سیدجلال ساداتیان، کارشناس مسائل و روابط بین الملل در گفتگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری شبستان در مورد تحلیل جنگ تحمیلی سوم، با اشاره به تاریخچه روابط ایران و آمریکا اظهار کرد: مسئله هستهای ایران بهانه ای در اختیار طرف غربی بود تا هر زمان خواست بتواند ایران را تحت فشار قرار دهد و این باور وجود دارد که به دلیل موقعیت جغرافیایی و ژئوپلیتیک ایران در آسیا، آمریکا همیشه متقاضی و آرزومند این بوده است که بتواند آن تسلطی را که قبل از پیروزی انقلاب اسلامی داشت احیا کند، اما بعضا رؤسای جمهور عاقلی بودند که سعی داشتند از طریق دیپلماسی و فشارهای سیاسی ایران را با خود همراه کنند و در بسیاری از موارد نیز ایران شاهد بوده که آنها صداقت لازم را نشان ندادند و تا زمان حاضر که ترامپ رییس جمهور شد مسئله تغییر کرد و مسیر دیگری تا امروز طی شد.
ناکامی ترامپ در شعار اول آمریکا
کارشناس مسائل و روابط بینالملل با بیان اینکه ترامپ فردی خودشیفته و بسیار مغرور است و همواره به دنبال آن بوده که آنچه به ذهن خودش می آید همان را پیاده می کند، افزود: ترامپ از ابتدای ریاست جمهوری خود شعار اول آمریکا را مطرح کرد اما در آن دوره اول خیلی موفق نبود و وقتی برای دوره دوم انتخاب شد، با تجارب دوره اول بعلاوه تجارب دیگر در مسائل بینالمللی در دوره دوم، پای خود را به پله آخر گذاشت و به دنبال آن بود تا شعار اول آمریکا را به تمام دنیا دیکته کند به همین منظور به اروپایی ها گفت گرینلند را به من بدهید و از کانادا خواست تا ایالت پنجاه و یکم او شود و یا خواستار نامگذاری کانال پاناما به نام خود شد.
آمریکا در موضع جنگ اکراین و روسیه خواست خود را به اکران و روسیه دیکته کرد که چگونه جنگ را تمام کنند، در منطقه خاورمیانه نیز می خواهد به ایران دیکته کند که "تسلیم محض من بشو"وی در مورد نقش آمریکا در جنگ اکراین افزود: آمریکا در موضع جنگ اکراین و روسیه خواست خود را به اکران و روسیه دیکته کرد که چگونه جنگ را تمام کنند، در منطقه خاورمیانه نیز می خواهد به ایران دیکته کند که "تسلیم محض من بشو". تمام این موارد را دنیا شاهد است که ایران تسلیم نشد و دست از دیپلماسی هم برنداشت و گفتگو کرد و پیامهای غیرمستقیم با واسطه عمان پیگیری شد.
ساداتیان ادامه داد: اما در آنجا نیز در ضمن پیگیری مذاکرات، اسرائیل با همکاری آمریکا به ایران حمله کرد و بعد خود آمریکا نیز به سه سایت: نطنز، اصفهان و فردو حمله برد و وقتی با واکنش ایران مواجه شدند درخواست آتشبس کردند و ایران تقاضای آنها را پذیرفت و دوباره بساط مذاکره مجدد مطرح شد و علیرغم اینکه ایران آمادگی های بیشتری را پیدا کرده و مراقبت های بهتری داشت اما دوباره با حسن نیت وارد مذاکره شد.
