به گزارش خبرگزاری شبستان از استان قم، آیتالله رمضانی گیلانی دبیرکل مجمع جهانی اهلبیت(ع) لحظاتی قبل در پیش همایش «شخصیت و زمانه امام مهدی(عج) از تولد تا پایان غیبت صغری» با اشاره به تفاوت روشهای اثباتی در حوزههای مختلف افزود: وجود مبارک امام مهدی(عج) از منظر کلامی، حدیثی، دعایی و عرفانی قابل اثبات و تبیین است، اما هنگامی که بحث به حوزه تاریخ وارد میشود، ناگزیر باید به متدولوژی و روش تاریخی پایبند بود. هر حوزهای ابزار خاص خود را برای شناخت دارد و نمیتوان با ابزار یک علم، مسائل علم دیگر را تحلیل کرد.
آیتالله رمضانی با بیان اینکه تاریخ، هم عرصه نقل و هم تحلیل است، تأکید کرد: کار پژوهشی در این زمینه دشوار و سنگین است، زیرا مستندات تاریخی درباره دوره غیبت صغری محدود بوده و نیازمند دقت، تطبیق و تحلیل عمیق است.
وی با اشاره به فقر منابع تاریخی درباره زیست امام مهدی(عج) در دوران غیبت صغری گفت: اگر بتوان گزارشهای دقیق، مستند و قابل دفاعی درباره زندگی امام در این دوره که حدود هفتاد سال به طول انجامیده ارائه داد، آثار مهمی در تقویت باور شیعیان و پاسخ به شبهات منتقدان خواهد داشت؛ حتی برخی ابهامات در میان پیروان تشیع دوازدهامامی نیز با چنین پژوهشهایی قابل رفع است.
آیتالله رمضانی افزود: تاکنون آنچه بیشتر مطرح شده، تمرکز بر چهار نایب خاص امام زمان(عج) بوده است؛ اما این پرسش اساسی همچنان باقی است که آیا ارتباط امام تنها به این چهار نفر محدود بوده یا اشکال دیگری از ارتباط و هدایت نیز وجود داشته است؟ این موضوع باید بهصورت جدی و مستند بررسی شود.
دبیرکل مجمع جهانی اهلبیت(ع) با تأکید بر نقش هدایتی امام عصر(عج) در دوران غیبت صغری تصریح کرد: جامعه شیعه در آن مقطع تاریخی با بحرانهای متعددی مواجه بود؛ از جمله تردید در امامت، تحیر پس از شهادت امام حسن عسکری(ع)، ادعاهای دروغین نیابت، اختلافات داخلی شیعیان و نیز گسترش جریانهای غلوآمیز.
آیتالله رمضانی خاطرنشان کرد: این تحیر و تردید صرفاً یک مسئله فردی نبود، بلکه به یک بحران اجتماعی در جامعه شیعه تبدیل شده بود. اینکه امام چگونه توانست این وضعیت را مدیریت کرده و مسیر هدایت را استمرار بخشد، یکی از مهمترین محورهای پژوهشی این همایش بهشمار میرود.
وی یکی از مهمترین عرصههای پژوهش تاریخی را تحلیل محتوایی توقیعات امام زمان(عج) دانست و گفت: توقیعات صرفاً مکاتبات تاریخی نیستند، بلکه اسنادی هدایتیاند که اشراف امام بر وضعیت شیعیان، هشدار نسبت به انحرافها، تعیین مرز نیابت مشروع و نامشروع و پاسخ به اختلافات فکری و فقهی را نشان میدهند.
آیتالله رمضانی با انتقاد از برخورد سطحی با توقیعات افزود: تاکنون بیشتر به نقل این متون بسنده شده و تحلیل عمیق تاریخی و محتوایی درباره آنها کمتر صورت گرفته است، در حالی که این توقیعات میتوانند کلید فهم دقیقتری از گفتمان مهدویت و نقش امام در عصر غیبت صغری باشند.
دبیرکل مجمع جهانی اهلبیت(ع) با اشاره به پدیده غلو در تاریخ تشیع اظهار داشت: غلو از زمان امیرالمؤمنین(ع) وجود داشته و در برخی مقاطع، از جمله عصر امام حسن عسکری(ع)، به اوج خود رسیده است. اگر این جریانها کنترل نمیشدند، جامعه دینی به انحرافهای خطرناک اعتقادی دچار میشد.
آیتالله رمضانی افزود: یکی از وظایف اساسی امام مهدی(عج) در دوره غیبت صغری، مقابله با غلو و ادعاهای باطل، از جمله ادعای نیابتهای دروغین بود. تبیین تاریخی این مواجههها میتواند تصویر روشنی از هدایتگری امام ارائه دهد.
دبیرکل مجمع جهانی اهلبیت(ع) کرد: اگر قرار است از «موعود موجود» سخن بگوییم، این ادعا نیازمند شواهد و ادله تاریخی متقن است. پرداختن به شخصیت، زیست و نقش هدایتی امام مهدی(عج) در چارچوبی علمی و تاریخی، میتواند این مفهوم را بهصورت مستدل و قابل دفاع ارائه کند.
آیتالله رمضانی گیلانی در پایان با ابراز امیدواری نسبت به نتایج این همایش گفت: کاری که پژوهشکده تاریخ و سیره اهلبیت(ع) آغاز کرده، میتواند اثری بدیع، ماندگار و اثرگذار در مطالعات مهدوی باشد و نقش مهمی در رفع تردیدها، تحیرها و تقویت بنیانهای اعتقادی جامعه شیعه ایفا کند.
نظر شما