خبرگزاری شبستان _خراسانجنوبی؛ فاطمه رحیمزاده- در روزهایی که افزایش هزینههای انرژی و نوسان بازار نفس تولیدکنندگان را بریده، گلخانهداران استان برای حفظ چراغ تولید، شب و روز در تلاشاند. از یکسو تأمین گاز در فصل سرما و بالا رفتن قیمت نهادهها و از سوی دیگر بیثباتی قیمت فروش و جولان دلالان، صنعت گلخانهای را با چالشهای جدی روبهرو کرده است، هرچند پیگیریهای مدیریتی مانع توقف کامل فعالیتها شده، اما فعالان این حوزه معتقدند تا اصلاح ساختار بازار و حمایت عملی، آینده این بخش اشتغالزا همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
صنعت گلخانهای خراسان جنوبی طی سالهای گذشته فراز و نشیبهای متعددی را پشت سر گذاشته است، صنعتی که به گفته فعالان آن، اگر امروز زنده مانده، مرهون تصمیمات و پیگیریهای مقطعی مدیران استانی در برهههای حساس بوده است.
محمدحسین قاسمی، مدیر اجرایی انجمن صادرات محصولات گلخانهای کشور و از گلخانهداران و فعالان باسابقه این حوزه در خراسان جنوبی، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی با اشاره به آغاز فعالیت خود در سال ۹۱ درشهرک گلخانهای محمدیه شهرستان خوسف، اظهار کرد: فعالیت خود را با کشت محصولات صیفی جات از جمله گوجهفرنگی، خیار و فلفل آغاز کردم.
وی با بیان اینکه در زمان راهاندازی شهرک، تسهیلات بلندمدتی در اختیار بهرهبرداران قرار گرفت، گفت: هر واحد گلخانهای در آن مقطع حدود ۲۰۰ میلیون تومان تسهیلات برای احداث دریافت کرد، اما به دلیل پایین بودن قیمت محصولات گلخانهای در بازار، بسیاری از بهرهبرداران در بازپرداخت اقساط دچار مشکل شدند.
مدیر اجرایی انجمن صادرات محصولات گلخانهای کشور ادامه داد: در سالهای ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵ با پیگیریهای استاندار وقت، بخشودگی جرائم و سود تسهیلات بانکی اعمال شد و همین موضوع باعث شد واحدهای گلخانهای بتوانند سرپا بمانند و اگر این پیگیریها انجام نمیشد، امروز شهرک گلخانهای محمدیه که بزرگترین شهرک گلخانهای شرق کشور محسوب میشود، عملاً تعطیل شده بود.
در آن مقطع، به دلیل نوپا بودن صنعت گلخانهای، نظارت دقیقی وجود نداشت و برخی سازهها با هزینه کمتر وبه صورت غیراستاندارد ساخته شدقاسمی با رد برخی ادعاها مبنی بر هزینه شدن تسهیلات گلخانهای در بخشهای غیرمرتبط، بیان کرد: در آن مقطع، به دلیل نوپا بودن صنعت گلخانهای، نظارت دقیقی وجود نداشت و برخی سازهها با هزینه کمتر و به صورت غیراستاندارد ساخته شد و شائبههایی ایجاد کرد، اما واحدهایی که بهصورت استاندارد احداث شدند، تمام تسهیلات خود را صرف تجهیز و راهاندازی گلخانه کردند و حتی آن دسته از بهرهبردارانی که هزینه کمتری داشتند، منابع باقیمانده را بهعنوان سرمایه در گردش در همان واحدها هزینه کردند.
این فعال حوزه کشاورزی درباره نهضت گلخانهای استان گفت: این طرح با حمایت شرکت شهرکهای کشاورزی کشور و تخصیص اعتبارات استانی آغاز شد و مکانیابی شهرکهای گلخانهای در نقاط مختلف استان انجام گرفت، اما به دلیل فاصله برخی شهرکها از مراکز جمعیتی و نبود بهرهبردار، همچنین مهمتر از همه، عدم پیگیری مستمر پس از تغییر مدیریت استان، این نهضت در بسیاری از شهرستانها متوقف شد.
قاسمی با بیان اینکه پس از تغییر مدیریت استان، پیگیری جدی از سوی استانداری و سازمان جهاد کشاورزی در این زمینه انجام نشد، افزود: همین عدم پیگیری باعث شد طرح نهضت گلخانهای استان عملاً به حاشیه برود.
وی با اشاره به وضعیت فعلی استان گفت: در حال حاضر با پیگیریهای استاندار فعلی و همراهی سازمان جهاد کشاورزی، طرح توسعه گلخانهای استان دوباره در دستور کار قرار گرفته و امسال حدود ۳۵ میلیارد تومان از مجموع اعتبارات حدود ۷۰ میلیارد تومانی سازمان جهاد کشاورزی حدود ۵۰ درصد به توسعه گلخانههای استان اختصاص یافته است که اقدامی ارزشمنداست.
به گفته وی در حال حاضر در شهرک گلخانهای محمدیه ۵۴ واحد گلخانهای فعال است که عمدتاً به کشت صیفیجات اختصاص دارند و تنها یک واحد در حوزه گلهای آپارتمانی فعالیت میکند.
مدیر اجرایی انجمن صادرات محصولات گلخانهای کشور تأکید کرد: چرخه تولید در این شهرک طی سالهای گذشته حفظ شده و واحدها همواره فعال بودهاند، هر چند افزایش شدید قیمت نهادههای کشاورزی، حذف یارانه کود و سموم و عدم حمایت مؤثر و فشار فراوانی بر تولیدکنندگان وارد کرده است.
