به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی، حجت الاسلام پرویز بخشی پور امروز (۲۴ اسفند) در نشست خبری با اصحاب رسانه اظهار داشت: امروز جامعه اسلامی درگیر یک جنگ تمامعیار است؛ این تقابل صرفاً یک اختلاف کوچک همسایگی نیست، بلکه جنگ بر سر هویت اسلام و نظم اجتماعی است. دشمنان از آن سوی دنیا آمدهاند تا بگویند اسلام معنا ندارد و میخواهند حق تعیین سرنوشت و تعریف رهبری جامعه اسلامی را از مسلمانان سلب کنند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی با بیان اینکه دشمن به دنبال دیکته کردن خواستههای خود و نفی عدالت و اعتقاد در جامعه است، تصریح کرد: یقین داریم که در این نبرد، عزت و سربلندی از آنِ اسلام خواهد بود و این فتنه با پیروزی حق به پایان میرسد.
رشد چشمگیر موقافات خراسان جنوبی پس از پیروزی انقلاب
حجتالاسلام بخشیپور به آمار موقوفات استان اشاره کرد و گفت: در حال حاضر ۱۰ هزار و ۶۵۷ موقوفه در خراسان جنوبی ثبت شده است که از این تعداد، ۹ هزار و ۸۶۷ موقوفه متصرفی (تحت مدیریت مستقیم اوقاف) و ۷۹۰ موقوفه غیرمتصرفی است که توسط متولیان اداره میشود.
وی در پاسخ به برخی شبهات مبنی بر کاهش تمایل مردم به وقف در دوران معاصر، با ارائه آماری مقایسهای خاطرنشان کرد: پیش از پیروزی انقلاب اسلامی تنها ۲ هزار و ۶۴۹ موقوفه در استان وجود داشت، در حالی که به برکت نظام مقدس جمهوری اسلامی، ۷ هزار و ۹۸۹ موقوفه جدید (اعم از انتفاعی و منفعتی) ایجاد شده است که نشاندهنده ریشهدار بودن اعتقادات مردم و اعتماد آنان به نهاد وقف است.
مدیرکل اوقاف خراسان جنوبی در خصوص تعداد رقبات استان توضیح داد: اگرچه در سامانه عدد ۲۲ هزار رقبه ثبت شده است، اما آمار واقعی رقبات استان بیش از ۵۰ هزار مورد برآورد میشود.
وی علت این تفاوت آماری را نوع ثبت سنتی در استان دانست و افزود: در بسیاری از نقاط کشور هر قطعه زمین را یک رقبه میشناسند، اما در خراسان جنوبی به دلیل وابستگی زمین به آب، معمولاً «یک شبانهروز آب به انضمام اراضی تابعه» به عنوان یک واحد ثبت شده است.
حجتالاسلام بخشیپور با تاکید بر هوشمندسازی و نقشهبرداری دقیق از اراضی وقفی گفت: برای جلوگیری از تضییع حقوق وقف و تسهیل در امور واگذاری، فرآیند نقشهبرداری آغاز شده تا تمامی قطعات اراضی تابعِ آب، پیوست رقبه اصلی شده و از تصرفات غیرقانونی یا رهاشدن زمینها جلوگیری شود.
اجرای نیت واقفین با اعتبار ۲۳۳ میلیارد ریالی در خراسان جنوبی
حجت الاسلام بخشی پور به تشریح جزئیات اجرای نیات واقفین در حوزههای مذهبی، خیریه، اجتماعی، مدارس علوم دینی و مساجد پرداخت و از هزینهکرد بالغ بر ۲۳۳ میلیارد و ۲۰۰ میلیون ریال در این راستا از ابتدای سال جاری خبر داد.
وی با تبیین برکات طرح «قرار دوازدهم» که هر ماه به نیت سلامتی امام زمان (عج) برگزار میشود، اظهار داشت: از محل موقوفات منطبق و کمکهای خیرین، اقدامات گستردهای در جهت محرومیتزدایی صورت گرفته است که توزیع ۳ هزار و ۱۷۶ بسته غذایی به ارزش ۳۱ میلیارد و ۴۰۰ میلیون ریال، بخشی از این خدمات صادقانه است.
