ناهید سبزیان با تشریح محتوای دعای چهاردهم صحیفه سجادیه امام سجاد (ع) به خبرنگار خبرگزاری شبستان در استان چهارمحالوبختیاری گفت: این دعا زمانی خوانده میشود که انسان با ظلم و ستم روبهرو است و در واقع بیانگر شکایت بنده از بیعدالتیها در پیشگاه خداوند است؛ شکایتی که همراه با توسل، امید و درخواست یاری از پروردگار مطرح میشود.
وی با بیان اینکه آغاز این دعا با تأکید بر علم و آگاهی مطلق خداوند نسبت به همه امور جهان همراه است، افزود: امام سجاد (ع) در این فرازها یادآور میشوند که هیچ رخدادی از دید خداوند پنهان نیست و او بر همه جزئیات زندگی انسانها و همه موجودات عالم اشراف دارد؛ موضوعی که در آیات مختلف قرآن کریم نیز مورد تأکید قرار گرفته است.
این مدرس قرآن کریم ادامه داد: در این دعا، انسان با بیان نیازها و مشکلات خود به درگاه الهی، رابطهای عمیقتر با خدا برقرار میکند، دعا تنها بیان درخواست نیست بلکه نوعی توجه قلبی و ارتباط معنوی است که هرچه با حضور و توجه بیشتری همراه باشد، آثار معنوی آن نیز گستردهتر خواهد بود.
سبزیان با اشاره به یکی از پیامهای مهم این دعا گفت: در یکی از فرازهای دعای چهاردهم به این نکته اشاره میشود که انسان نباید در برابر ظلم تسلیم باشد. از نگاه آموزههای دینی، مظلوم کسی است که ظلم را به اختیار نمیپذیرد و در برابر آن بیتفاوت نمیماند.
وی افزود: این بخش از دعا نوعی امیدبخشی و تقویت روحیه برای کسانی است که در معرض ستم قرار دارند. مظلومان اگر با اراده و همت در برابر ظلم ایستادگی کنند، از عنایت و یاری الهی برخوردار خواهند شد و به همین دلیل ناامیدی در این مسیر جایگاهی ندارد.
این کارشناس دینی همچنین به مفهوم ادب بندگی در سخنان امام سجاد (ع) اشاره کرد و گفت: در این دعا در عین حال که خداوند حاکم مطلق جهان معرفی میشود، ظلم به ظالمان نسبت داده میشود و یاری و نصرت به خداوند، این شیوه بیان، نوعی آموزش ادب در برابر پروردگار و رعایت مرزهای اعتقادی در سخن گفتن با خداست.
وی با بیان اینکه پیشوایان دین حتی در برابر دشمنان نیز از دایره اخلاق خارج نمیشوند، افزود: امام سجاد (ع) در این دعا از خداوند میخواهند که ظالمان را از ادامه ظلم بازدارد، در واقع درخواست حضرت تنها مجازات یا نابودی دشمن نیست بلکه توقف ظلم و هدایت انسانهاست.
سبزیان ادامه داد: این نگاه با آموزههای قرآن کریم نیز هماهنگ است؛ بهگونهای که در آیه ۶۳ سوره فرقان بندگان شایسته خدا کسانی معرفی میشوند که در برابر رفتار جاهلانه با آرامش و مسالمت پاسخ میدهند.
وی با اشاره به رویکرد هدایتگرانه در این دعا اظهار داشت: اولیای الهی همواره تلاش میکنند حتی کسانی که در مسیر خطا قرار دارند، از سقوط بیشتر نجات یابند، به همین دلیل در این دعا از خداوند خواسته میشود که ستمگران از مسیر ظلم بازگردند و به کارهایی روی آورند که برای دنیا و آخرتشان مفید باشد.
این مدرس قرآن کریم افزود: امام سجاد (ع) در عین بیان شکایت از ظلم، ادب بندگی را کاملاً رعایت میکنند و حتی درباره دشمنان نیز از تعبیرهای تند و توهینآمیز استفاده نمیکنند. این شیوه نشان میدهد که حتی در شرایط سخت نیز اخلاق و کرامت انسانی باید حفظ شود.
سبزیان با اشاره به نگاه توحیدی حاکم بر این دعا گفت: در این مناجات، همه امور در نهایت به اراده الهی واگذار میشود و انسان خود را کاملاً نیازمند لطف خداوند میبیند؛ به گونهای که حتی حفظ ایمان نیز از خداوند درخواست میشود.
وی افزود: در بخشهایی از دعا نیز به این نکته اشاره میشود که تحمل سختیها و ظلمها در مقایسه با خشم الهی بسیار ناچیز است و همین نگاه باعث میشود انسان در همه شرایط خدا را محور زندگی خود قرار دهد.
این کارشناس دینی گفت: دعای چهاردهم صحیفه سجادیه الگویی از یک دعا و شکایت عاقلانه در برابر ظلم است؛ دعایی که هم امید به نصرت الهی را تقویت میکند، هم انسان را از یأس دور نگه میدارد و هم بر اصلاح و هدایت جامعه تأکید دارد.
نظر شما