آمریکا در میان مذاکره دوم نیز با همراهی اسرائیل به ایران حمله کرد و با پاسخ کمتر از دوساعته ایران مواجه شد
ساداتیان با بیان اینکه در دوره دوم در حالیکه که مذاکرات میان ویتکاف و وزیر خارجه کشورمان ادامه داشت روز شنبه ۹ اسفندماه ۱۴۰۴ حمله گسترده از طرف آمریکا و اسرائیل به شکل هماهنگ اجرا شد گفت: در این حمله رهبر انقلاب و جمعی از فرماندهان ارشد به شهادت رسیدند و همزمان به مدرسه شجره طیبه میناب حمله شد و منجر به شهادت ۱۷۰ دختر و پسر دبستانی شد و در مقابل ایران ظرف کمتر از ۲ ساعت فرماندهان را جایگزین نموده و به تهاجمات آمریکا و اسرائیل پاسخ داد.
دست برتر ایران در جنگ تحمیلی رمضان/ هیمنه آمریکا در جنگ رمضان شکست
وی با بیان اینکه در جنگ رمضان بیش از ۹۸ موج وعده صادق اجرا شد و ارتش و سپاه حملاتی را به سرزمین های اشغالی و منافع آمریکا در منطقه انجام دادند، گفت: در این جنگ بدون شک ایران دست برتر را دارد زیرا به پایگاههای آمریکا در منطقه توسط ایران لطمه وارد شد و به تمام کشورها هم اعلام کرد که قصد ایران حمله به همسایگان نیست بلکه پایگاههای آمریکا و نقاطی که به ما حمله شده را هدف مشروع خود می دانیم و طبق قوانین بینالمللی مجاز به پاسخ هستیم. این امر موجب شد هیمنه آمریکا فرو بریزد، از جمله حمله به ناو آبراهام لینکلن که صدمه جدی وارد شد و بعلاوه حملات گسترده به سرزمینهای اشغالی اسرائیل و تصور شکست ناپذیری و گنبد آهنین آنها را شکست و شاهد ان بودند که تعداد قابل توجهی از پهپادها و موشک های ایران به هدف اصابت کرد.
ادعای آمریکا در از بین بردن جبهه مقاومت تحقق نیافت
وی با اشاره به ادعای آمریکا و اسرائیل در از بین رفتن جبهه مقاومت، یادآور شد: همه شاهد بودیم که در جنگ رمضان، یمن، حزب الله لبنان و حشدالشعبی فعال شدند ایران نه تنها در حوزه نظامی دست بالایی پیدا کرد و اعلام کرد تنگه هرمز تحت کنترل او قرار دارد بلکه در پی آن فشارهای اقتصادی بر تمام کشورهای غربی و آسیایی و فشاری مضاعف به آمریکا وارد شد و ترامپ از سوی تعدادی از نمایندگان کنگره و بسیاری چهره های سیاسی و سرشناس جهانی مورد انتقادی آمریکا قرار گرفت.
تلاش بی نتیجه آمریکا و اسرائیل برای همراه ساختن کشورهای منطقه در حمله ایران
ساداتیان اظهار کرد: در این جنگ هم پیمانان ناتو و اتحادیه اروپا و هیچ یک به آمریکا نپیوستند و با آمریکا همراهی نکردند و گفتند این جنگ جنگ ما نیست . آمریکا و اسرائیل بسیار تلاش کردند تا به کشورهای منطقه القا کنند که ایران به شما حمله کرده اما کشورهای منطقه به ائتلاف آمریکا و اسرائیل نپیوستند و تا این جای جنگ هر اقدامی را که آمریکا می خواست علیه ایران انجام دهد به نتیجه نرسید و بسیاری از اقدامات آمریکا جنایت جنگی محسوب می شود.
وی با اشاره به حمله آمریکایی _صهیونیستی به مراکز فرهنگی، تاریخی، مذهبی. بهداشتی، زیرساختها، پتروشیمی ، تولید دارو پالایشگاه افزود: حمله به فولاد مبارکه و خوزستان و مراکز مسکونی،پل ، راه آهن کتابخانه ها و دانشگاهها و موارد ذکر شده همگی در لیست جنایات جنگی قرار دارند. اما به لحاظ بی توجهی به معیارها و قوانین بین المللی و زیرپا گذاشتن این مقرارت متاسفانه با سکوت محافل بینالمللی روبرو هستیم در حالیکه در موضوع غزه دادگاه لاهه، اسرائیل را به اتهام نسل کشی مورد محاکمه قرار داد و دستور دستگیری نتانیاهو صادر شد و شاهد بودیم که آمریکا در حمایت از اسرائیل دادگاه را تحریم کرد.
