به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از ایلام، انقلاب اسلامی ایران در سالهای ۱۳۵۷–۱۳۵۶ خورشیدی با حضور گسترده اقشار مختلف جامعه در شهرها و استانهای کشور شکل گرفت و نهایتاً به سرنگونی رژیم پهلوی انجامید. نقش روحانیون، بخصوص در مناطق مذهبیتر و فرهنگیتری چون غرب کشور، در بسیج مردمی و آگاهسازی جامعه، برجسته بود.
در استان ایلام، مسجد جامع این شهر یکی از پایگاههای اصلی گردهمایی انقلابیون بود؛ محل تجمع، سخنرانی، تشکیل حلقههای بحث و توزیع اعلامیههای ضد رژیم و مرکز هماهنگی اعتراضات مردمی.
روحانی مبارز و الهامبخش
آیتالله عبدالرحمن حیدری ایلامی از بزرگترین روحانیون مبارز استان ایلام بود که در دوران نهضت امام خمینی (ره) بهطور فعال در هدایت حرکتهای مردمی شرکت داشت. او با حضور در میان مردم و دفاع از هویت دینی و اجتماعی جامعه، بهویژه در فضای پرتنش پیش از انقلاب، نقش مشهودی در تقویت روحیه مقاومت و وحدت داشت.
او با تشکیل جلسات دینی در مسجد جامع و دعوت مردم به شناخت حقوق دینی و سیاسی خود، زمینۀ شکلگیری یک جنبش سازمانیافته در شهر ایلام را فراهم کرد. همچنین در اقدامی قابل توجه، قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، دادگاه عدل اسلامی را در ایلام دایر کرد تا مردم تجربهای عملی از عدالت اجتماعی داشته باشند.
مسجد جامع ایلام؛ مرکز تجمع انقلابیون
مسجد جامع ایلام در سالهای منتهی به پیروزی انقلاب محل تجمع فعالان انقلاب بود و مرتباً اعلامیههای انقلابی در آن توزیع میشد. این مسجد بهنوعی «ستاد انقلاب» در استان بود که مردم را برای حضور در تظاهرات و اعتراضات عمومی بسیج میکرد و بسیاری از سخنرانیهای انقلابی در آن برگزار شد.
این مسجد نقشی فراتر از عبادت صرف داشت؛ فضای آن به محلی تبدیل شد که مردم میتوانستند اخبار و اطلاعات انقلاب را دریافت، تبادل نظر کنند و آمادگی عملی برای نهضت پیدا کنند.
حاجمحمد علی رحمی، کسبه انقلابی (متولد ۱۳۲۵) در گفتوگو با خبرنگار شبستان در پاسخ به این سوال که
در سالهای پیش از انقلاب، مسجد جامع ایلام چه نقشی در زندگی شما داشت؟
حاجمحمد: مسجد جامع برای ما بیشتر از یک مکان عبادت بود. آنجا بود که ما درباره حقوق و وظایفمان در برابر ظلم سخن میشنیدیم. از اعلامیهها خبر پیدا میکردیم و حرکتی واقعی میدیدیم. آن زمان، حس میکردیم در مسجد داریم برای آزادی شهرمان و کشورمان آموزش میبینیم.
حاجمحمد: ایشان نه فقط امام جماعت، بلکه پدر معنوی ما بودند. سخنرانیهای ایشان در مسجد دلها را روشن و قیام عمومی را قوت میداد. آنجا بود که فهمیدیم انقلاب ما باید با هویت دینی و اجتماعی همراه باشد.
زهرا ابراهیمی، (متولد ۱۳۳۷) نیز در گفتوگو با خبرنگار شبستان در ایلام در پاسخ به این سوال که بهعنوان یک جوان، حضور شما در مسجد چه تأثیری داشت؟ میگوید: در آن سالها، مسجد جامع مثل خانه دوم ما بود. درسهای دینی و اجتماعی میگرفتیم و کارهای فرهنگی انجام میدادیم. نبود آزادی و تبعیضهای اجتماعی موضوع بحث همۀ ما بود. وقتی در مسجد درباره انقلاب صحبت میکردند، میفهمیدیم که باید امید داشته باشیم و حرکت کنیم.
وی افزود: ایشان حرفهایی میزدند که ما را از ترسهایمان رها میکرد. در مسجد بود که ما فهمیدیم اگر همه با هم باشیم، میتوانیم بر ظلم پیروز شویم. ایمان و اعتقاد به سخنانشان، معنای انقلاب را برایمان روشن میکرد.
نقش مساجد در انقلاب اسلامی ایران، بهخصوص در شهرهایی چون ایلام، بیش از مکان نمازگزاری بود؛ این اماکن به رکن اصلی تحرک اجتماعی و فرهنگی تبدیل شدند که با حضور فعال روحانیانی چون آیتالله عبدالرحمن حیدری ایلامی توانستند جنبشی مردمی را شکل دهند و مردم را برای یک تغییر بنیادین آماده کنند.
نظر شما