بر نسب پیامبری خود بود. امام حسین علیهالسلام به مردم یادآوری میکرد که او فرزند علی بن ابیطالب و نوه پیامبر اسلام است. این اقدام نه تنها به معنای اعلام هویت امام حسین علیهالسلام، بلکه به عنوان یک استراتژی رسانهای برای اثبات حقانیت قیام او بود.
وی ادامه داد: دومین استراتژی امام حسین علیهالسلام، استفاده از نمادهای ویژهای همچون حضرت عباس علیهالسلام و علی اصغر علیهالسلام بود. حضرت عباس به عنوان نماد وفاداری و جانفشانی در کنار امام حسین علیهالسلام قرار گرفت و این تصویرسازی باعث تقویت روحیه مقاومت در میان یاران امام شد. همچنین شهادت حضرت علی اصغر در آغوش پدر، یکی از هوشمندانهترین تاکتیکهای رسانهای تاریخ بود که پیام مظلومیت و حقانیت امام حسین علیهالسلام را بهطور مؤثری به جهان رساند.
دکتر میری همچنین بر اهمیت نقش رسانهها در سیاستهای جهانی تأکید کرد و گفت: امروزه جنگ روانی و رسانهای در سیاستهای جهانی و بهویژه در کشورهای غربی، به یکی از ابزارهای اصلی تبدیل شده است. همانطور که در گذشته بنیامیه با استفاده از رسانههای خود سعی در تحریف تاریخ و تغییر ذهنیت مردم داشت، امروز نیز رسانههای معاند و دشمنان کشور ما با استفاده از تکنیکهای مشابه در تلاشاند تا افکار عمومی را تحت تأثیر قرار دهند.
وی به وضعیت سواد رسانهای در ایران اشاره کرد و گفت: متأسفانه وضعیت سواد رسانهای در ایران هنوز در سطح مطلوبی قرار ندارد. بر اساس مطالعات انجامشده، میانگین سواد رسانهای در کشور ما تنها ۱۲ درصد است که این نشاندهنده کمبود آموزشهای لازم در این زمینه است. بنابراین، باید تلاش کنیم تا با ایجاد برنامههای آموزشی مناسب، سواد رسانهای را در جامعه تقویت کنیم.
دکتر میری با بیان اینکه جنگ رسانهای و روانی همچنان در دنیای امروز ادامه دارد، گفت: همانطور که امام حسین علیهالسلام در کربلا با استفاده از استراتژیهای هوشمندانه به مقابله با جنگ روانی و رسانهای پرداخت، امروز نیز باید با هوشیاری و بصیرت در برابر جنگ رسانهای دشمن مقاومت کنیم.
نظر شما