میترا رستمی، روانشناس در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری شبستان در بندرعباس تصریح کرد: صداهای شدید و غیرمنتظره ترقهها میتوانند تأثیرات فیزیولوژیکی جدی از جمله پارگی پرده گوش، افزایش ضربان قلب، انحراف چشم و شوک ناگهانی بر بدن کودکان ایجاد کنند.
وی افزود: در بعد روانی، این تجربه ممکن است به ترسهای مداوم، بیخوابی، شبادراری، ناخنجویدن، جیغهای شبانه و وابستگی بیش از حد کودکان به والدین منجر شود و در صورت تکرار، توان اجتماعی آنان را در آینده تحت تأثیر قرار دهد.
به گفته رستمی، صداهای ناگهانی برای سالمندان نیز بسیار خطرناک است و میتواند موجب تشدید اضطراب، افزایش فشار خون، بیخوابی و در موارد شدیدتر، ایست قلبی شود.
وی تأکید کرد: ترقهها نهتنها باعث وحشت افراد میشوند، بلکه این اضطراب به اطرافیان نیز منتقل شده و فضای خانوادگی را متشنج میکند.
نقش تربیت خانوادگی در گرایش به رفتارهای پرخطر
این روانشناس با اشاره به ریشههای فرهنگی چهارشنبهسوری گفت: در گذشته این آیین نماد شادی، گردهمایی و نشاط جمعی بود، نه رفتارهای خشونتبار. متأسفانه در سالهای اخیر، برخی خانوادهها بهطور ناخواسته با عادیسازی خشونت و هیجانهای تند، زمینه انتقال این رفتارها را به فرزندان خود فراهم کردهاند.
رستمی افزود: کودکانی که در معرض خشونت خانگی یا رفتارهای تند والدین هستند، بیش از دیگران به رفتارهای پرخطر گرایش پیدا میکنند، چراکه این رفتار را نوعی تخلیه هیجانی و واکنش به شرایط روانی ناخوشایند میدانند. نبود نظارت تربیتی و بیتفاوتی خانوادهها این گرایش را تشدید میکند.
نقش خانوادهها در کاهش هیجانات خطرناک
وی با بیان اینکه فشارهای اقتصادی و اجتماعی فعلی موجب افزایش اضطراب عمومی در جامعه شده است، اظهار کرد: خانوادهها باید آگاهانهتر عمل کنند؛ فضای آرام خانه، گفتوگو با فرزندان، آموزش نرم درباره رفتار ایمن و ایجاد حس تعلق در محیط خانواده بهترین راهکار برای حفظ تعادل روانی در این ایام است.
رستمی با تأکید بر اهمیت آموزشهای فرهنگی خاطرنشان کرد: اگر خانوادهها به جای منع مستقیم، از روشهای جایگزین استفاده کنند، میتوانند رفتار کودکان را کنترل کنند. مثلاً روشن کردن منقل کوچک در حیاط، پختن غذای خانگی در جمع خانوادگی، گوش دادن به موسیقی ملایم یا مرور خاطرات شیرین میتواند جایگزین شادیهای پرخطر شود.
پیشنهادهای عملی برای حفظ آرامش در خانه
این روانشناس توصیه کرد: در شب چهارشنبهسوری، والدین میتوانند با استفاده از هدفون، پنبه یا موسیقیهای آرام، فضای خانه را از شدت صداهای بیرون دور نگه دارند و به سالمندان اطمینان دهند که در امنیت کامل هستند.
رستمی در پایان با تأکید بر اینکه چهارشنبهسوری باید فرصتی برای شادی، نه اضطراب و حادثه باشد، عنوان کرد: اگر افراد تأثیرگذار در هر جمع به جای هیجانهای مخرب، پیام آرامش و نشاط فرهنگی را منتقل کنند، جامعه میتواند این شب را به یادگار از نشاط اصیل ایرانی، بیدلهره و بیحادثه پشت سر بگذارد.
نظر شما