حجتالاسلام بخشیپور به تنوع خدمات اجتماعی اوقاف اشاره کرد و افزود: توزیع ۵۰۰ دست لباس گرم به ارزش ۳ میلیارد و ۶۹۰ میلیون ریال، اهدای ۴۵۴ بسته شیرخشک و پوشاک برای خانوادههای نیازمند، توزیع بیش از ۵ هزار قرص نان و اهدای تنورهای گازی جهت اشتغالزایی خانگی، اهدای ۱۴ دستگاه آبگرمکن و ۱۶ سری جهیزیه به زوجهای جوان، توزیع ۴۰۰ بسته تحصیلی میان دانشآموزان در آستانه سال تحصیلی از اقدامات انجام شده است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی، حمایت از بخش درمان را از اولویتهای این نهاد برشمرد و گفت: بالغ بر ۱۱ میلیارد ریال جهت کمکهزینه دارو و درمان نیازمندان و تجهیز بیمارستانهای ولیعصر (عج) بیرجند و درمانگاه ابوالفضل (ع) طبس اختصاص یافته است. همچنین در راستای حمایت از تولید علم دینی، ۱۸ میلیارد و ۴۸۰ میلیون ریال به حوزههای علمیه استان از محل موقوفات مربوطه کمک شده است.
ثبت ۵۳ وقف جدید در خراسان جنوبی
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی با اشاره به ثبت ۵۳ وقف جدید از ابتدای سال جاری تاکنون، اظهار داشت: ارش ریالی این موقوفات بالغ بر ۳۵۰ میلیارد ریال برآورد شده است. در این میان، شهرستان قاینات با ثبت ۱۸ وقف جدید پیشتاز بوده و شهرستانهای زیرکوه و بیرجند هر کدام با ۱۱ وقف در رتبههای بعدی قرار دارند.
وی در خصوص نیت واقفان خیراندیش گفت: ترویج فرهنگ قرآنی، برگزاری جشنهای عید غدیر، روضهخوانی دهه فاطمیه، حمایت از فقرا و دانشآموزان بیبضاعت، اطعام در ماه مبارک رمضان، حمایت از اطفال بیسرپرست و امور جاری مساجد از مهمترین نیات ثبت شده در دوران اخیر است که نشاندهنده هوشمندی واقفان نسبت به نیازهای روز جامعه است.
حجتالاسلام بخشیپور به فعالیتهای فرهنگی در آستان مقدس امامزادگان اشاره کرد و افزود: امسال ۲۳۵ مبلغ (اعم از مبلغین اعزامی از قم و روحانیون بومی) به بقاع متبرکه اعزام شدند که حاصل فعالیت آنان برگزاری بیش از یکهزار و ۱۰۰ مناسبت ملی، مذهبی و انقلابی بوده است. همچنین طرحهایی نظیر «آرامش بهاری» در ۵۰ بقعه و «نشاط معنوی» در ۴۰ بقعه با محوریت آموزش سبک زندگی اسلامی و ایجاد فضای معنوی برای خانوادهها با موفقیت اجرا شد.
وی با اشاره به جایگاه خراسان جنوبی در مسیر زائران امام رضا (ع) اظهار داشت: در قالب طرح «میقاتالرضا»، ۱۲۷ موکب خدماترسان در نقاط شاخصی همچون امامزادگان باقریه بیرجند، امامزاده زیدبن محمد قاین، امامزادگان سید محمد و سید ابراهیم فردوس و مسجد ابوالفضل (ع) نهبندان مستقر شدند که به بیش از ۲۰۰ هزار زائر خدمات پذیرایی و رفاهی ارائه کردند.
مدیرکل اوقاف استان تصریح کرد: همزمان با آغاز جنگ و تجاوزات آمریکا جنایتکار و رژیم صهیونیستی به ایران اسلامی در بازه زمانی ۱۴ تا ۲۳ اسفندماه و همزمان با ایام منتهی به پایان سال، ۷۱ هزار و ۱۴۵ زائر از خدمات بقاع متبرکه بهرهمند شدند.
وی ادامه داد: از این تعداد، ۴ هزار و ۹۴۱ نفر در زائرسراها اسکان یافته و بیش از ۱۹ هزار پرس غذای گرم در وعدههای افطار و سحر میان زائران و مجاوران توزیع شده است.
