خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم-مسجد، همواره فراتر از یک مکان عبادی، قلب تپنده حیات معنوی و اجتماعی محله بوده است؛ جایی که ایمان، فرهنگ و مشارکت مردمی در کنار هم معنا پیدا میکنند.
در همین مسیر، کانون فرهنگی هنری مسجد امام صادق(ع) بیرجند توانسته با برنامههای متنوع قرآنی، فرهنگی و اجتماعی، مسجد را به محور همافزایی و حضور مؤثر اقشار مختلف مردم تبدیل کند.
کانون فرهنگی هنری مسجد امام جعفر صادق(ع) بیرجند در ماههای اخیر، صحنهای پرتحرک از همافزایی نوجوانان، جوانان، فعالان فرهنگی و نمازگزاران مؤمن بوده است؛ صحنهای که در آن، مسجد تنها محل اقامه نماز نمانده و به کانونی برای عزاداری، بصیرتافزایی، خدمترسانی، فعالیتهای رسانهای، برنامههای قرآنی و حرکتهای مردمی تبدیل شده است.
محمدامین کریمی، مدیر کانون فرهنگی هنری مسجد امام جعفر صادق(ع) بیرجند، در گفتگو با خبرنگار شبستان در تشریح مجموعه اقدامات این کانون، از شکلگیری برنامههایی سخن گفت که به گفته او، با محوریت «تکلیفمداری»، «جهاد تبیین» و «حضور مردمی» طراحی و اجرا شدهاند؛ برنامههایی که از دل مسجد آغاز شده و به متن محله و زندگی روزمره مردم رسیده است.
مسجدی که به مرکز حرکت مردمی تبدیل شد
در نخستین روزهای اعلام خبر شهادت رهبر مسلمین جهان، حضرت آیتالله شهید خامنهای(رضواناللهعلیه)، فضای مسجد امام جعفر صادق(ع) بیرجند حالوهوایی ویژه به خود گرفت.
کریمی میگوید: در همان ساعات اولیه، ارکان مسجد، خادمان، فعالان فرهنگی و جمعی از نوجوانان و جوانان مسجدی در حسینیه مسجد گرد هم آمدند تا برای برگزاری مراسم عزاداری و حرکت دستهجمعی مردمی تصمیمگیری کنند.
به گفته وی، فراخوانی که بر منارههای مسجد نصب شد و از طریق آن، خبر شهادت رهبر امت اسلام اعلام گردید، با استقبال چشمگیر مردم همراه شد و در مدت کوتاهی، درهای مسجد به روی جمعی از عزاداران و مؤمنان گشوده شد که برای ادای احترام و همراهی با این حرکت معنوی به مسجد آمدند.
مدیر کانون فرهنگی هنری مسجد امام صادق(ع) بیرجند با اشاره به تشکیل دسته عزاداری از مسجد تا میدان ابوذر می افزاید: این حرکت، تنها یک مراسم سوگواری نبود، بلکه نمادی از همبستگی اجتماعی و آمادگی مسجد برای ایفای نقش در بزنگاههای بزرگ تاریخی و اعتقادی بود.
به گفته او، حضور پرشور جوانان، نوجوانان و نمازگزاران در این برنامه، نشان داد که مسجد همچنان میتواند نقطه آغاز حرکتهای بزرگ مردمی باشد؛ حرکتی که از دل ایمان برمیخیزد و به میدان اجتماع میرسد.
محافل قرآن و عزاداری؛ پیوند اشک و تلاوت
مدیر کانون فرهنگی هنری مسجد امام صادق(ع) بیرجند می گوید: یکی از برجستهترین بخشهای فعالیت مسجد امام جعفر صادق(ع) در این ایام، برگزاری محافل انس با قرآن کریم بود؛ محافلی که در کنار رنگ سوگ و عزاداری، روح امید، آرامش و انس با کلام وحی را در فضای مسجد جاری ساخت.
کریمی در ادامه توضیح میدهد: این محافل با حضور فعالان فرهنگی و قرآنی و نیز شرکتکنندگان در طرح ملی «حافظ شو» بهصورت روزانه در حسینیه مسجد برگزار میشد. برای خواهران، برنامهها در ساعات صبح و برای برادران، هر روز ساعت ۱۶:۳۰ پیشبینی شده بود.
او میگوید: این جلسات قرآنی صرفاً یک برنامه معمول نبود، بلکه با نیت رهبر شهید و همچنین به یاد شهدای دانشآموز مدرسه میناب برگزار میشد و تلاش میکرد میان مفهوم شهادت، بصیرت دینی و انس با قرآن پلی محکم برقرار کند.
