به گزارش خبرگزاری شبستان، دکتر سلامتپناه در ابتدای سخنان خود با اشاره به خاطرهای از مرحوم حسنزاده آملی، به اهمیت شأن و جایگاه علم در فضای آموزشی پرداخت و اظهار داشت: شکلگیری علوم انسانی قرآنبنیان نیازمند محیطی متناسب با کار علمی عمیق و تمدنساز است و نباید این مسیر بلند را با رویکردهای سطحی و نمایشی تقلیل داد.
وی با اشاره به دیدار جامعه قرآنی با رهبر معظم انقلاب اسلامی در مهرماه ۱۳۸۸، خاطرنشان کرد: پس از تأکید معظمله بر ضرورت جستوجوی ریشههای علوم انسانی در قرآن کریم، در دبیرخانه شورای توسعه فرهنگ قرآنی مفهوم «علوم انسانی قرآنبنیان» مطرح و تثبیت شد؛ اصطلاحی که امروز به ادبیات رسمی این حوزه وارد شده و مبنای تأسیس برخی مراکز علمی قرار گرفته است.
دو کارویژه اساسی دانشگاه قرآنبنیان
این کارشناس قرآنی با تبیین مفهوم «دانشگاه قرآنبنیان» آن را دانشگاهی در تراز تمدن اسلامی دانست و افزود: دانشگاه دارای دو رسالت بنیادین است؛ نخست تولید دانش و دوم تربیت نیروی متخصص. دانشگاه قرآنبنیان نیز باید در هر دو عرصه، مبتنی بر مرجعیت معرفتی قرآن کریم عمل کند.
وی تصریح کرد: تولید دانش قرآنبنیان به معنای شکلدهی نظریهها و روشهای علوم انسانی بر پایه مبانی معرفتشناختی و هستیشناختی اسلامی و در پرتو وحی، عقل، نقل، شهود و تجربه است. در این چارچوب، نظامسازی قرآنی در حوزههای اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی از مصادیق عینی این رویکرد به شمار میآید.
سلامتپناه ادامه داد: هر دانشی که در پرتو ولایت قرآنی و مرجعیت معرفتی قرآن تولید شود، در زمره علوم انسانی قرآنبنیان قرار میگیرد و این امر میتواند به عنوان یکی از شاخصهای ارزیابی دانشگاههای علوم انسانی مدنظر قرار گیرد.
برنامه آموزشی؛ محور تربیت نیروی انسانی قرآنبنیان
وی در بخش دیگری از سخنان خود، برنامه آموزشی را مهمترین رکن تربیت نیروی متخصص در دانشگاه قرآنبنیان دانست و تأکید کرد: برنامه درسی باید منطبق با دلالتهای قرآنی طراحی شود و انس نظاممند دانشجویان با قرآن، آشنایی با شیوههای تدبر و روشهای کشف معارف قرآنی در آن پیشبینی شود.
سلامتپناه با اشاره به برخی تجارب برنامهریزی آموزشی در سالهای گذشته، خاطرنشان کرد: تدوین برنامههای درسی مبتنی بر قرآن میتواند افق تازهای در سپهر آموزش عالی کشور بگشاید، مشروط بر آنکه با پیگیری علمی و مدیریتی مستمر همراه باشد.
ضرورت احیای مرجعیت معرفتی قرآن در علوم انسانی
وی احیای مرجعیت معرفتی قرآن را پیششرط تحول در علوم انسانی دانست و با اشاره به دیدگاههای دکتر محمدعلی میرزایی، اظهار داشت: نخستین گام در این مسیر، فرهنگسازی قرآنی در دانشگاههاست؛ به نحوی که قرآن به آرمان علمی و معرفتی دانشگاهیان تبدیل شود.
به گفته وی، تغییر نگرش شناختی و دانشی نسبت به قرآن، افزایش انس دانشجویان با کلام وحی و رفع موانع ارتباط عمیق با قرآن از جمله الزامات تحقق این هدف است.
پرهیز از رویکردهای نمایشی و تأکید بر رفتار علمی
وی با انتقاد از غلبه برخی فعالیتهای صوری در حوزه علوم انسانی قرآنبنیان، تصریح کرد: این عرصه نیازمند تبیین دقیق روششناسی استنباط گزارههای دانشی از قرآن و نیز طراحی سازوکارهای سنجش اعتبار یافتههاست.
وی افزود: تولید نظریه، تعمیق مباحث فلسفه علوم انسانی بر اساس قرآن کریم و تبیین مبانی معرفتشناسی، هستیشناسی، غایتشناسی و انسانشناسی قرآنی از جمله ضرورتهایی است که باید با کار عالمانه و مستمر دنبال شود.
سلامتپناه در پایان تأکید کرد: دستیابی به علوم انسانی قرآنبنیان، پروژهای تمدنی و بلندمدت است که تنها با ارتقای فهم مدیریتی، انسجام رویکردهای علمی و بازگشت به مرجعیت معرفتی قرآن کریم در دانشگاهها محقق خواهد شد.
نظر شما