اسرائیل بدون پشتوانه آمریکا جرات حمله به ایران را نداشت
کارشناس مسائل و روابط بین الملل با بیان اینکه اسرائیل بدون پشتوانه آمریکا جرات حمله به ایران را نداشت و در جنگ رمضان بیشترین تقصیر متوجه آمریکاست گفت: آمریکا به دلیل اقدامات تجاوزکارانه به ایران در کشور خود و در مجامع بینالمللی منفورترین شد.
پیوند گروه خاکستری جامعه با نظام جمهوری اسلامی در جنگ رمضان
وی در ادامه گفت: اما ایران با جلب افکار عمومی دنیا و خنثی کردن اهداف اولیه دشمنان در تجزیه ایران و برهم زدن حاکمیت با ترور رهبر انقلاب و فرماندهان نظامی و شوراندن مردم علیه حاکمیت، آمریکا و اسرائیل را با شکست مواجه کرد و حتی کسانی که به عنوان گروه خاکستری تلقی می شوند در جنگ تحمیلی سوم زیر پرچم ایران و حاکمیت نظامی اسلامی از نیروهای مسلح و جمهوری اسلامی ایران پشتیبانی کردند و همه این موارد خلاف انتظارات آمریکا و اسرائیل بود.
دولت تبعات جنگ رمضان در کشور را مدیریت کرد
وی خاطرنشان کرد: مردم ایران تا کنون ایستادگی و مقاومت کردند و هر شب در میادین و خیابان ها حاضر هستند و با توجه به فشارهایی هم که به دولت وارد شده است، دولت توانست با توزیع کالاهای مورد نیاز مردم شرایط زندگی عادی و معمول مردم را به خوبی حفظ کند و همچنین نیروهای امدادی سریع و به موقع توانستند به داد مردم برسند و زندگی مردم به شکل معمول ادامه دارد و در مضیقه قرار نگرفتند، البته ممکن در برخی موارد کمبودهایی وجود داشته باشد اما دولت در مجموع فداکارانه پا به پای جانفشانی های نیروهای مسلح فعالیت کرده است.
ساداتیان با اشاره به ادعاهای واهی ترامپ مبنی بر از بین بردن قدرت دریایی ایران، در مورد ناکام ماندن عملیات آنها در اصفهان هم گفت: آمریکا ظاهراً در اصفهان برای نجات خلبان خود اقدام کرد اما در واقع هدف آنها ربایش اورانیوم غنی شده ایران و همچنین ضربه به ذخایره موشکی ایران بوده است اما با آسیب جدی به چند جنگنده و هوابرد آنها شکست سختی را متحمل شد.
قابلیت ایران در کنترل تنگه هرمز
وی در مورد توانایی ایران در حفظ و کنترل تنگه هرمز گفت: ایران با نشست دو جانبه ی وزرای خارجه ایران و عمان و تعدادی از معاونان مربوطه به تفاهماتی با عمان دست یافتند که نحوه اداره قانونی امور تنگه هرمز را مشخص می کنند، و در این رابطه به هند و پاکستان و برخی کشورهایی که با ایران تماس داشته اند با در نظر گرفتن تمهیداتی اجازه عبور کشتی های آنها صادر شده است. اما ترامپ با توجه به کیش شخصیتی و فرعونیت خود میخواهد بگوید این کشتی ها با اختیار من عبور کردند که تا اینجا ایران مقاومت کرده و هوشیارانه عمل کرده تا از لحاظ بین المللی بهانه ای دست آنها نداده است.
