به گزارش خبرگزاری شبستان از البرز، فاطمه نجار پژوهشگر حوزه حکمرانی در یادداشتی به این خبرگزاری آورده است: در شرایط بحرانی جنگ، هنگامی که نظم متعارف آموزش دچار اختلال میشود و زیست آموزشی از بستر حضوری به فضای مجازی انتقال مییابد، نقش معلمان به عنوان یکی از کانونیترین کنشگران حکمرانی تربیتی و نظام تعلیم و تربیت به سازوکاری برای صیانت از انسجام اجتماعی، آرامسازی روانی، استمرار معنا و بازتولید امید جمعی تبدیل میشود.
از این منظر، معلم در خط مقدم حفظ حیات تربیتی جامعه قرار دارد. نخستین و بنیادی ترین مأموریت معلم در چنین شرایطی، حفظ پیوند تربیتی است.
آموزش غیرحضوری اگر از پیوند انسانی، عاطفی و ارتباطی تهی شود، به فرآیندی مکانیکی و کماثر فروکاسته خواهد شد. در این میان، معلم باید با حضور مستمر، ارتباط هدفمند، بازخورد بهموقع و توجه فردی، رشته پیوند دانشآموز با مدرسه را زنده نگاه دارد.
این پیوند، صرفاً یک رابطه آموزشی نیست؛ بلکه شالودهای برای تداوم احساس تعلق، امنیت و اعتماد در بستر بحران است. دانشآموزی که خود را در نسبت با معلم و مدرسه «دیدهشده» و «مهم» احساس میکند، کمتر در معرض فرسایش روانی و گسست تحصیلی قرار میگیرد. دومین نقش معلم، ایفای نقش بهمثابه تنظیمگر روانی است.
جنگ، علاوه بر تخریب بیرونی، در سطح درونی نیز اضطراب، نااطمینانی، هراس و آشفتگی هیجانی تولید میکند. دانشآموزان در این فضا، بیش از هر زمان دیگر نیازمند آرامش، ثبات و معنا هستند. معلم با زبان سنجیده، لحن آرامبخش، رفتار مسئولانه و درک عمیق از وضعیت عاطفی دانشآموزان، میتواند از تشدید فشارهای روانی جلوگیری کند و فضای یادگیری را به محیطی ایمنتر و انسانیتر بدل سازد.
در این معنا، معلم نه فقط آموزگار دانش، بلکه مداخلهگرِ ظریف در حوزه سلامت روان تربیتی است؛ کسی که با کنشهای کوچک اما معنادار خود، از فروپاشی روانی دانشآموزان پیشگیری میکند.
سومین نقش معلم، حضور بهمثابه حامل هویت و امید است. بحرانهای جنگی، پیش از آنکه سازههای مادی را فرسوده کنند، به ساحت معنا، هویت و افق آینده حمله میبرند. در چنین وضعیتی، معلم میتواند با انتخاب واژگان، نحوه روایت و نوع مواجهه آموزشی خود، سرمایه هویتی نسل نو را تقویت کند.
معلم با پیوند دادن دانش با زندگی، با تأکید بر فضیلتهایی چون صبوری، مسئولیتپذیری، همدلی، خویشتنداری، آیندهنگری، تاب آوری و آموزش مهارت هایی چون آرام سازی به دانشآموزان میآموزد که بحران، پایان افق نیست؛ بلکه مرحلهای دشوار از زیست جمعی است که میتوان با آگاهی و همبستگی از آن عبور کرد و از رنج به عنوان پله ای برای رسیدن به قله های موفقیت استفاده نمود.
از این منظر، معلم حامل گفتمان «تداوم» است؛ گفتمانی که در برابر ناامیدی، معنا میآفریند و در برابر گسیختگی، افق میگشاید و امید می دهد. میتوان گفت که در شرایط بحرانی جنگ، معلم یکی از ارکان اساسی حکمرانی تربیتی است؛ معلمی که باید همزمان پیوند تربیتی را پاس بدارد، نقش تنظیمگر روانی را ایفا کند، و حامل هویت و امید باشد.
نظر شما