خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- فرارسیدن ۲۵ شوال، سالروز شهادت ششمین اختر تابناک ولایت و امامت، فرصتی مغتنم است تا بر سفره پربرکت تعالیم امام جعفر صادق (ع) بنشینیم. پیشوایی که در میانه تلاطمهای سیاسی عصر خود، نهضتی علمی و فرهنگی را پایهگذاری کرد که تا امروزه ستونهای استوار تشیع را تشکیل میدهد.
به همین مناسبت، حجتالاسلام ابراهیم امینیمهر، استاد حوزه علمیه تخصصی امیرالمؤمنین (ع) بیرجند در گفتگو با خبرنگار شبستان ابعاد سیره علمی و اخلاقی رئیس مذهب جعفری را مورد واکاوی قرار می دهد.
راز تخلص به لقب «صادق»؛ پیوند امامت و راستی
حجتالاسلام امینیمهر با اشاره به هویت تاریخی لقب «صادق» اظهار کرد: بسیاری شاید بپرسند که مگر تمام ائمه معصومین (ع) صادق و راستگو نبودند؟ پس چرا این لقب به صورت اخص برای امام ششم به کار میرود؟ پاسخ را باید در کلام امام سجاد (ع) جستجو کرد. طبق روایات، ایشان فرمودند که این لقبی است که جدشان رسول خدا (ص) به امام جعفر (ع) عطا کردند.
وی افزود: دلیل اصلی این نامگذاری، تمایز میان امام واقعی و مدعیان دروغین بود. در تاریخ، فردی به نام جعفر وجود داشت که به دلیل ادعای دروغین امامت به «جعفر کذاب» معروف شد.
حجت الاسلام امینی مهر در ادامه گفت: لقب صادق در واقع مُهری بر حقانیت و راستگویی امام ششم(ع) در ادعای مقام امامت است. امروز نیز جامعه ما بیش از هر زمان دیگری به این «صداقت» نیاز دارد.
لقب صادق در واقع مُهری بر حقانیت و راستگویی امام ششم(ع) در ادعای مقام امامت است. امروز نیز جامعه ما بیش از هر زمان دیگری به این «صداقت» نیاز دارد.
استاد حوزه علمیه عنوان کرد: هرچه راستی در عرصههای مختلف اجتماعی و فردی گسترش یابد، موفقیت و پذیرش عمومی بیشتر خواهد شد؛ چرا که مردم عمل توأم با صداقت را بیش از ادعاهای بزرگ میپسندند.
عصر طلایی دانش؛ چگونه ۴ هزار شاگرد در مکتب جعفری تربیت شدند؟
استاد حوزه علمیه تخصصی امیرالمؤمنین (ع) با تبیین شرایط سیاسی دوران امام صادق (ع) به فضای باز آموزشی آن مقطع اشاره کرد و گفت: امامت ایشان مصادف شد با دوران ضعف بنیامیه و آغاز قدرت گرفتن بنیعباس. این دوره انتقال قدرت، نوعی خلأ سیاسی ایجاد کرد که امام از آن به بهترین نحو برای فعالیتهای فرهنگی و مذهبی بهره بردند.
وی ادامه داد: در این فضای باز، امام صادق (ع) موفق به تربیت حدود ۴ هزار شاگرد شدند. نکته مهم اینجاست که این شاگردان تنها در مسائل شرعی تخصص نداشتند، بلکه حضرت در موضوعات مختلف علمی، متخصصانی را تربیت کردند که هر کدام در رشته خود سرآمد بودند. این گستردگی نشاندهنده جامعیت علمی مکتبی است که ایشان بنا نهادند. شاگردان تنها در مسائل شرعی تخصص نداشتند، بلکه حضرت در موضوعات مختلف علمی، متخصصانی را تربیت کردند که هر کدام در رشته خود سرآمد بودند. این گستردگی نشاندهنده جامعیت علمی مکتبی است که ایشان بنا نهادند.
انفاق در تاریکی شب؛ مشق مهربانی و کرامت در سیره صادق آلمحمد (ص)
حجتالاسلام امینیمهر، به سبک زندگی اجتماعی امام پرداخت و خاطرنشان کرد: یکی از درخشانترین ابعاد زندگی ایشان، انفاقهای پنهانی است. در کتاب «اصول کافی» نقل شده که حضرت شبانه کیسههایی حاوی نان، گوشت و پول را به دوش میکشیدند و به صورت ناشناس میان مستمندان تقسیم میکردند.
وی به داستان تکاندهندهای اشاره کرد و افزود: روزی امام کیسه پولی را به یکی از اصحاب دادند تا به فردی از بنیهاشم برساند، با این شرط که نامی از امام برده نشود. آن فرد پس از دریافت پول، برای فرستنده دعا کرد و همزمان از امام صادق (ع) گله کرد که با وجود ثروتش به او کمک نمیکند! این اوج اخلاص و دوری از منت گذاشتن است.
استاد حوزه علمیه ادامه داد: امام جعفرصادق(ع) به ما آموختند که کمک به دیگران نباید با تحقیر یا خودنمایی همراه باشد و حتی در بخشش، تفاوتی میان افراد قائل نمیشدند و به همگان، حتی غیرشیعیان، یاری میرساندند. امام جعفرصادق(ع) به ما آموختند که کمک به دیگران نباید با تحقیر یا خودنمایی همراه باشد و حتی در بخشش، تفاوتی میان افراد قائل نمیشدند و به همگان، حتی غیرشیعیان، یاری میرساندند.
مثلث طلایی موفقیت جوانان: علم، عمل و انتخاب هوشمندانه دوست
این استاد حوزه علمیه، توصیههای امام صادق (ع) به جوانان را چراغ راه آینده دانست و تصریح کرد: حضرت سه رکن «آموزش برای خدا»، «عمل به علم» و «نشر دانش» را عامل بزرگی انسان در آسمانها میدانند.