مقاومت ایران در جنگ رمضان تلاش آمریکا در منطقه برای حفظ منافع اسرائیل را فاش کرد
وی افزود: حملات ایران به پایگاههای ایالت متحده آمریکا در منطقه و همچنین توان نظامی آمریکا به خوبی نشان داد که ایالت متحده آمریکا نه تنها از خود نمی تواند محافظت کند بلکه با حضور در پایگاههای مستقر در کشورهای منطقه که با هزینه گزاف این کشورها اداره می شده است، بیشتر به فکر تأمین امنیت اسرائیل بوده تا این کشورها.
وی گفت: کنترل ایران بر تنگه هرمز موجب افزایش قیمت نفت، گاز و فرآوردههای دیگر شده است و بورس های آنها افت داشته است و مشخص شده که ایران می توانست این اقدامات را پیش از این هم انجام دهد اما اینک با تهاجمات آمریکا که موجب مقاومت ایران در مقابل آمریکا و اسرائیل و بتبع بسیاری حقایق آشکار شده است که پایگاههایی که آمریکا در کشورهای منطقه احداث و مهمات و تجهیزاتی که وارد این پایگاهها کرده است همه برای امنیت آنها است در حالی که به آنها اثبات شد که آمریکا بیشترین تلاش را برای حفظ امنیت اسرائیل داشته تا تسلط اسرائیل در منطقه را با دوام کند البته تا کنون به این هدف هم نرسیده است.
وی در مورد نحوه مذاکرات اسلامآباد میان تیم ایران و آمریکا با اشاره به تماس وزیر خارجه مصر و پاکستان برای ورود پاکستان بعنوان میانجی به مذاکره میان ایران و آمریکا گفت: بعد از این تماس آقای اسحاق دار نیز وزیر خارجه عربستان و وزیر خارجه ترکیه را دعوت می کند و این اجلاس چهارجانبه ای را شکل می دهند و پس از گفت و گوهای مختلف در این زمینه مقرر شد تا پاکستان این امر را دنبال کند. وزیر خارجه پاکستان نیز با درخواست نخست وزیر این کشور آقای محمد شهباز شریف با رییس جمهور کشورمان آقای دکتر پزشکیان تماس میگیرند و وزیر خارجه آنها نیز با آقای عراقچی تماس می گیرد و مسئله را مطرح می کنند، در اینجا نیز از این امر استقبال می شود. سپس آقای اسحاق دار راهی چین شده و با وزیر خارجه این کشور موضوع را مطرح کرده و بیانیه مشترکی را عنوان می کنند تا این دیپلماسی شکل بگیرد.
ناکامی بحرین در صدور قطعنامه علیه ایران
وی با بیان اینکه همزمان با این اقدام بحرین به دنبال این بود تا قطعنامه ای را علیه ایران از شورای امنیت سازمان ملل برای رفع محدودیت در تنگه هرمز دریافت کند که خوشبختانه با وتوی چین و روسیه مواجه شدو این تلاش بحرین عقیم ماند افزود: اما در این شرایط تلاش آقای اسحاق دار ادامه می یابد و قرار بر این می شود که روز شنبه ۲۲ فروردین ماه ۱۴۰۵ مذاکره انجام شود. برهمین اساس عصر روز جمعه ۲۱فروردین هیئت ها وارد پاکستان شده و از شنبه ظهر پس از دیدار با نخست وزیر پاکستان آقای شهباز شریف کار مذاکرات شروع شد و نهایتا به مرحله ای رسید که کار کارشناسی کمیته های مختلف انجام شود و سپس گزارشات کمیته های تخصصی به جلسه عمومی که متشکل از روسای دو هیئت بود، داده شود. این گفت و گوها چند دور و در ساعات مختلف ادامه پیدا کرد. کارشناسی های دور اول انجام شد و توافقات کتبی تبادل می شود و در این میان از تبادلات در جلسات عمومی که متنهای کتبی توافق شده تبادل می شده است و فواصل کوتاهی نیز ایجاد می شد تا آقای ونس با رییس جمهور ترامپ تماس بگیرد و از طرف ایران با توجه اختیارات هیات ایرانی در مذاکرات که در موارد مربوط تصمیمگیرنده بودند نزدیک بود به توافقات کلی دست پیدا کنند اما ظاهرا بر سر دو موضوع توافق به نتیجه نرسید.