حجتالاسلام بخشیپور با اشاره به جزئیات توزیع آب در مواکب گفت: امسال با تکیه بر ظرفیت قنات موقوفه، آبمعدنی تولیدی اوقاف پس از تصفیه و بستهبندی استاندارد، در اختیار زائران قرار گرفت. تنها در ۹ روز اخیر، بالغ بر ۲۰۰ هزار و ۹۶ بطری آب تولیدی خود استان در مواکب سطح شهر توزیع شده است که نشاندهنده ورود جدی اوقاف به حوزه بازدهی اقتصادی محصولات موقوفه است.
وی با اشاره به تقارن ایام نوروز و ماه مبارک رمضان، از تدارک گسترده بقاع متبرکه برای پذیرایی از زائران خبر داد و گفت: طرح «آرامش بهاری» در ۵۰ بقعه متبرکه استان تا ۱۵ فروردینماه ادامه خواهد داشت. با توجه به تردد بالای زائران در مسیرهای مواصلاتی استان، پیشبینی میکنیم امسال میزبان بیش از ۷۰۰ هزار زائر در امامزادگان باشیم که تمامی تمهیدات لازم برای اسکان و پذیرایی آنان (افطاری و سحری) از محل موقوفات منطبق و کمکهای مردمی اندیشیده شده است.
نهضت سنددار کردن موقوفات و شناسایی رقبات جدید
وی در ادامه از صدور یکهزار و ۳۲۷ سند برای رقبات استان در سال ۱۴۰۴ خبر داد و بر عزم جدی این ادارهکل برای تثبیت مالکیت موقوفات و جلوگیری از هرگونه موقوفهخواری تاکید کرد.
مدیرکل اوقاف خراسان جنوبی با اشاره به اهمیت صیانت از حقوق واقفین، از صدور یکهزار و ۳۲۷ سند مالکیت جدید در سال جاری خبر داد و گفت: با تلاشهای شبانهروزی، هماکنون حدود ۴۰ درصد از رقبات استان دارای سند رسمی هستند و فرآیند شناسایی موقوفات پنهان نیز با جدیت ادامه دارد. در همین راستا، ۱۲۷ رقبه جدید که پیش از این فاقد قرارداد بودند، شناسایی شده و به چرخه بهرهوری وقف بازگشتند.
وی همچنین به تمدید ۵ هزار و ۵۸۹ سند اجاره اشاره کرد و افزود: برای رعایت عدالت و روزآمدی مالالاجارهها، بیش از ۵ هزار و ۸۰۰ مورد بازدید میدانی از رقبات انجام شده تا تمامی قراردادها بر اساس قیمت کارشناسی واقعی و به نفع نیت واقف تنظیم شود.
حجتالاسلام بخشیپور با بیان اینکه ۹۶ بقعه متبرکه در استان به عنوان قطبهای فرهنگی فعالیت میکنند، اظهار داشت: در حال حاضر ۴۷ بقعه دارای طرح جامع هستند و در ۵۱ بقعه، عملیات عمرانی در مجموع مساحتی بالغ بر ۱۱ هزار و ۲۵۰ متر مربع در حال اجراست.
وی به الگوی موفق مشارکت خیرین در موقوفات اشاره کرد و گفت: در امامزاده زید قاین، با مشارکت ۱۳ میلیارد ریالی یک خیر، ۱۰ باب مغازه تجاری احداث شده است. همچنین خیر دیگری با اختصاص ۷ میلیارد ریال، طرح ساخت ۵ واحد مسکونی در اراضی وقفی قاین را برای سکونت رایگان فقرای بومی آغاز کرده است که مصالح ساختمانی آن نیز خریداری شده و پروژه در حال پیشرفت است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان در بخش دیگری از سخنانش به موضوع بحران آب و لایروبی قنوات اشاره کرد و بیان داشت: امسال احیا و مرمت ۳۲ رشته قنات از محل موقوفات انجام شد. برای این امر ۳ میلیارد و ۸۴۰ میلیون ریال از اعتبارات دولتی و ۵۶۶ میلیون ریال از عواید خود موقوفات هزینه شده است تا ضمن جلوگیری از هدررفت آب، نیت واقف در بخش کشاورزی به بهترین شکل اجرا شود.
