خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- دهه کرامت و سالروز ولادت باسعادت حضرت فاطمه معصومه (سلاماللهعلیها)، فرصتی مغتنم برای بازخوانی سیره بانویی است که با هجرت تمدنساز خود، قم را به قطب معنویت و دانش در جهان اسلام پیوند زد. ایشان که در اوج جوانی، قلههای رفیع طهارت، بصیرت سیاسی و مرجعیت علمی را فتح کردند، فراتر از یک شخصیت تاریخی، پناهگاه روحی شیعیان و اسوهای زنده برای نسل جوان محسوب میشوند.
همزمان با فرارسیدن سالروز ولادت باسعادت کریمه اهلبیت، حضرت فاطمه معصومه (سلاماللهعلیها) و آغاز دهه کرامت، حجتالاسلام علیجان دلدار، استاد حوزه علمیه، در گفتوگو با خبرنگار شبستان، در گفتوگویی اختصاصی به تبیین جایگاه علمی، معنوی و نقش الگویی آن حضرت برای دختران و زنان جامعه اسلامی پرداخت.
«فداها ابوها»؛ مدال افتخاری بر سینه کریمه اهلبیت (ع)
حجتالاسلام دلدار با اشاره به جایگاه رفیع حضرت معصومه (س) در نزد ائمه اطهار (ع) اظهار کرد: حضرت فاطمه معصومه (سلاماللهعلیها) در اثر مجاهدتهای مستمر علمی و معنوی به جایگاهی دست یافتند که حضرت امام کاظم (علیهالسلام)، پدر بزرگوارشان، عبارتی را در شأن ایشان به کار بردند که پیش از آن، پیامبر اکرم (ص) در حق حضرت زهرا (سلاماللهعلیها) فرموده بودند. جمله معروف «فداها ابوها» (پدرش به فدایش) نشاندهنده عظمت و مقام والای این بانوی مکرمه است.
وی افزود: از نظر پاکی و طهارت روح، ایشان به چنان مقامی رسیدند که لقب مبارک «معصومه» برای ایشان برگزیده شد. از نظر پاکی و طهارت روح، ایشان به چنان مقامی رسیدند که لقب مبارک «معصومه» برای ایشان برگزیده شد. همچنین لقب «کریمه» در اینجا تنها به معنای بخشنده بودن نیست، بلکه به معنای اوج بزرگواری و سعهصدری است که هیچ درخواستی را بیاساس نمیگذارد.
کارشناس مذهبی در ادامه گفت: این عنوانی است که علما در طول تاریخ بر اساس تجربه و شهود عینی خود برای ایشان به کار بردهاند و همواره بر گرهگشاییهای ایشان در عرصههای مختلف زندگی تأکید داشتهاند.
تجلی کرامت در زندگی مؤمنان و رفع گرههای دشوار
استاد حوزه علمیه با بیان اینکه کرامت حضرت معصومه (س) برای مردم قم و تمام ارادتمندان ایشان در سراسر جهان به اثبات رسیده است، تصریح کرد: بزرگان و عالمانی که هرگز از روی احساسات سخن نمیگویند، بارها بر کرامت ایشان گواهی دادهاند. چه بسیار افرادی که در تنگنای فقر بودند و با عنایت ایشان زندگیشان سامان یافت و چه بسیار دردمندانی که حاجتروا شدند.
وی به یکی از برکات مجرب توسل به ایشان اشاره کرد و گفت: تجربه نشان داده است کسانی که در امر ازدواج با گره و مشکلی مواجه هستند، با عنایت این بانوی بزرگوار و توسل به مقام کریمه اهلبیت (ع)، مسیر زندگیشان هموار میشود. تجربه نشان داده است کسانی که در امر ازدواج با گره و مشکلی مواجه هستند، با عنایت این بانوی بزرگوار و توسل به مقام کریمه اهلبیت (ع)، مسیر زندگیشان هموار میشود. این عظمت و کرامت مدالی است که تاریخ بر گردن ایشان آویخته است.
حجتالاسلام دلدار در ادامه با تحلیل شخصیت اجتماعی و خانوادگی حضرت معصومه (س) بیان داشت: ایشان در کنار قلههایی چون حضرت زهرا (س) و حضرت زینب (س) قرار میگیرند و میتوان ایشان را سومین شخصیت ممتاز زن در عالم هستی دانست. ایشان بخش زیادی از عمر شریفشان را در دوران سخت زندانی بودن پدر بزرگوارشان سپری کردند و تحت تربیت مستقیم برادرشان، امام رضا (ع) بودند.
