خبرگزاری شبستان- خراسان جنوبی: دکتر مریم ظهوریان، عضو هیئت علمی گروه باستانشناسی و معاون آموزشی دانشکده هنر بیرجند، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسانجنوبی با اشاره به ظرفیتهای علمی و هنری این مجموعه در دانشکده هنر و وجود رشتههای طراحی چاپ روی پارچه و باستانشناسی، بر ضرورت ایجاد یک مرکز تخصصی چاپ پارچه در خراسان جنوبی تأکید کرد و گفت: از آنجا که بحث فرهنگی همواره برای ما اهمیت داشته و هویتبخشی به فرهنگ ایرانی و اسلامی از اهداف اصلی ماست، تلاش کردهایم بهجای استفاده از نمادهای غربی یا نشانههایی که در فرهنگ ما معنا و مفهومی ندارند، این نقشها و نمادها را دوباره بازآفرینی کرده و به آنها معنا و محتوا بدهیم.
وی ادامه داد: در همین راستا، با توجه به تحصیل دانشجویان در رشته طراحی چاپ و پارچه، تصمیم گرفتیم این نقشها را روی پارچهها در قالب لباس، روسری، رومیزی و سایر محصولات کاربردی پیادهسازی کنیم و برای این منظور در حال راهاندازی سایت هستیم تا طرحها و نقشها در آن بارگذاری شده و دانشجویان بتوانند آثار خود را در این بستر عرضه و حتی به فروش برسانند.
معاون آموزشی دانشکده هنر بیرجند با بیان اینکه این طرح در مرحله نخست توسط طراحان اصلی مجموعه آغاز شده است، افزود: در گام اول، خود افرادی که عضو این طرح پژوهشی هستند، سامانه را راهاندازی میکنند و بهتدریج دانشجویان، میتوانند طرحهای خود را در سایت بارگذاری کرده و از آنجا که این آثار اختصاصی هستند، امکان فروش آنها نیز فراهم میشود.
علاوه بر فروش طرحها، بسیاری از این رومیزیها، روسریها و سایر محصولات قابلیت چاپ و تولید دارند و اگر زیرساختهای لازم در خود بیرجند فراهم شود، میتوان طرحها و نقشمایههای ایرانیـاسلامی را با کیفیت بالا به تولید رساندظهوریان تصریح کرد: علاوه بر فروش طرحها، بسیاری از این رومیزیها، روسریها و سایر محصولات قابلیت چاپ و تولید دارند و اگر زیرساختهای لازم در خود بیرجند فراهم شود، میتوان طرحها و نقشمایههای ایرانیـاسلامی را با کیفیت بالا به تولید رساند و از ظرفیت دانشجویان، استادان و هنرمندان استان برای توسعه تولیدات فرهنگی و بومی بهره گرفت.
به گفته وی در مناسبتهایی مانند ولادت حضرت زهرا سلاماللهعلیها، رومیزیهایی طراحی، و به بانوان دانشکده هدیه داده شد، همین مسئله نشان از پتانسیل و ظرفیتهای موجود دارد.
عضو هیئت علمی دانشکده هنر بیرجند با تأکید بر جنبههای فرهنگی و اقتصادی این طرح گفت: چون این تولیدات با استفاده از جنسهای مختلف و نقشهای برگرفته از فرهنگ ایرانیـاسلامی طراحی میشوند، علاوه بر اثرگذاری در حوزه فرهنگسازی، میتواند به اشتغالزایی نیز کمک کنند، بر این اساس تلاش میشود طرحها پس از ارائه به مرحله تولید و فروش برسد.
ظهوریان در خصوص وضعیت زیرساختهای تولید در خراسان جنوبی اظهار کرد: در فردوس، برخی ظرفیتها مانند نساجی وجود دارد، اما این امکانات در بیرجندبه عنوان مرکز استان بسیار محدود است و یکی از مشکلات ما این است که با وجود حضور در چند نمایشگاه، از جمله نمایشگاههای پوشاک خراسان جنوبی که به همت استانداری برگزار شد، هنوز در استان، بهویژه در بیرجند، زیرساختهای تخصصی لازم برای چاپ پارچه و تولیدات مرتبط به اندازه کافی فراهم نشده است.
وی افزود: ما در حوزه تولید نخ و پارچه ظرفیتهای خوبی در استان داریم، اما کارگاههای تخصصی چاپ پارچه و صنایع تولیدی در این زمینه بسیار محدود است و اغلب پوشاک و پارچههای موجود در بازار از نقاط دیگر تأمین میشود، در حالی که خراسانجنوبی این قابلیت را دارد که بخشی از این فرایند را در داخل استان انجام دهد.
در برخی پروژهها، همکاران و دانشجویان از رنگدانههای طبیعی محصولات استراتژیک منطقه مانند زرشک و عناب استفاده کردهاند تا محصولی تولید شده برای کودکان بیضرر باشد معاون آموزشی دانشکده هنر بیرجند با اشاره به ظرفیتهای بومی منطقه گفت: در برخی پروژهها، همکاران و دانشجویان از رنگدانههای طبیعی محصولات استراتژیک منطقه مانند زرشک و عناب استفاده کردهاند تا محصولی تولید شده برای کودکان بیضرر باشد.