حجت الاسلام بخشی پور فعالیتهای قرآنی را شناسنامه این نهاد دانست و با اشاره به فعالیت مدرسه شبانهروزی حفظ قرآن (با همکاری موسسه بیتالاحزان) در حسینیه امام رضا (ع)، تصریح کرد: تاکنون ۱۷۰ حافظ کل قرآن و ۵۸۰ حافظ اجزاء در بخش برادران تربیت شدهاند.
وی همچنین به فعالیت مرکز حفظ مجازی قرآن اشاره کرد و افزود: این مرکز که پیش از این ویژه خواهران بود، اکنون در بخش برادران نیز در محل امامزادگان باقریه فعال شده است. در بخش خواهران، از سال ۱۳۹۵ تاکنون بیش از ۲ هزار و ۳۰۰ نفر تحت آموزشهای تلفنی قرار گرفتهاند که ۱۰۰ نفر از آنان موفق به حفظ کل کلامالله مجید شدهاند.
حجتالاسلام بخشیپور در ادامه تاکید کرد: تمامی این فعالیتها اعم از عمرانی، اجتماعی و فرهنگی، مدیون اعتماد مردم به نهاد وقف است و تلاش ما تبدیل بقاع متبرکه به ملجأ و پناهگاه امن برای تمامی اقشار جامعه است.
صدور رأی دادگاه تجدیدنظر در پرونده موقوفه «آبلوله»
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی با اشاره به پرونده طولانیمدت یکی از موقوفات شاخص استان (آبلوله/علیآباد)، از تحولات جدید حقوقی در این زمینه خبر داد و بر حاکمیت قانون و نیت واقف تاکید کرد.
وی با بیان اینکه پرونده حقوقی این موقوفه بیش از ۲۰ جلد مستندات دارد، گفت: دعوای اوقاف با هیچ شخص یا گروهی جنبه شخصی ندارد، بلکه وظیفه ما صیانت از وجب به وجب ملکی است که واقف برای امور عامالمنفعه وقف کرده است. متأسفانه در مقطعی، رایی در دادگاه بدوی صادر شده بود که ابهاماتی داشت، اما با اعتراض اوقاف و بررسیهای دقیق در دادگاه تجدیدنظر، رایی صادر شد که نشاندهنده لزوم بازنگری در مدیریت این موقوفه است.
حجتالاسلام بخشیپور با انتقاد از برگزاری برخی مجمعهای غیرقانونی و نشستهای خبری یکجانبه توسط طرف مقابل، تصریح کرد: برخی قصد داشتند ماجرا را تمامشده جلوه دهند، در حالی که طبق قانون، نظارت اوقاف بر تمامی موقوفات چه متولی داشته باشند و چه نداشته باشند، «نظارت استصوابی» است. هر کجا متولی تخلف کند یا ملک موقوفه را حیف و میل نماید، اوقاف طبق قانون موظف به عزل و برخورد است.
وی درباره مدیریت آینده این موقوفه خاطرنشان کرد: ملاک ما «اهلیت» و «نیت واقف» است. طبق اساسنامه، برای تایید مدیریت باید بیش از ۵۰ درصد اولاد و نوادگان واقف، شخص مورد نظر را تایید کنند؛ لذا ملک موقوفه باید به دست اهلش برسد تا حق وقف ادا شود.
حجتالاسلام بخشیپور در ادامه با اشاره به ابتکار اوقاف در حوزه تولید بر اساس ظرفیتهای بومی، از راهاندازی کارخانه آبمعدنی در محل قنات موقوفه «علیآباد» خبر داد و خاطرنشان کرد: با راهاندازی این خط تولید، نه تنها سود واسطهها حذف شده، بلکه توانستهایم ۲۵۰ هزار بطری و بیش از ۲۰۰ هزار آب لیوانی تولیدی خود اوقاف را در مواکب و مراسمات مذهبی توزیع کنیم که این اقدام، گامی بلند در جهت بهرهوری بهینه از سرمایههای وقف در مسیر خدمت به مردم است.