وی درباره علت نامگذاری روز ولادت ایشان به عنوان «روز دختر» افزود: با وجود اینکه در اسلام بر ازدواج تأکید فراوان شده است، اما شرایط سخت سیاسی زمان امام کاظم (ع)، فشارهای دستگاه حاکم بر شیعیان و شاید غرق بودن ایشان در بندگی خالصانه خدا، زمینهای را فراهم نکرد که ازدواج ایشان محقق شود.
استاد حوزه علمیه عنوان کرد: از همین رو، این بانو که در ۲۷ سالگی به مقام شهادت نائل آمدند، به عنوان الگویی کامل از طهارت، معنویت و تاثیرگذاری برای دختران ما شناخته میشوند تا بدانند یک دختر میتواند تا چه حد در تاریخ موثر باشد.
مرجعیت علمی و پاسخگویی به شبهات در غیاب امام (ع)
این کارشناس دینی به جنبه مرجعیت علمی حضرت معصومه (س) اشاره کرد و گفت: ایشان تنها یک الگوی عبادی نبودند، بلکه به عنوان مرجع علمی بانوان و حتی مردان شناخته میشدند. در تاریخ نقل شده است که گروهی برای پرسیدن سوالات خود به در خانه امام کاظم (ع) آمدند و چون امام در منزل نبودند، حضرت معصومه (س) با دانش الهی خود به تمامی آن سوالات پاسخ دادند.
وی ادامه داد: هنگامی که آن گروه در راه بازگشت با امام کاظم (ع) مواجه شدند و پاسخها را به ایشان نشان دادند، امام با مشاهده دقت و صحت پاسخها، بار دیگر عبارت «فداها ابوها» را در تجلیل از مقام علمی دخترشان تکرار کردند که این خود سندی بر تسلط علمی و بصیرت نافذ آن حضرت است.
حجتالاسلام دلدار رابطه میان حضرت معصومه (س) و امام رضا (ع) را با رابطه حضرت زینب (س) و امام حسین (ع) مقایسه کرد و اظهار داشت: حضرت معصومه (س) در واقع «زینبِ زمان» خود بودند. همان وابستگی و حمایتی که حضرت زینب (س) نسبت به ولایت امام حسین (ع) داشتند، در رفتار ایشان نسبت به امام رضا (ع) متجلی بود.حضرت معصومه (س) در واقع «زینبِ زمان» خود بودند. همان وابستگی و حمایتی که حضرت زینب (س) نسبت به ولایت امام حسین (ع) داشتند، در رفتار ایشان نسبت به امام رضا (ع) متجلی بود.
وی خاطرنشان کرد: دوری از پدر و سالها زندگی در کنار برادر، این تعلق خاطر را دوچندان کرده بود. لذا پس از هجرت اجباری امام رضا (ع) به مرو به دستور مأمون عباسی، ایشان آرام ننشستند و برای حمایت از مقام ولایت و تبیین اهداف سیاسی و الهی امام، کاروانی از بنیهاشم را به سمت ایران رهبری کردند تا رسالت زینبی خود را در افشای چهره دشمنان اهلبیت (ع) به کمال برسانند.
هجرت تمدنساز و تجلی قم به عنوان پناهگاه جهانی شیعیان
حجتالاسلام دلدار با اشاره به سیر تاریخی حرکت حضرت معصومه (س) به سوی ایران اظهار کرد: حضرت فاطمه معصومه (سلاماللهعلیها) با هدف ملاقات و همجواری با برادر بزرگوارشان، حضرت امام رضا (علیهالسلام)، حرکت خود را آغاز کردند، اما در میانه راه، کاروان ایشان مورد هجوم جنایتکاران و راهزنان قرار گرفت.
استاد حوزه علمیه ادامه داد: در پی این حوادث و بر اثر بیماری یا مسمومیت، ایشان مسیر خود را از ساوه به سمت قم تغییر دادند و با استقبال گرم مردم بصیر این شهر مواجه شدند.
وی افزود: اگرچه وفات ایشان در ظاهر یک واقعه تاریخی تلخ است، اما نگاه توحیدی به ما میگوید که این حضور، بخشی از طرح و نقشه الهی برای عالم بود. خداوند با حضور و دفن این بانوی مکرمه در قم، بر مردم ایران منت نهاد تا این شهر به پناهگاه شیعیان و «نگین» سرزمین ما تبدیل شود.خداوند با حضور و دفن این بانوی مکرمه در قم، بر مردم ایران منت نهاد تا این شهر به پناهگاه شیعیان و «نگین» سرزمین ما تبدیل شود.
