خبرگزاری شبستان، گروه بینالملل: رمضان در نیجریه تنها یک مناسبت عبادی نیست، بلکه فصلی از شور اجتماعی، همبستگی و بازگشت به معنویت است. اسلام در قرن نهم میلادی وارد نیجریه شد و امروز مسلمانان حدود نیمی از جمعیت بیش از ۱۸۰ میلیونی این کشور را تشکیل میدهند. تمرکز اصلی مسلمانان در ایالتهای شمالی است؛ جایی که حدود ۹۰ درصد جمعیت را شامل میشوند، در حالی که در جنوب، نزدیک به نیمی از ساکنان مسلماناند.
با اعلام رؤیت هلال، موجی از شادی شهرها را فرا میگیرد. مردم با اطمینان و امید به قبولی اعمال، به استقبال ماه بندگی میروند.
در بسیاری از شهرهای بزرگ، مسلمانان با طبل و سرود به خیابانها میآیند و با خواندن نغمههای مذهبی، حلول ماه رمضان را جشن میگیرند.
نیجریهایها بر رؤیت هلال با چشم غیرمسلح تأکید دارند و اعلام رسمی را از مراجع مورد اعتماد داخلی میپذیرند و از سایر کشورها تبعیت نمیکنند.
در آستانه رمضان، زنان بهصورت گروهی راهی بازارها میشوند تا مایحتاج خانه و مواد غذایی را تهیه کنند. میوه از ارکان اصلی سفره رمضان در نیجریه است و با آغاز این ماه، قیمت آن افزایش مییابد.
گروههای سحرخوان؛ موسیقی در خدمت معنویت
یکی از جلوههای خاص رمضان در نیجریه، «گروههای سحرخوان» است؛ پدیدهای که پیوند فرهنگ آفریقایی با هویت اسلامی را نشان میدهد.
جوانان در گروههایی گرد هم میآیند و پیش از طلوع فجر، با دف، طبل و سازهای بادی در کوچهها میگردند و با سرودهای مذهبی مردم را برای سحری و نماز بیدار میکنند. این آیین علاوه بر بیدارباش، فضایی شاد و معنوی در محلهها ایجاد میکند.
مسلمانان نیجریه در رمضان اهتمام ویژهای به عبادت دارند؛ ذکر، نماز و تلاوت قرآن جایگاه ویژهای دارد. پس از نماز تراویح، نمازگزاران به صورت جمعی اذکار میخوانند و هر شب به ذکر خاصی اختصاص مییابد.
در شب بیستوهفتم رمضان، مساجد مملو از معتکفانی است که برای احیای این شب گرد هم میآیند.
افطار سبک برای خشوع بیشتر
خانوادههای نیجریهای معمولاً پس از نماز مغرب گرد یک سفره مشترک جمع میشوند. گاهی زنان بهصورت جمعی غذا تهیه میکنند و گاه هر یک غذایی آماده کرده و میان همسایگان و خویشان تقسیم میکنند. سفرهها اغلب جداگانه برای زنان و مردان گسترده میشود.
نیجریهایها افطار را با غذای سبک آغاز میکنند. نوشیدنی معروف «کانو» که از ذرت و تمرهندی تهیه میشود، معمولاً بهصورت گرم مصرف میشود تا معده را برای غذا آماده کند. در کنار آن «کوسی» (ترکیبی از پیاز خردشده با روغن و نمک) به همراه فلفل تند «یاجی» سرو میشود که از ارکان ثابت سفره افطار است. این دو خوراک حتی در طول سال، بهویژه در روزهای دوشنبه و پنجشنبه که روزه مستحبی میان مسلمانان رایج است، مصرف میشود.
پس از نماز عشا و تراویح، خانوادهها به خانه بازمیگردند و وعده اصلی را میل میکنند. از غذاهای مشهور میتوان به «دویا» (ترکیبی از گوشت، برنج و گندم) و سالاد «ادنَجی» اشاره کرد.
در جنوب کشور، غذاهایی مانند «ایکومومو» (تهیهشده از ذرت آسیابشده) و «اولیلی» محبوب است. نوشیدنی سنتی «کوکو» که از ذرت و شکر تهیه میشود نیز در کنار آبمیوهها طرفداران فراوانی دارد.
سحری؛ وعدهای مفصل
برخلاف افطار، سحری وعدهای مفصل و اصلی به شمار میرود. این وعده که «ساری» نام دارد، شامل غذاهایی مانند «تو» (مخلوط سبزیجات، سس برنج و عصیده)، «دویا»ی تهیهشده از سیبزمینی، «دانواکی» (خوراکی از آرد)، سوپ فلفل تند و گاه عصیده است. پس از صرف غذا نیز چای و شیر نوشیده میشود. افطار را «إستیو» مینامند.
از میوههای محبوب رمضان در نیجریه «موز الجنة» است؛ نوعی موز مرغوب و خوشطعم که جایگاه ویژهای بر سر سفرهها دارد و به همین دلیل «موز بهشتی» نام گرفته است.
رمضان؛ فصل همزیستی و مدارا
از جلوههای قابل توجه رمضان در نیجریه، برگزاری «سفرههای وحدت» است. در برخی مناطق، اسقفهای کلیساها سفرههای افطار برگزار کرده و مسلمانان را دعوت میکنند؛ اقدامی برای تقویت همزیستی، کاهش تنشها و مقابله با تعصب. در مقابل، علمای مسلمان نیز در مساجد درباره تسامح و همزیستی مسالمتآمیز با دیگر ادیان سخنرانی میکنند.
در طول رمضان، مجالسی موسوم به «جلسات تفسیر» در مساجد برگزار میشود که طی آن علما قرآن را به زبانهای محلی تلاوت و تفسیر میکنند.
این جلسات معمولاً پس از نماز عصر و نیز بعد از تراویح برگزار میشود؛ چراکه نیجریهایها رمضان را «ماه قرآن» میدانند و آن را فرصتی برای تعمیق فهم دینی تلقی میکنند.
رمضان در نیجریه، جلوهای از ایمان زنده، فرهنگ پویا و همزیستی مسالمتآمیز است؛ ماهی که در آن، صدای طبلهای سحر با زمزمه قرآن درهم میآمیزد و جامعهای رنگارنگ را در سایه معنویت گرد هم میآورد.
نظر شما