حجتالاسلام بخشیپور با تکذیب قاطعانه ارسال بخشی از درآمدهای موقوفات به تهران، تصریح کرد: سامانه جامع مدیریت موقوفات به گونهای طراحی شده که نیت هر موقوفه در همان منطقه جغرافیایی و دقیقاً بر اساس وقفنامه اجرا میشود. وجوه حاصله در حسابهای استانی باقی میماند و حتی یک ریال بدون انطباق با نیت واقف، قابل هزینهکرد نیست.
وی افزود: تمامی اسناد مالی ما توسط بازرسی، حراست و حسابرسان «مفید راهبر» (وابسته به دفتر مقام معظم رهبری) پایش میشود؛ لذا هرگونه تخلف یا جابجایی غیرقانونی وجوه عملاً غیرممکن است.
مدیرکل اوقاف خراسان جنوبی با اشاره به چالشهای حقوقی موقوفه آبلوله، نیت اصلی واقف را تامین «آب شرب مردم بیرجند» دانست و گفت: در سالهای گذشته که این موقوفه خارج از مدیریت مستقیم اوقاف بود، چقدر به نیت اصلی واقف در تامین آب شرب عمل شد؟
وی ادامه داد: دعوای ما با اشخاص نیست، بلکه بر سر «صلاحیت» و «اهلیت» مدیریت است. طبق اساسنامه، متولی باید فاقد سوابق کیفری بوده و مورد تایید بیش از ۵۰ درصد اولاد واقف باشد. اوقاف به عنوان ناظر استصوابی، موظف است اجازه ندهد اموال وقف دستخوش حیف و میل یا مدیریتهای غیرقانونی شود.
حجتالاسلام بخشیپور درباره آخرین وضعیت حقوقی این پرونده خاطرنشان کرد: دادگاه تجدیدنظر و دیوان تاکید کردهاند که تا زمان احراز برائت و تایید صلاحیت نهایی متولیان، مدیریت موقوفه بر عهده اوقاف خواهد بود. مجمعی که اخیراً برگزار شده نیز از نظر ما غیرقانونی است و مراجع قضایی در حال رسیدگی دقیق به این موضوع هستند.
وی با اشاره به اقدامات مثبت اوقاف در این موقوفه گفت: احداث ۱۰۹ سقاخانه در مناطق مورد نیاز مردم و راهاندازی کارخانه بستهبندی آب برای اجرای مستقیم نیت واقف (تأمین آب شرب)، از جمله گامهایی است که مدیریت اوقاف برای رساندن سود وقف به سفره مردم برداشته است.
مدیرکل اوقاف خراسان جنوبی در ادامه تاکید کرد: کارخانه آبمعدنی موقوفه با استانداردهای لازم آماده بهرهبرداری است و علیرغم برخی تأخیرها به دلیل شرایط اخیر، انشاءالله همزمان با نیمه ماه مبارک رمضان در اختیار مردم قرار میگیرد تا برکات این وقف سنتی، پس از سالها به صورت عینی مشاهده شود.
حجتالاسلام بخشیپور عنوان داشت: برخی تصور میکنند اوقاف برای خود کیسهای دوخته است، در حالی که ما نه «مختار» بلکه «امین» هستیم. از روزی مدیریت این موقوفه حساس را بر عهده گرفتهایم، حتی یک متر از آن را به نفع شخصی یا سازمانی استفاده نکردهایم. راه ما، راه تعامل با رعایت مصلحت وقف است و هرگاه فردی اصلح و واجد شرایط قانونی و شرعی معرفی شود، با کمال میل مدیریت را واگذار خواهیم کرد، چرا که هدف غایی ما، تنها اعتلای فرهنگ وقف و خدمت به مردم است.
اجازه حیف و میل یک متر از اراضی وقفی را نمیدهیم
مدیرکل اوقاف خراسان جنوبی با اشاره به اسناد مالکیت موقوفه آبلوله اظهار داشت: ما در دفاع از حق وقف با هیچکسی تضاد شخصی نداریم؛ دغدغه ما این است که اموال موقوفه که باید صرف نیت واقف شود، حیف و میل نگردد. برای مثال در یک مورد، سندی ۱۸۰۰ متری در بهترین نقطه شهر داشتیم که متأسفانه بخش اعظمی از آن تصرف شده و با اسناد ملکی شخصی دستبهدست شده است؛ وظیفه ما بازگرداندن این ثروت ملی به نیت اصلی واقف است.