وی ادامه داد: در نهایت دو هیات مذاکرهکننده در یکی دو مورد به همدیگر نزدیک شدند که یکی از موارد توسعه آتش بس به کل منطقه بود که شامل لبنان نیز می شد، هیئت آمریکایی توافق کرد و تا حدودی نیز کار صورت گرفت؛ هرچند اسراییل لجاجت می کرد و حتی عنوان شد که گفت و گوی تندی در موضوع آتشبس بین ترامپ و نتانیاهو صورت گرفت. مسئله بعدی پول های توقیف شده ایران بود که باید آزاد شود که ظاهرا این امر نیز مورد توافق قرار گرفت.
خواست آمریکا برای مداخله در تنگه هرمز از دلایل بی نتیجه ماندن مذاکرات اسلامآباد
وی افزود: اما دو موضوع حالت جدی تری به خود گرفت؛ یکی اینکه آمریکایی ها عنوان کردند اداره تنگه هرمز با آمریکا یا با مشارکت ایران باشد. طبیعی بود با توجه به اینکه تنگه بین ایران و عمان قرار دارد، باید توسط ایران اداره شود و آمریکا نقشی ندارد. اگر هم راجع به مسایل بین المللی و قانون و قوانین دریاها صحبت می شود، این موضوع در چهارچوب قوانین بین المللی قابل بحث است که چه مقدار آب های سرزمینی ایران و در حیطه جمهوری اسلامی است و آب های بین المللی تلقی نمی شود. در نتیجه ایران حق کنترل بر تنگه هرمز را دارد کما اینکه سایر کشورها در تنگه هایی که جزو آب های سرزمینی آنها محسوب می شود، با دریافت عوارض و حقوق اقدام می کنند اما با توجه به دوری تنگه هرمز با کشور آمریکا آنها نقشی در آن ندارند.باید به آنها بگوییم اگر در قالب سازمان ملل و معیارهای بین المللی صحبت می کنید، ایران در این چهارچوب با شما گفت و گو می کند اما دیکته کردن قاعدتا برای ایران قابل پذیرش نیست.
درخواست غیرقانونی آمریکا برای غنی سازی صفر درصد ایران
وی با بیان اینکه نکته دیگری که در مذاکرات قبلی نیز آمریکایی ها بر روی آن اصرار داشتند، این بود که غنی سازی صفر درصد از سوی ایران انجام شود گفت: طبیعتا پاسخ ایران در مذکرات گذشته هم همین بود که ایران عضو ان پی تی هستیم و طبق قوانین ان پی تی حق غنی سازی برای موارد صلح آمیز خود را دارد. اگر شما اشاره می کنید برخی غنی سازی ها که مقدارش بیش از حد مجاز بوده است، آن قابل تغییر است و ایران حاضر است سطح آنرا کنترل کند تا مسئله حل شود، اما اینکه ایران اختیار به غنی سازی خود را به خارج از جمهوری اسلامی انتقال دهد، اولا این درخواست قانونی نیست و ثانیا نمی شود اعتماد کرد تا نیازمندی های ایران در این موضوع از جای دیگری تامین شود. در نتیجه این مسئله هیچ گاه برای ایران قابل قبول نبوده و اکنون نیز در این مذاکرات قابل قبول نیست. این دو امر باعث شد مذاکرات متوقف شود و طرفین به کشورهای خود بازگردند.
بازگشت مذاکرهکنندگان به معنای تمام شدن کار دیپلماسی نیست/ دیپلماسی بی نتیجه به دلیل خواست غیرمعقول آمریکا
وی افزود: بازگشت مذاکرهکنندگان به کشورشان به مفهوم اینکه مطلقا کار دیپلماسی تمام شده نیست، کما اینکه نخست وزیر پاکستان اعلام کرده به خاطر همین امر به عربستان سفر خواهد کرد. آقای بقایی سخنگوی وزارت خارجه نیز عنوان کرده دیپلماسی همواره وجود دارد اما به خاطر خواسته های غیر معقول طرف مقابل این کار به نتیجه نرسید.
