دکتر نعمت الله صفری فروشانی، عضو هیات علمی جامعه المصطفی العالمیه و استاد گروه تاریخ اسلام این مرکز در گفت و گو با خبرنگار دین و اندیشه خبرگزاری شبستان، به مناسبت سالروز رحلت بزرگ بانوی اسلام حضرت خدیجه کبری سلام الله علیها اظهار داشت: وفات حضرت خدیجه سلام الله علیها در روز ۱۰ ماه رمضان سال ۱۰ هجرت، چند روز بعد از پایان حصر مسلمانان در شعب ابیطالب واقع شد و چون وفات ایشان و حضرت ابوطالب علیه السلام در این سال رخ داد، این سال عام الحزن نامیده شد.
وی افزود: حضرت خدیجه سلام الله علیها از مهمترین زنان مسلمان و مومن در سراسر تاریخ است که نسبت به اهمیت و جایگاهی که دارند قدر ایشان شناخته نشده. اهمیت مقام و منزلت آن حضرت از جهات مختلفی قابل ترسیم است. نخست اینکه ایشان در همان دوره جاهلیت به عنوان «سیده النساء قریش» معروف بودند و با توجه به این که قریش برترین قبیله عرب بود آن حضرت را «سیده النساء العرب» نیز می نامیدند. علاوه بر این لقب طاهره (به معنای پاک و پاکیزه) از جمله القاب ایشان بود که این نشان دهنده جایگاه معنوی آن حضرت در میان قریش است.
مدیر گروه تاریخ اسلام جامعه المصطفی(ص) با اشاره به این که در روایات از ایشان به عنوان یکی از ۴ بانوی بهشتی نام برده شده، گفت: حضرت خدیجه سلام الله علیها همراه با حضرت فاطمه سلام الله علیها، حضرت مریم و حضرت آسیه به عنوان ۴ بانوی بهشتی معرفی می شوند. ایشان در طول حیاتشان در سخت ترین شرایط، همراهی حداکثری با پیامبر(ص) دارند چه با مال و چه با جان. به گونه ای که به هیچ وجه قابل مقایسه با دیگر همسران پیامبر(ص) نیست. تبلور این همراهی نیز در شعب ابیطالب است که ایشان تمام اموال و دارایی خود را صرف این کردند که مسلمانان بتوانند آن فضا و شرایط سخت را تحمل کنند.
تجارت می کند، مدیریت اموال دارد، با تاجران ارتباط کاری دارد، رئیس دفتر دارد، نظارت و بازرسی می کند و شَمّ تجاری ایشان به حدی است که مال التجارهاش سوددهی مناسب دارد. در نتیجه لیاقت خود را در میان همه زنان آن روزگار نشان می دهد
دکتر صفری با بیان اینکه چه در دوران اسلام و چه در دوران جاهلیت، می توان ایشان را به عنوان نمونه یک زن مقتدر دید، خاطرنشان کرد: حضرت خدیجه(س) بانویی است که تجارت می کند، مدیریت اموال دارد، با تاجران ارتباط کاری دارد، رئیس دفتر دارد، نظارت و بازرسی می کند و شَمّ تجاری ایشان به حدی است که مال التجاره اش سوددهی مناسب دارد. در نتیجه لیاقت خود را در میان همه زنان آن روزگار نشان می دهد.
کارشناس تاریخ اسلام و اهل بیت(ع) در ادامه گفت: آن حضرت در دوره اسلامی هم به عنوان یک بانوی نمونه مطرح است. در میان همسران پیامبر(ص) محبوب ترین همسر است و پیامبر با وجود این که پس از ایشان همسران دیگری داشتند اما همواره از ایشان یاد می کردند و از مواسات و همدلی خدیجه سلام الله علیها در دوران زندگی با پیامبر(ص)، از بخشش و هزینه کردن اموالشان در راه خدا و از این که در زمانی که دیگران پیامبر را انکار می کردند ایشان پیامبر را تصدیق کرد، سخن می گفتند.
دکتر صفری خاطرنشان کرد: حضرت خدیجه سلام الله علیها در میان همسران پیامبر تنها همسری است که «ولود» بوده است. یعنی فرزندان فراوانی برای پیامبر به دنیا آورد از جمله قاسم، عبدالله، زینب، رقیه، ام کلثوم و گل سرسبد دخترانش که حضرت فاطمه سلام الله علیها است و با توجه به این که حضرت زهرا سلام الله علیها ام الائمه هستند و خدیجه کبری سلام الله علیها اُمّ فاطمه(س)، می توان حضرت خدیجه کبری سلام الله علیها را نیز ام الائمه(ع) نامید.
وی با اشاره به این که بقای نسل پیامبر(ص) به وسیله فاطمه (دختر حضرت خدیجه سلام الله علیها) محقق شد، گفت: خود این دختر فخری برای حضرت خدیجه سلام الله علیها است. در رابطه با ارتباط بین این مادر و دختر گزارشاتی در روایات تاریخی ذکر شده است. با وجود این که این دختر کم سن و سال بود اما در همان زمان به امّ ابیها مشهور می شود چرا که به پیروی از مادرش کمال مودت و محبت را نسبت به پیامبر دارد و پیامبر او را بعنوان «مادر پدرش» می نامد و این جایگاه رفیع حضرت زهرا سلام الله علیها را می رساند.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه در ادامه به یک موضوع خلاف واقع در رابطه با حضرت خدیجه سلام الله علیها اشاره و خاطرنشان کرد: یک مسئله مهم درباره ایشان، موضوع سن آن حضرت در زمان ازدواج با پیامبر(ص) است که آن را ۴۰ سالگی بیان کرده اند اما بر خلاف آنچه امروز مشهور شده در طول تاریخ چنین شهرتی وجود ندارد. بازه سنی ایشان در تاریخ از ۲۱ سال تا ۴۰ سال ذکر شده اما با شواهد و قرائن تاریخی، سنی که برای ایشان به دست می آید بین ۲۵ تا ۲۸ سالگی است. و این مطلب که ایشان در ۴۰ سالگی با پیامبر(ص) ازدواج کردند به هیچ وجه با شواهد و اقوال تاریخی سازگار نیست.
وی افزود: با توجه به مدت زندگی آن حضرت با پیامبر که ۱۰ سال بعد از اسلام با پیامبر زندگی کردند و ارتباطی که میان ایشان و پیامبر بوده می توان با استخراج سیره آن حضرت و گزارشات تاریخی، نمونه یک زن و مرد الگو را به عینه مشاهده کرد. خوبی تاریخ و سیره معصومان ما این است که الگوهای خوبی برای زندگی امروز ما نشان می دهند. ما حتی یک مورد گزارش تاریخی نداریم که حضرت خدیجه(س) از صرف اموال فراوان خود در راه اسلام به پیامبر سخنی گفته باشند. بلکه مانند کسی که در دین اسلام و در شخصیت پیامبر فانی شده، برای خود و برای اموالش موقعیت یا جایگاهی قائل نبوده و حتی کنیز و غلام خود را که در برخی نقل ها نام آنها «ام اَیمَن» و «زید بن حارثه» ذکر شده به پیامبر می بخشد.
صفری فروشانی در پایان خاطرنشان کرد: ایشان اولین و محبوب ترین همسر پیامبر(ص) هستند که در عین حال بیشترین مدح از زبان پیامبر(ص) نسبت به ایشان بیان شده است.
نظر شما