حجت الاسلام امینی مهر افزود: ایشان هشدار دادهاند که انسان یا باید دانشمند باشد، یا دانشجو و یا دوستدار دانش؛ وای بر کسی که جز این سه دسته باشد که در معرض نابودی است. ایشان هشدار دادهاند که انسان یا باید دانشمند باشد، یا دانشجو و یا دوستدار دانش؛ وای بر کسی که جز این سه دسته باشد که در معرض نابودی است.
وی در خصوص انتخاب دوست که دغدغه اصلی جوانان است، بیان کرد: امام صادق (ع) ۵ ویژگی را برای دوست کامل برمیشمارند: ۱. عدم مضایقه از مال، ۲. همراهی در سختیها، ۳. تغییر نکردن رفتار پس از رسیدن به مقام، ۴. یکسانی ظاهر و باطن، ۵. و اینکه زینت و زشتی دوستش را زینت و زشتی خود بداند.
استاد حوزه علمیه در ادامه عنوان داشت: بر این باوریم که اگر جوانی در مسیر کسب علم واقعی باشد، هوشمندی لازم برای انتخاب چنین دوستانی را نیز به دست خواهد آورد.
دانشگاه جعفری؛ میراثی که شناسنامه شیعه شد
حجتالاسلام امینیمهر در پاسخ به این سوال که چرا مذهب ما را «جعفری» مینامند، گفت: بزرگترین میراث امام صادق (ع)، انقلاب علمی ایشان است. امروز هیچ کتاب فقهی، تفسیری یا اخلاقی را باز نمیکنید مگر آنکه با عبارت «قال الصادق (ع)» مزین شده باشد. بزرگترین میراث امام صادق (ع)، انقلاب علمی ایشان است. امروز هیچ کتاب فقهی، تفسیری یا اخلاقی را باز نمیکنید مگر آنکه با عبارت «قال الصادق (ع)» مزین شده باشد.
وی تأکید کرد: امام با تأسیس دانشگاه بزرگ جعفری، نخبگانی همچون هشامبنحکم در کلام، محمدبنمسلم در فقه و جابربنحیان در علوم تجربی و شیمی را تربیت کردند.
استاد حوزه علمیه ادامه داد: این حجم عظیم از تولید دانش و تبیین معارف ناب اهلبیت (ع) در دوران ایشان باعث شد که زیربنای فقهی و کلامی ما شکل بگیرد و به افتخار منتسب بودن به ایشان، مذهب ما «جعفری» نامیده شود. این میراثی است که تا قیام قیامت، راهنمای بشریت برای رسیدن به سعادت خواهد بود.
حجتالاسلام امینیمهر در ادامه واکاوی میراث ماندگار ششمین پیشوای شیعیان، به تبیین علت اشتهار تشیع به «مذهب جعفری» پرداخت و اظهار کرد: هرچند اعتقاد ما بر امامت دوازده وصی بر حق پیامبر اکرم (ص) است و مذهب ما در اصل «اثنیعشری» (دوازدهامامی) نامیده میشود، اما به دلیل مجاهدتهای بیبدیل علمی امام صادق (ع)، شناسنامه مذهب ما با نام ایشان پیوند خورده است.
وی در این باره افزود: مکتب فقهی و کلامی اهلبیت (ع) در دوران امامت حضرت صادق علیه الاسلام به اوج شکوفایی خود رسید و اساس علوم شیعه در این مقطع پایهریزی شد. مکتب فقهی و کلامی اهلبیت (ع) در دوران امامت حضرت صادق علیه الاسلام به اوج شکوفایی خود رسید و اساس علوم شیعه در این مقطع پایهریزی شد. در واقع، امام صادق (ع) نظام حقوقی و اعتقادی تشیع را در برابر مکاتب مختلف آن زمان مدون کردند و به همین جهت، مذهب ما به نام ایشان «جعفری» نامیده میشود؛ چرا که بخش اعظم روایات فقهی و اخلاقی ما از مجرای علمی این امام همام به ما رسیده است.
معرفی منابعی برای شناخت شناسنامه شیعه؛ از «پیشوای صادق» تا قصههای کودکانه
استاد حوزه علمیه تخصصی امیرالمؤمنین (ع) بیرجند به معرفی منابع مطالعاتی ارزشمند برای سطوح مختلف سنی پرداخت و مطالعه کتاب «پیشوای صادق» را به عموم مخاطبان توصیه کرد.
وی در مورد این اثر گفت: این کتاب ارزشمند که به قلم رهبر شهیدمان حضرت آیتالله سید علی خامنهای نگاشته شده، اثری دقیق و تحلیلی است که به بررسی فلسفه امامت امام صادق (ع) و فراز و نشیبهای دوران حیات ایشان میپردازد.
حجتالاسلام امینیمهر خاطرنشان کرد: یکی از نکات برجسته این کتاب، تبیین «وجود تشکیلات پنهانی سیاسی» در دوران امام است که نشان میدهد فعالیتهای ایشان تنها محدود به کلاس درس نبوده، بلکه جریانی عمیق و سازمانیافته برای هدایت جامعه ایمانی در جریان بوده است.
وی همچنین برای نسل امروز و رده سنی ۶ تا ۱۲ سال، کتاب «من امام صادق (ع) را دوست دارم» را معرفی کرد و افزود: این کتاب با زبانی شیرین و تصویری، کودکان را با ابعاد مختلف زندگی، علم و مهربانی امام آشنا میکند و میتواند یکی از بهترین منابع تربیتی برای پیوند دادن نسل جدید با سیره اهلبیت (ع) باشد.
نظر شما