کارشناس مسایل خارجی خاطرنشان کرد: نباید هیچ گاه باب دیپلماسی را ببندیم و آن را مسدود شده تلقی کنیم. ما همواره می توانیم برای آن راه باز کنیم و هر طرفی می تواند روایت خودش را از قضایا داشته باشد و مطلوبتر این است که ایران از همه ظرفیت های رسمی و غیر رسمی توسط اشخاص و شخصیت های شناخته شده مختلف که می توانند در داخل و خارج کشور تریبون داشته باشند استفاده کند. دولت می تواند زمینه ای را فراهم کند تا ظرفیت های بالقوه کشور راجع به این قضیه سخن بگویند تا فضای عمومی دنیا متوجه حقایق و روایت ایران شود. در حالیکه طرف مقابل رسانه های قوی دارد و او روایت سازی می کند و این روایت سازی می تواند در ایران فقدان تلقی شود در صورتیکه در بسیاری از موارد حقانیت با استدلال های ایران بودهاست.
شخصیت و منش ترامپ از دلایل دیگر بینتیجه ماندن مذاکرات اسلامآباد
وی در مورد دلایل به نتیجه نرسیدن مذاکرت اظهار کرد: بخش عمده ای از مشکلات پیش آمده به شخصیت و رفتار ترامپ مربوط میشود که این امر را نه تنها یک فرد بلکه همه دنیا به آن اذعان دارند و راجع به آن صحبت می کنند.
ساداتیان با اشاره به اینکه اروپایی ها، کشورهای ناتو و اتحادیه اروپا و حتی بریتانیا که همکاری بسیار قوی با آمریکا داشت اذعان کردند که جنگ با ایران جنگ ما نیست افزود: نکته مهم دیگر در به نتیجه نرسیدن مذاکرهکنندگان، تهدیدات ترامپ بود "ما چنان می کنیم و چنین می کنیم"، همه این صحبت هایی که ترامپ کرد و آنها را اجرا کرد، جنایت جنگی است. او به مدارس ،بیمارستان ها، مناطق مسکونی، مراکز تاریخی و فرهنگی حمله کرد و این اواخر نیز عملا به زیرساخت ها نظیر جاده حمله کرد؛ ضمن اینکه او کار خود را با ترور آغاز کرد و به طور رسمی و علنی تروریسم را انجام داد. همه اینها خارج از قوانین و معیارها هستند و اغلب آنها به عنوان جنایت جنگی تلقی می شوند. و این این را نه اینکه ما فقط ایران بگوید بلکه حتی رسانه های آنها و سازمان ملل و ... عنوان می کنند البته ممکن است برخی به خاطر ملاحظات سکوت کنند اما همراهی با آمریکا را نیز شاهد نبودیم و در این جنگ شرکت نکردند.
وی افزود: اینکه ترامپ از آن طرف دنیا می گوید من تنگه هرمز را اداره می کنم، باید به او بگفته شود اصلا او چه کاره است؟ بر اساس چه قانون و ضابطه ای چنین می گوید؟ اگر زور و زورگویی است ایران زیر بار زور نمی رود و اگر منطقی سخن می گوید در چهارچوب منطق سخن بگوید. در پایان این نشست نیز آقای ونس در کنفرانس رسانه ای خود پس از آنکه خبرنگار از وی در مورد آنچه با آن نتوانستید به نتیجه برسید، چه چیزی بوده می پرسد، آقای ونس تحت عنوان محرمانه بودن از پاسخ صرف نظر می کند در حالی که اصلا دلیل و منطقی ندارند و نمی توانند دلایل منطقی برای عدم غنی سازی و مدیریت بر تنگه هرمز ارایه کند.
نظر شما