عباس قنبری به خبرنگار خبرگزاری شبستان در استان چهارمحالوبختیاری گفت: ماه مبارک رمضان در چهارمحال و بختیاری تنها زمان روزهداری و عبادت فردی نیست؛ این ماه در حافظه فرهنگی مردم استان، فصلی برای آشتی دلها، ترمیم پیوندهای اجتماعی و بازخوانی آیینهایی است که قرنها همدلی و همزیستی را در زندگی جمعی زنده نگه داشتهاند.
رئیس بنیاد ایرانشناسی چهارمحال و بختیاری افزود: در نگاه بنیاد ایرانشناسی، رمضان تنها یک مناسبت عبادی نیست، بلکه مکتبی فرهنگی است که آیینها، باورها و رفتارهای اجتماعی آن طی نسلها منتقل شده و همچنان در تقویت بنیان خانواده و انسجام محلهها نقشآفرین است.
پیشواز رمضان؛ تمرین آشتی با خویشتن و دیگران
به گفته قنبری، آیینهای پیشواز ماه مبارک رمضان در چهارمحال و بختیاری بیش از هر چیز بر «پاکسازی روابط انسانی» تأکید دارد، مردم بر این باورند که نباید کینه، دلخوری، بدهی و ناآرامی را به این ماه وارد کرد؛ از همین رو، آشتیکنیها، تسویه بدهیها و دلجویی از یکدیگر، بخشی جدانشدنی از روزهای پیش از رمضان است.
وی افزود: خانهتکانی، نظافت مساجد، آمادهسازی فضای خانه برای عبادت، پوشیدن لباس تمیز برای نماز و قرآنخوانی، دیدار خویشاوندان، زیارت اماکن مقدس و پهنکردن سفرههای نذری، جلوههایی از این آمادگی معنوی و اجتماعی است، همچنین آیینهایی چون ختم قرآن، «چهل قرآن» و نشستهای دینی زنانه و مردانه، فضای فکری و روحی جامعه را برای ورود به ماه رمضان مهیا میکند.
رمضان؛ زیست جمعی از سحر تا افطار
رئیس بنیاد ایرانشناسی چهارمحال و بختیاری با اشاره به آیینهای رایج در طول ماه رمضان گفت: در گذشته، سحریخوانی یکی از زیباترین نمودهای زیست جمعی مردم استان بود؛ صدای مناجات و اشعار آیینی که در کوچهها طنین میانداخت، سحر را از یک زمان فردی به تجربهای مشترک تبدیل میکرد.
قنبری خاطرنشان کرد: اگرچه این آیین امروز کمرنگتر شده، اما خاطره آن همچنان در ذهن و زبان مردم باقی مانده و بخشی از هویت فرهنگی رمضان در این منطقه به شمار میرود.
وی ادامه داد: افطاریهای ساده و جمعی، پخش نذری، ولیمه دادن، برگزاری دعا و ختم قرآن و حضور پررنگتر مردم در مساجد، از مهمترین جلوههای رمضان در چهارمحال و بختیاری است؛ آیینهایی که بیش از هر چیز بر سادگی، مشارکت و همدلی تأکید دارند.
به گفته قنبری، نذرهایی چون «آش هفت فاطمه»، «کیسه مراد»، «پیراهن مراد» و «حنای مراد» اگرچه امروز کمتر دیده میشود، اما ریشههای اعتقادی آن همچنان در باورهای مردم زنده است و بخشی از میراث معنوی استان محسوب میشود.
رمضان؛ مدرسه خاموش تربیت نسلها
قنبری با اشاره به نقش آموزشی ماه رمضان گفت: این ماه، فرصتی برای آموزش غیررسمی مفاهیم دینی و اخلاقی به کودکان و نوجوانان است. همراهی کودکان با خانواده در سحر، تجربه روزههای کوتاهمدت و حضور در جمع بزرگترها، تمرینی عملی برای نظم، خویشتنداری، مسئولیتپذیری و احترام به آیینهای جمعی به شمار میرود.
وی افزود: در این ایام، فضای مسجد، مدرسه، دانشگاه و حتی محلهها دگرگون میشود و نوعی معنویت جمعی در زندگی روزمره جریان مییابد؛ معنویتی که به استحکام روابط خانوادگی و اجتماعی کمک میکند.
عید فطر؛ پایان یک سلوک جمعی
رئیس بنیاد ایرانشناسی چهارمحال و بختیاری با اشاره به آیینهای پایانی رمضان گفت: پرداخت زکات فطره، دیدار اقوام، برگزاری ولیمه و آیینهای عید فطر، نقطه اوج مناسک رمضانی در استان است؛ آیینهایی که بر همیاری، گرهگشایی از نیازمندان و بازسازی پیوندهای اجتماعی استوار است.
قنبری تأکید کرد: آیینهای ماه مبارک رمضان در چهارمحال و بختیاری سرمایهای فرهنگی و انسانی است که ما را به بازگشت به ارزشهایی چون همدلی، مدارا و مسئولیت اجتماعی فرا میخواند.
وی در ادامه تصریح کرد: رمضان در این دیار، یادآور آن است که روزهداری تنها امساک از خوردن و آشامیدن نیست، بلکه فرصتی برای بهتر زیستن و انسانیتر رفتار کردن است؛ میراثی که پاسداشت و انتقال آن به نسلهای آینده ضرورتی فرهنگی بهشمار میرود.
نظر شما