وی می افزاید: در کنار این محافل، ویژهبرنامههای عزاداری خواهران فعال در حوزه قرآن و عترت نیز در حسینیه مسجد برپا شد. در این برنامهها، دختران جوان مسجدی با اجرای سرودهای حماسی، دکلمهخوانی با محوریت رهبر شهید، رجزخوانی و شعارهای استکبارستیزانه، جلوهای پرشور از دینداری و مسئولیتپذیری فرهنگی را به نمایش گذاشتند.
کریمی با تأکید بر نقش نوجوانان و جوانان در این برنامهها گفت: آنچه این محافل را متمایز میکرد، حضور نسل تازهای از دختران و پسران مسجدی بود که با انگیزه، خلاقیت و باور عمیق دینی، نهتنها در مراسم حضور داشتند، بلکه خود به مجریان اصلی برنامهها تبدیل شدند. این همان سرمایهای است که مسجد را زنده و آیندهدار نگه میدارد.
افطاری ساده؛ سنتی ساده، اما عمیق و اثرگذار
وی عنوان می کند: در ماه مبارک رمضان، یکی از جلوههای ماندگار مسجد امام جعفر صادق(ع) بیرجند، برگزاری پویش «افطاری ساده» بود؛ حرکتی که شاید در ظاهر ساده به نظر برسد، اما در بطن خود، حامل پیامهای عمیق اجتماعی و معنوی است.
مدیر کانون فرهنگی هنری مسجد امام جعفر صادق (ع) بیرجند میگوید: هر روز پس از اقامه نماز جماعت مغرب و عشا، زمانی که نمازگزاران مسجد را ترک میکردند، بستههایی شامل خرما و چای شیرین برای آنان تدارک دیده شده بود. این اقدام با همت جوانان فعال فرهنگی مسجد انجام میشد و هدف آن، احیای یک سنت حسنه و ایجاد فضای صمیمیتر میان نمازگزاران و اهالی مسجد بود.
به گفته کریمی، این برنامه در کنار سادگی، تأثیری عمیق در تقویت پیوند اجتماعی و روحیه همدلی داشت. وقتی نمازگزار، پس از یک روز روزهداری، با یک بسته خرما و یک استکان چای شیرین از مسجد بدرقه میشد، در واقع پیام محبت، توجه و تکریم را با خود میبرد.
وی می افزاید: در بعضی روزها، حدود ۵۰۰ بسته افطاری ساده تهیه و پس از نماز مغرب میان مومنان و عزاداران توزیع شد؛ اقدامی که نه با هزینههای سنگین، بلکه با اخلاص، مشارکت و همت داوطلبانه جوانان مسجدی به ثمر نشست. همین سادگیِ صمیمی، به گفته او، رمز ماندگاری این سنت است.
پویشهای میدانی؛ از موکب فرهنگی تا حرکت خودرویی و تجمع امت حزبالله
مدیر کانون فرهنگی هنری مسجد امام صادق(ع) بیرجند عنوان می کند: فعالیتهای مسجد امام جعفر صادق(ع) به فضای داخلی مسجد محدود نمانده و در عرصه بیرونی نیز جلوههای متنوعی یافته است. یکی از این جلوهها، برپایی موکب فرهنگی و هنری در مجاورت مسجد بود؛ موکبی که به گفته کریمی، جمعی از نوجوانان و جوانان مسجدی در آن بهصورت فیسبیلالله به اجرای فعالیتهای هنری و فرهنگی پرداختند.
وی ادامه می دهد: این موکب به مدت هفت روز در محل جنب مسجد برپا بود و در آن، تصاویر، نوشتهها و آثار هنری مرتبط با محورهای استکبارستیزی و ارادت به رهبر شهید به نمایش درآمد.
مدیر کانون فرهنگی هنری مسجد امام صادق(ع)بیرجند میگوید: این فضا، صرفاً یک نمایشگاه نبود؛ بلکه صحنهای برای بروز خلاقیت، تعهد و دغدغهمندی نسل جوان مسجدی بود. آنان با دستهای خود، تصویر میکشیدند، شعار مینوشتند و مفاهیم انقلابی را به زبان هنر ترجمه میکردند.
کریمی می افزاید: در ادامه این حرکتها، پویش خودرویی نیز با مشارکت خودجوش نمازگزاران مسجد شکل گرفت. خودروهایی مانند وانت، تویوتا و دیگر وسایل نقلیهای که امکان نصب سیستم صوت داشتند، با ابتکار مردم و هماهنگی فعالان فرهنگی، به کاروانهای کوچک و پرشور مردمی تبدیل شدند.
وی عنوان می کند: این خودروها در قالب حرکت دستهجمعی، در مناسبتها و تجمعات مسجدی حضور مییافتند و پیامهای فرهنگی، انقلابی و استکبارستیزانه را به محلات اطراف منتقل میکردند.