حجت الاسلام دلدار در ادامه گفت: به برکت حضور ایشان، علما و بزرگان پیرامون این مزار مطهر گرد آمدند و قم به مرکزیت علمی و نشر معارف آلمحمد (ص) در تمام جهان تبدیل شد.
گرهگشایی از معضلات علمی در محضر کریمه اهلبیت (ع)
استاد حوزه علمیه با تبیین جذبه معنوی حضرت معصومه (س) برای اهل علم، به حکایتی از فیلسوف بزرگ، ملاصدرا اشاره کرد و گفت: ابعاد وجودی این بانو چنان است که بزرگترین عالمان تاریخ برای حل پیچیدهترین مسائل خود به ایشان متوسل میشدند.
حجت الاسلام دلدار ادامه داد: نقل شده است که ملاصدرا در دوران اقامت در «کهک»، هرگاه با بنبست و معضل علمی مواجه میشد که با مباحثه و مطالعه حل نمیشد، پیاده به سمت حرم حضرت معصومه (س) حرکت میکرد.
وی تصریح کرد: این فیلسوف بزرگ پس از اقامه نماز و زیارت در حرم مطهر، به اقرار خودش، گرههای علمیاش گشوده میشد. این نشاندهنده عنایت خاصه این بانو به پویندگان دانش و حقیقت است که باعث شده بزرگان دین، سکونت در جوار ایشان را بر هر جای دیگری ترجیح دهند.
قم؛ قطب بینالمللی پژوهش و نشر معارف دین
حجتالاسلام دلدار با بررسی تاریخچه تحول حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: حضور با برکت حضرت معصومه (س) زمینهساز تأسیس رسمی حوزه علمیه توسط مرحوم آیتالله حائری یزدی شد.
استاد حوزه علمیه در ادامه گفت: این اتفاق مبارک باعث شد مرکزیت علمی جهان تشیع از نجف به قم منتقل شود. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، این حرکت شتابی دوچندان گرفت و امروزه قم در عرصههای پژوهشی و فعالیتهای علمی در سطح جهان بینظیر است.
وی ادامه داد: امروزه از سراسر دنیا تشنگان حقیقت برای آموختن علوم اهلبیت (ع) به این شهر میآیند و بزرگترین کتابخانههای جهان اسلام در این نقطه بنیان نهاده شده است.
کارشناس مذهبی افزود: تمامی این برکات علمی و فرهنگی که اکنون به اقصی نقاط عالم صادر میشود، مدیون حضور و محوریت حضرت فاطمه معصومه (س) است.
حقیقت زیارت؛ پالایش روح و اصلاح مسیر زندگی
این کارشناس مذهبی به تبیین جایگاه «زیارت با معرفت» پرداخت و اذعان داشت: زیارت تنها یک حضور فیزیکی نیست؛ بلکه زیارت حقیقی آن است که میان زائر و مزور (زیارتشونده) سنخیت و هماهنگی ایجاد کند. زیارت باید وجود انسان را از رذایل و زشتیها پالایش کرده و بذر فضایل اخلاقی را در جان زائر بکارد.
وی افزود: واژه «زائر» به معنای کسی است که از انحراف عدول کرده و تغییر مسیر میدهد. زیارت واقعی یعنی انسان مسیر زندگی خود را با الگو گرفتن از معصوم اصلاح کند و اگر در حرکت خود به سمت کمال دچار انحرافی شده، آن را به سمت خوبیها و زیباییها بازگرداند. چنین پیوندی است که به انسان رشد ملکوتی میبخشد.
حجتالاسلام دلدار با تأکید بر نتایج اخلاقی توسل به اهلبیت (ع) اظهار کرد: اشکی که در زیارت ریخته میشود، در واقع آبیاریکننده درخت فضایل در روح انسان است. اگر زیارت منجر به ارتقای اخلاقی و ارتقای مرتبه وجودی فرد شود، آنگاه میتوان گفت که زائر به حقیقتِ زیارت دست یافته است.
وی خاطرنشان کرد: نتیجه نهایی این هماهنگی و سنخیت با پاکان و معصومین، رسیدن به آرامش و سعادت ابدی است که در لسان روایات از آن به عنوان «بهشت» یاد شده است.
استاد حوزه علمیه در پایان گفت: در واقع زیارت حضرت معصومه (س) دریچهای است برای ملکوتی شدن انسان و چشیدن طعم بندگی خالصانه در سایه عنایت کریمه اهلبیت (ع).
نظر شما