وی با بیان اینکه پروندههای مشابه بسیاری در دست بررسی است، افزود: وظیفه ما به عنوان امین، بازگرداندن این املاک به موقوفه است. رای اخیر دادگاه تجدیدنظر نیز بر تداوم بررسیها و شکسته شدن رای تبرئهای که پیشتر صادر شده بود، تاکید دارد تا تمامی جوانب حیف و میل اموال وقف به دقت واکاوی شود.
حجتالاسلام بخشیپور در خصوص حواشی انتخاب متولیان جدید تصریح کرد: طبق اساسنامه و شرع مقدس، کسی که میخواهد تولیت اموال وقف را بر عهده بگیرد، باید علاوه بر صلاحیت اخلاقی و نداشتن سوءپیشینه، «اهلیت» خود را ثابت کند.
وی خاطرنشان کرد: صرف ادعای وراثت یا ارائه دستنویس کفایت نمیکند؛ متقاضیان باید از طریق مراجع قانونی نظیر ثبت احوال، شجره و نسبت خود را با واقف ثابت کنند. هدف ما این است که موقوفه به دست مدیریت صالحی سپرده شود که به وقفنامه عمل کند.
وی با اشاره به رای جدید مرجع قضایی گفت: رای بدوی که صادر شده بود، با اعتراض اوقاف در دادگاه تجدیدنظر شکسته شد. قضات با ملاحظه ابعاد جدید پرونده و گزارش ضابطین، تاکید کردهاند که باید تمامی موارد حیف و میل اموال و معاونت در تخلفات دوباره بررسی شود. لذا تا زمان صدور رای قطعی و تنویر کامل افکار عمومی، مدیریت این موقوفه تحت نظارت صیانتی اوقاف باقی خواهد ماند.
حجتالاسلام بخشیپور در پاسخ به سوالی درباره واگذاری مدیریت موقوفه به بازماندگان واقف، تصریح کرد: ما هیچ اصراری بر نگه داشتن این موقوفه نداریم و مدیریت آن برای ما تنها مسئولیت و زحمت است؛ اما طبق قانون و اساسنامه، کسی که میخواهد متولی شود باید «اهلیت» داشته باشد.
وی افزود: فرد متقاضی باید تاییدیه بیش از ۵۰ درصد بازماندگان واقف را داشته باشد، فاقد سوابق کیفری باشد و صلاحیتهای علمی و اخلاقیاش احراز شود. صرف ارائه یک برگه دستنویس برای اثبات تولیت کافی نیست و باید شجرهنامه و نسبت افراد با واقف از طریق مراجع قانونی نظیر ثبت احوال تایید شود.
مدیرکل اوقاف استان با دعوت از رسانهها به مطالبهگری شفاف، خاطرنشان کرد: در بیش از ۸۰ سالی که این موقوفه در اختیار اوقاف نبود، چه گزارشی از عملکرد و اجرای نیت به مردم داده شد؟ اما در سالهای اخیر که مدیریت تحت نظارت اوقاف قرار گرفته، آمار تمامی هزینهکردها در سامانه جامع ثبت شده و در ۹ سال گذشته بالغ بر ۶۳ میلیارد تومان از محل این موقوفه در قالب خدمات اجتماعی هزینه شده است.
وی در ادامه تاکید کرد: نظارت اوقاف، نظارتی استصوابی و شرعی است. حتی اگر متولی هم منصوب شود، اوقاف موظف است بر عملکرد او نظارت کند تا تخلفی صورت نگیرد. ما به دنبال حقوق شخصی نیستیم و حتی یک ریال از درآمد موقوفات صرف حقوق پرسنل اوقاف نمیشود؛ هدف ما تنها اجرای دقیق نیت واقف و برقراری عدالت در مدیریت موقوفات است.
حجتالاسلام بخشیپور در پایان گفت: اوقاف به عنوان امانتدار میراث ماندگار واقفین، در مسیر احقاق حق و اجرای نیتهای خیرخواهانه، از هیچ تلاشی فروگذار نخواهد کرد و اجازه نخواهد داد اموال وقف، صرف منافع شخصی یا غیرقانونی شود.
نظر شما