کریمی تأکید می کند: این حضور میدانی نشان میدهد که مردم، اگر میدان و فرصت داشته باشند، خود به بخشی فعال از برنامههای فرهنگی و اجتماعی تبدیل میشوند.
مدیر کانون فرهنگی هنری مسجد امام صادق بیرجند می افزاید: همچنین پس از ایام ماه مبارک رمضان، تجمع مردمی «امت حزبالله» در کوی سجادشهر با همکاری مساجد این منطقه هر شب ساعت ۲۰ از جلوی مسجد به سمت میدان سوم سجادشهر برگزار میشد.
وی عنوان می کند: این تجمعها با حضور گسترده مؤمنان، نمازگزاران و خانوادهها همراه بود و ضمن ایجاد فضای همبستگی، بستری برای برنامههای استکبارستیزانه و معنوی فراهم میکرد.
در این میان، دعا و استغاثه برای سلامتی امام زمان(عج) نیز هر شب در برنامهها گنجانده شده بود؛ بخشی که به گفته کریمی، روح اصلی این گردهماییها را شکل میداد و نشان میداد پیوند مسجد با انتظار و معنویت، همچنان زنده و جاری است.
آموزش، بصیرت و رسانه؛ مسجد در قامت جهاد تبیین
یکی دیگر از محورهای مهم فعالیت کانون فرهنگی هنری مسجد امام جعفر صادق(ع)، برگزاری دورههای آموزشی ویژه برادران و خواهران فعال فرهنگی و نمازگزاران بود؛ دورههایی که در سطح شهرستان و بهویژه در کوی سجادشهر برگزار شد و سه رویکرد اصلی داشت: اعتقادی، بصیرتی و رسانهای.
کریمی با اشاره به اهمیت این رویکردها می گوید: یکی از مطالب بسیار ضروری در این روزها، موضوع رسانه و جهاد تبیین است؛ همان نکتهای که رهبر شهید نیز بر آن تأکید ویژه داشتند. به همین دلیل، از ظرفیت اساتید حوزه سواد رسانه و جنگ شناختی استفاده شد تا نمازگزاران و فعالان فرهنگی، تنها مخاطب برنامهها نباشند، بلکه خود به کنشگران آگاه و روشنگر تبدیل شوند.
به گفته وی، این دورهها هر شب پس از برنامه دعای افتتاح برگزار میشد و در آن، اساتید و کارشناسان، دقایقی را به روایتگری، تحلیل رخدادهای مهم منطقه و کشور، و تبیین ابعاد جنگ رسانهای و شناختی اختصاص میدادند.
مدیر کانون فرهنگی هنری مسجد امام صادق(ع) بیرجند تصریح می کند: هدف از این برنامهها، تنها انتقال اطلاعات نبود؛ بلکه افزایش قدرت تحلیل، تقویت بصیرت دینی و بالا بردن سطح هوشیاری اجتماعی جوانان و خانوادهها بود. در شرایطی که فضای مجازی و رسانهها به میدان رقابت روایتها تبدیل شدهاند، مسجد باید مدرسهای برای فهم درست، تشخیص بهموقع و ایستادگی آگاهانه باشد.
او تأکید میکند که این جلسات، با حضور پرشور مومنان و عزاداران همراه بود و در عمل، به بستری برای گفتوگوی نسلها، انتقال تجربه و ارتقای فهم عمومی از شرایط روز بدل شد.
کریمی عنوان می کند: مجموعه برنامههایی که در مسجد امام جعفر صادق(ع) بیرجند اجرا شده، تصویری روشن از یک مسجد پویا، مردمی و آیندهنگر ارائه میدهد؛ مسجدی که در آن، عزاداری و قرآن، افطاری ساده و کار فرهنگی، آموزش رسانهای و حرکتهای میدانی، همگی در کنار هم معنا پیدا میکنند.
وی با بیان اینکه مسجد امام صادق(ع) تنها محل برگزاری نماز نیست، می افزاید: بلکه پایگاهی برای شکلگیری هویت جمعی، تربیت نسل جوان، تقویت روحیه جهادی و پاسخ به نیازهای فرهنگی و اجتماعی محله است.
مدیر کانون فرهنگی هنری مسجد امام صادق بیرجند در پایان می گوید: از موکب فرهنگی هفتروزه گرفته تا دسته عزاداری، از محافل قرآنی تا پویشهای خودرویی، و از افطاری ساده تا دورههای بصیرتی و رسانهای، همه و همه نشان میدهد که وقتی مسجد با مردم، جوانان و دغدغههای روز پیوند بخورد، میتواند به قلب تپنده یک محله و حتی یک شهر تبدیل شود.
نظر شما