خبرگزاری شبستان_آران و بیدگل؛ روح اله باقری/ در شرایطی که امت اسلامی داغدار شهادت رهبر حکیم انقلاب و همزمان درگیر جنگ تحمیلی مشترک جبهه استکبار جهانی به سرکردگی آمریکا و رژیم صهیونیستی است، مسجد بهعنوان قدیمیترین و اثرگذارترین نهاد اجتماعی ـ دینی، نقشی فراتر از یک محل عبادت صرف مییابد و به پایگاه هدایت فکری، آرامشبخشی اجتماعی و سازماندهی مقاومت مردمی تبدیل میشود.
تجربه تاریخی اسلام و انقلاب اسلامی نشان داده است که هرگاه جامعه اسلامی با بحرانهای بزرگ مواجه شده، مساجد محور وحدت، بصیرت و بسیج عمومی بودهاند.
۱. مسجد؛ پایگاه تبیین حقیقت در برابر جنگ روایتها
یکی از مهمترین وظایف مساجد در این ایام، تبیین عقلانی و مستند حوادث برای مردم است. دشمن در کنار جنگ نظامی، با جنگ رسانهای و تحریف واقعیتها تلاش میکند افکار عمومی را دچار تردید، یأس و سردرگمی کند. مسجد باید به مرکز روشنگری تبدیل شود؛ جایی که روحانیون، مبلغین و خطبا با استناد به قرآن، سنت اهلبیت(ع) و تحلیلهای دقیق سیاسی، حقیقت ماجرا را برای مردم روشن کنند.
قرآن کریم در برابر فتنهها دستور به بصیرت میدهد: «قُلْ هَٰذِهِ سَبِیلِی أَدْعُو إِلَی اللَّهِ عَلَیٰ بَصِیرَةٍ أَنَا وَمَنِ اتَّبَعَنِی» (یوسف/۱۰۸)
این آیه نشان میدهد دعوت دینی بدون بصیرت، دعوتی ناقص است. بنابراین مسجد باید محل ارتقای بصیرت سیاسی ـ ایمانی مردم باشد، نه صرفاً محل عزاداری احساسی.
۲. مسجد؛ کانون آرامش اجتماعی و مدیریت عاطفی جامعه
در شرایط شهادت رهبر انقلاب و فضای جنگ، جامعه دچار شوک عاطفی و اندوه جمعی میشود. مسجد میتواند نقش «تنظیمکننده هیجانات اجتماعی» را ایفا کند؛ یعنی اندوه را به شعور و خشم را به مقاومت تبدیل نماید. برگزاری مجالس عزاداری همراه با تحلیل، دعاهای جمعی، قرائت قرآن و مجالس ذکر، باعث تخلیه صحیح عاطفی مردم و جلوگیری از بروز رفتارهای هیجانی مخرب میشود.
قرآن درباره نقش ایمان در ایجاد آرامش میفرماید: «أَلَا بِذِکْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ» (رعد/۲۸)
در این چارچوب، مسجد محل تزریق آرامش ایمانی به جامعهای است که در معرض اضطراب جنگی و فقدان رهبری قرار گرفته است.
۳. مسجد؛ پایگاه سازماندهی کمکهای مردمی و پشتیبانی جبهه مقاومت
از منظر اجتماعی، مساجد باید به مراکز عملیاتی امداد مردمی تبدیل شوند؛ از جمعآوری کمکهای نقدی و غیرنقدی گرفته تا ساماندهی نیروهای داوطلب برای خدمترسانی. تجربه دفاع مقدس نشان داد که مساجد میتوانند در کوتاهترین زمان شبکهای مردمی برای پشتیبانی جبههها ایجاد کنند.
از منظر قرآنی، تعاون اجتماعی یک اصل بنیادین است: «وَتَعَاوَنُوا عَلَی الْبِرِّ وَالتَّقْوَی» (مائده/۲)
این تعاون در شرایط جنگ تحمیلی، مصداق عینی تقوا و مسئولیت اجتماعی مؤمنان است.
۴. مسجد؛ سنگر تربیت نسلی مقاوم و امیدوار
در چنین شرایطی، نوجوانان و جوانان بیش از دیگران در معرض شبهات و القائات دشمن قرار دارند. مسجد باید با برنامههای ویژه فرهنگی و معرفتی، این نسل را با مفاهیمی چون شهادت، مقاومت، ولایت و دشمنشناسی آشنا کند. تبدیل حادثه تلخ شهادت رهبر انقلاب به «مدرسه تربیتی» برای نسل آینده، یکی از مهمترین رسالتهای مساجد است.
امام علی(ع) در نهجالبلاغه میفرمایند: «اَلنَّاسُ نِیَامٌ فَإِذَا مَاتُوا اِنْتَبَهُوا» این روایت نشان میدهد که بحرانها میتوانند عامل بیداری باشند؛ به شرط آنکه نهادهای دینی همچون مسجد، نقش بیدارگرانه خود را ایفا کنند.
۵. مسجد؛ محور وحدت و انسجام اجتماعی
در ایام بحران، خطر شکافهای اجتماعی افزایش مییابد. مسجد باید فراتر از گرایشهای سیاسی و سلیقهای، محور وحدت مردم باشد. برگزاری مراسم مشترک، دعوت از همه اقشار، و پرهیز از دوقطبیسازیهای مخرب، از وظایف مهم مدیران مساجد است.
قرآن کریم تأکید میکند: «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا» (آلعمران/۱۰۳) این آیه، وحدت را نه یک توصیه اخلاقی، بلکه یک تکلیف الهی در شرایط خطر میداند.
جمعبندی
در ایام شهادت رهبر انقلاب و جنگ تحمیلی مشترک آمریکایی ـ صهیونیستی، مسجد دیگر تنها محل عبادت فردی نیست، بلکه سنگر تبیین و بصیرتبخشی است، پناهگاه آرامش اجتماعی است، مرکز سازماندهی کمکهای مردمی است، مدرسه تربیت نسل مقاوم است و محور وحدت امت اسلامی بهشمار میرود.
چنانچه این مأموریتها بهصورت منسجم و هدفمند دنبال شود، مساجد میتوانند تهدید جنگ و شهادت را به فرصتی برای تعمیق ایمان، افزایش سرمایه اجتماعی و تقویت جبهه مقاومت تبدیل کنند؛ مسیری که قرآن کریم و سیره اهلبیت(ع) آن را در بحرانهای بزرگ تاریخ اسلام ترسیم کردهاند.
نظر شما