وی با بیان اینکه در حوزه چاپ هم با محدودیتهایی مواجه هستیم، گفت: برای برخی کارها فقط امکان چاپ در ابعاد محدود وجود دارد و دستگاههای بزرگتر یا تخصصیتر در دسترس نیست و این محدودیتها باعث میشود بخش زیادی از کارها بهصورت آزمایشی و در مقیاس محدود باقی بماند.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند با بیان اینکه اگر یک مرکز تخصصی چاپ پارچه در خود استان ایجاد شود، بسیاری از مشکلات برطرف خواهد شد، تصریح کرد: اگر دستگاههای تخصصی چاپ را در اختیار داشته باشیم، میتوانیم سفارشهای متعددی بگیریم و تمام مراحل طراحی تا چاپ را با حضور متخصصان در مرکز استان انجام دهیم، در حال حاضر، در برخی موارد مجبور به تهیه پارچه از تهران هستیم و گاها طرح نیز برای چاپ به دیگر نقاط کشور ارسال میشود که علاوه بر زمانبر بودن توجیه اقتصادی هم ندارد.
ظهوریان با اشاره به روند طراحی و چاپ نمونهها گفت: در حال حاضر پس از آمادهسازی طرحها توسط دانشجویان و همکاران، طرحهای آماده شده برای چاپ روی پارچه به چاپخانه ارسال میشود، گاهی به دلیل محدودیتهای فنی، رنگ یا جزئیات آن، مطابق انتظار به دست نمیآید و نیاز به اصلاح و چاپ دوباره دارد، این ظرافتها نشان میدهد که طراحی و چاپ پارچه کار تخصصی و دقیقی است.
وی با اشاره به تهیه نمونههایی از کارهای دستی با کیفیت بالا در دانشکده، گفت: این نمونهها در برابر شستوشو و حرارت مقاومت خوبی دارند و اگر دستگاههای تخصصی فراهم شود، میتوانیم این کیفیت را در مقیاس بالاتر ارائه دهیم.
وی با تأکید بر اینکه راهاندازی حتی یک دستگاه تخصصی میتواند آغازگر یک مسیر بزرگ باشد، اظهار کرد: این کار علاوه بر تولید، به اشتغالزایی دانشجویان نیز کمک میکند و باعث میشود دانشجویان بهجای بیکاری، در یک مسیر مهارتی و خلاقانه قرار بگیرند.
بسیج سازندگی و برخی مجموعههای دیگر حمایتهای ابتدایی از این طرح داشتهاند، اما راهاندازی چنین مجموعهای هزینهبر است و حمایتهای موجود کافی نیستعضو هیئت علمی دانشکده هنر بیرجند در ادامه درباره حمایتهای انجامشده از این طرح گفت: بسیج سازندگی و برخی مجموعههای دیگر حمایتهای ابتدایی از این طرح داشتهاند، اما راهاندازی چنین مجموعهای هزینهبر است و حمایتهای موجود کافی نیست.
ظهوریان از حمایت بسیج سازندگی و اختصاص ۵۰ میلیون تومان برای راهاندازی سایت نگین پوشش خاوران خبر داد و ابراز امیدواری کرد: در صورت فراهم شدن حمایتهای لازم، این طرح بهصورت عملی محقق شده و به مرحله بهرهبرداری برسد.
وی از اهداف پیش رو به ارائه طرحها و نقشهای ایرانیـاسلامی در قالب پوشاک، روسری، رومیزی و سایر محصولات فرهنگی و هنری اشاره کرد و گفت: میتوان به جای نمادهای غربی بی معنا و محتوا از نقوش ایرانی_ اسلامی استفاده کرد.
وی با اشاره به اجرای نمونههای طراحیشده مختلف بیان کرد: به طور مثال در طراحی رومیزی هفتسین، دلایل انتخاب هر سین مشخص شده است و هر کدام از نمادها معنای خاصی دارند و برای شب یلدا نیز طرحهایی ارائه شده که کمتر به آنها توجه شده است، ظرفیت بسیار خوبی برای کار فرهنگی و هنری دارند.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند با اشاره به ظرفیتهای موجود در استان گفت: با توجه به وجود رشته تخصصی و نیروی انسانی متخصص، خراسان جنوبی پتانسیل تبدیل شدن به قطب این نوع فعالیتها را دارد و راهاندازی مرکز تخصصی چاپ روی پارچه در بیرجند باعث افزایش تولیدات بومی با کیفیت بالا و با هویت ایرانیـاسلامی است.
ظهوریان با بیان اینکه حمایتها در حدی رسیدن به مرحله تولید گسترده نیست، اعتبار مورد نیاز برای تحقق این مهم را ۱.۵ تا سه میلیارد تومان عنوان کرد و افزود: برای تبدیل ایده فرهنگی و هنری به تولید، به مرکز تخصصی، دستگاههای مناسب و حمایت هدفمند نیاز داریم.
نظر شما