به گزارش خبرگزاری شبستان از استان قم، ماه مبارک رمضان در معارف اسلامی به عنوان ماه رحمت، مغفرت، ضیافت الهی و توبه و استغفار شناخته میشود؛ ماهی که در آن درهای رحمت الهی بیش از هر زمان دیگری به روی بندگان، بهویژه گنهکاران، گشوده است و زمینهای مناسب برای بازگشت حقیقی به سوی پروردگار فراهم میآید.
حجتالاسلام والمسلمین محمد همتیان، استاد برجسته اخلاق حوزه علمیه قم، در گفتگو با خبرگزاری شبستان در قم با تبریک فرا رسیدن ماه مبارک رمضان باتبیین مفهوم توبه گفت: توبه در لغت به معنای رجوع و بازگشت است. همانگونه که در امور ظاهری، بازگشت به معنای پیمودن مسیر طیشده در جهت عکس است، در امور نفسانی نیز توبه به معنای بازگشت روح و نفس انسان از صفات و رفتارهای ناپسند به سوی پاکی و طهارت در پی یک تحول و انقلاب درونی است.
وی با اشاره به جایگاه توبه در قرآن و روایات افزود: یکی از مهمترین نشانههای رحمت گسترده الهی، نعمت توبه و پذیرش آن از سوی خداوند است. البته توبه در اسلام دارای شرایطی همچون پشیمانی از گناه، ترک آن، تصمیم جدی بر عدم تکرار و جبران خطاها بهویژه در موارد تضییع حقوق مردم است.
در قرآن بیش از ۸۰ بار از توبه و پذیرش آن سخن گفته شده و بیش از ۹۰ بار خداوند با صفاتی چون «غفور» و «غفار» معرفی شده است؛ این مفاهیم نشان میدهد که راه بازگشت به سوی خداوند همواره باز است، بهویژه در ماه مبارک رمضان.
این استاد حوزه با بیان اینکه در برخی روایات، توبه به بیرون آوردن لباس چرکین و پوشیدن لباس پاک تشبیه شده است، گفت: انسان مؤمن باید ابتدا خود را از گناهان پاک سازد و سپس به صفات الهی آراسته شود.
وی با اشاره به فراوانی واژه «توبه» در قرآن کریم خاطرنشان کرد: در قرآن بیش از ۸۰ بار از توبه و پذیرش آن سخن گفته شده و بیش از ۹۰ بار خداوند با صفاتی چون «غفور» و «غفار» معرفی شده است؛ این مفاهیم نشان میدهد که راه بازگشت به سوی خداوند همواره باز است، بهویژه در ماه مبارک رمضان.
حجتالاسلام همتیان در پاسخ به این پرسش که برخی افراد به دلیل سنگینی گناه، خود را محروم از رحمت الهی میدانند، تصریح کرد: بر اساس آموزههای قرآن و اهلبیت(ع)، بزرگترین گناه، ناامیدی از رحمت خداوند است. خداوند صراحتاً بندگان را از یأس نهی کرده و وعده داده است که در صورت توبه، همه گناهان آنان را میآمرزد و حتی در مواردی سیئات را به حسنات تبدیل میکند.
وی تأکید کرد: خداوند توبهکنندگان را دوست دارد و در قرآن کریم بارها آمده است «إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ التَّوَّابِینَ». البته باید توجه داشت که خداوند بینیاز مطلق است و این انسان است که به توبه و بازگشت نیاز دارد.
استاد اخلاق حوزه علمیه قم در بخش دیگری از سخنان خود به توبه نصوح اشاره کرد و گفت: توبه نصوح، توبهای است که انسان هرگز به گناه گذشته بازنگردد. امام صادق(ع) توبه نصوح را توبهای دانستهاند که بازگشتی به گناه در آن نباشد و امام هادی(ع) نیز تأکید فرمودهاند که در توبه نصوح، باطن انسان باید از ظاهر او نیز پاکتر باشد.
وی با بیان اینکه استغفار زبانی بهتنهایی کافی نیست، خاطرنشان کرد: در روایات آمده است که توبه دارای ارکان مشخصی همچون پشیمانی واقعی، تصمیم جدی بر ترک گناه، ادای حقوق مردم و حقوق الهی و جبران آثار گناه است و بدون تحقق این شرایط، توبه به معنای حقیقی شکل نمیگیرد.
حجتالاسلام همتیان در پایان تصریح کرد: ماه مبارک رمضان بهترین فرصت برای پالایش روح و بهرهگیری از رحمت بیپایان الهی است و خوشا به حال کسانی که این فرصت طلایی را قدر بدانند.
نظر شما