نرخ هر مترمکعب گاز از حدود ۸۰ تومان به ۵۴۷ تومان رسیده و قبوض گاز واحدهای گلخانهای از حدود یک تا دو میلیون تومان به ارقام ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان افزایش یافته استقاسمی یکی از چالشهای اصلی فعلی گلخانهداران را افزایش شدید قیمت گاز عنوان کرد و گفت: نرخ هر مترمکعب گاز از حدود ۸۰ تومان به ۵۴۷ تومان رسیده و قبوض گاز واحدهای گلخانهای از حدود یک تا دو میلیون تومان به ارقام ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان افزایش یافته است، موضوعی که عملاً سودآوری تولید را از بین برده و گلخانهدار را به سمت زیان سوق میدهد.
وی با اشاره به نبود نظام قیمتگذاری مشخص برای محصولات گلخانهای و کشاورزی افزود: قیمت محصولات کاملاً تابع بازار، صادرات و دلالی است و هیچ معیار مشخصی برای فروش وجود ندارد، بهعنوان مثال، قیمت گوجه زیتونی تولیدی ما طی یک ماه از ۲۰۰ هزار تومان به ۱۰۰ هزار تومان کاهش یافته، در حالی که هزینههای تولید بهویژه انرژی بهشدت افزایش پیدا کرده است.
قاسمی با بیان اینکه واحدهای گلخانهای شهرک محمدیه دو هزار و ۵۰۰ متری است و هر واحد یک محصول تولید میکند، تأکید کرد: طی سه ماه گذشته تاکنون حدود یک تن گوجه زیتونی کشت کردم و با توجه به افزایش قیمت گاز و... باید اکثر درآمد حاصل از فروش محصول را برای این موارد پرداخت کنم.
محصول از گلخانهدار به ریال خریداری میشود، در بازارهای صادراتی با ارز خارجی به فروش میرسد و سود اصلی نصیب واسطهها و دلالان میشودوی بیان کرد: در حالی که محصول از گلخانهدار به ریال خریداری میشود، در بازارهای صادراتی با ارز خارجی به فروش میرسد و سود اصلی نصیب واسطهها و دلالان میشود.
این فعال گلخانهای با بیان اینکه حدود ۸۰ درصد محصولات شهرک محمدیه به تهران و بازارهای صادراتی بهویژه روسیه ارسال میشود، گفت: به دلیل خرد بودن واحدهای گلخانهای و محدود بودن سطح زیر کشت، امکان ایجاد واحدهای بستهبندی، سورتینگ و صادرات مستقیم فراهم نشده است.
قاسمی سطح کل گلخانههای استان را حدود ۶۲ تا ۶۳ هکتار اعلام کرد و افزود: حدود ۶۰ درصد این سطح فعال و ۴۰ درصد غیرفعال است و با توجه به اهمیت حجم تولید و کیفیت محصولات تولیدی در صادرات فعال کردن واحدهای راکد از اهداف پیش رو ست.
به گفته وی در استانهایی مانند یزد با بیش از سه هزار هکتار گلخانه، گلخانه داران تولیدات خود را بهصورت مستقیم و بدون واسطه به بازارهای بینالمللی صادر میکنند.
این تولیدکننده خراسان جنهوبی با بیان اینکه برای صادرات بازار هدف خوبی داریم، تأکید کرد: بازار افغانستان قادر به تولید محصولات لوکس مانند فلفل رنگی و... نبوده و دانش تولید این محصولات را ندارد و میتوان برای صادرات محصولات گلخانهای به این کشور اقدام کرد.
به گفته وی صادرات محصولات گلخانه استان به کشور افغانستان مستلزم این مهم است که طرح توسعه گلخانهای روی غلتک بیفتد و متراژ گلخانهها به سمت استاندارد برود این در حالی است که در حال حاضر گلخانههای استان کوچک مقیاس بوده و گلخانهدار خود اقدام به بسته بندی محصولات میکند و امید است با افزایش سطح زیر کشت گلخانهها و ورود سرمایه گذار بتوان برای صادرات مستقیم با حذف واسطهها ورود کرد.
توسعه سطح زیر کشت گلخانهای، استانداردسازی سازهها و افزایش حجم تولید، پیشنیاز جذب سرمایهگذار و راهاندازی واحدهای بستهبندی و صادراتی در استان استمدیر اجرایی انجمن صادرات محصولات گلخانهای کشور اظهار کرد: توسعه سطح زیر کشت گلخانهای، استانداردسازی سازهها و افزایش حجم تولید، پیشنیاز جذب سرمایهگذار و راهاندازی واحدهای بستهبندی و صادراتی در استان است.
قاسمی با اشاره به مزایای کشت گلخانهای گفت: مصرف آب در هزار مترمربع گلخانه معادل مصرف آب یک هکتار فضای باز است، در حالی که میزان تولید در گلخانه حدود ۱۰ برابر فضای باز میباشد به همین دلیل، حرکت به سمت کشت گلخانهای میتواند سه هدف مهم امنیت غذایی، ارزآوری و ایجاد اشتغال پایدار و مولد را همزمان محقق کند و پیشنهاد میشود کشاورزی فضای باز در استان بهتدریج به سمت گلخانهای شدن حرکت کند.
به نظر میرسد تداوم حمایتهای مدیریتی، حل معضل انرژی، اصلاح نظام قیمتگذاری و کاهش نقش واسطهها، میتواند آینده صنعت گلخانهای خراسان جنوبی را تضمین کند.
نظر شما