خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- نهجالبلاغه، این اقیانوس بیکران حکمت، قناعت را نه یک صفت اخلاقی ساده، بلکه «کیمیای عزت» و «بالاترین توانگری» معرفی میکند.
در منظومه فکری امیرالمؤمنین علی (ع)، قناعت به معنای دست کشیدن از تلاش یا تن دادن به فقر نیست، بلکه نوعی «استقلال روحی» و پیوند ناگسستنی با غنای الهی است که انسان را از اسارت در بند طمع و بندگیِ صاحبان ثروت و قدرت میرهاند.
امام در حکمتهای درخشان خود، قناعت را گنجی زوالناپذیر (مالٌ لا یَنفَد) میدانند که با ایجاد آرامش درونی و نظم در معیشت، راه را برای رسیدن به «حیات طیبه» و سبک زندگی آگاهانه هموار میسازد.
قناعت؛ سرمایهای پایانناپذیر برای زندگی عزتمندان
حجتالاسلام غلامحسین نوفرستی، قائممقام نماینده ولی فقیه در خراسان جنوبی، در گفتگویی تفصیلی با خبرنگار شبستان به واکاوی مفهوم «قناعت» و «اقتصاد در معیشت» پرداخت و با استناد به سیره نبوی و کلام امیرالمؤمنین (ع)، مرزهای زندگی عزتمندانه را تبیین کرد.
حجتالاسلام نوفرستی با تاکید بر اینکه قناعت به معنای گوشهنشینی یا فقر نیست، اظهار داشت: قناعت در حقیقت به معنای «مقتصد بودن» و پرهیز از زیادهروی در زندگی است.
وی تصریح کرد: انسان باید به گونهای برنامهریزی کند که زندگیاش بر پایه «کفاف» استوار باشد؛ یعنی به مقداری که یک زندگی عزتمندانه را تامین کند، بهرهمند شود. انسان باید به گونهای برنامهریزی کند که زندگیاش بر پایه «کفاف» استوار باشد؛ یعنی به مقداری که یک زندگی عزتمندانه را تامین کند، بهرهمند شود.
به گفته وی، درآمدی که کمتر از حد نیاز باشد، منجر به ذلت میشود که اسلام آن را نمیپذیرد، و فراتر از حد کفایت نیز باری از مسئولیت و حسابرسی سنگین بر دوش انسان میگذارد.
تجلی برکت در دعای پیامبر (ص)؛ برتری مالِ اندک بر ثروتِ غافلکننده
قائممقام نماینده ولی فقیه در خراسان جنوبی با روایت داستانی از سفر پیامبر اکرم (ص) و یارانشان، به تفاوت میان «فزونی مال» و «برکت در مال» پرداخت.
وی خاطرنشان کرد: در مسیر سفر، ساربان ثروتمندی از دادن شیر به پیامبر خودداری کرد اما حضرت برای او دعای فراوانی مال و فرزند کردند. در مقابل، چوپانی با سخاوت تمام، دارایی خود را تقدیم کرد و پیامبر (ص) برای او دعای «کفاف و رحمت» فرمودند.
حجت الاسلام نوفرستی در تحلیل این رفتار نبوی افزود: حضرت فرمودند مال اندکی که کفایت زندگی را بدهد، بسیار برتر از ثروت زیادی است که انسان را غافل کرده و روحیه کمک به دیگران را از او بگیرد.
حکمتهای علوی؛ قناعت سدی در برابر طمع و گناه
این کارشناس مذهبی با استناد به حکمت ۵۷ نهجالبلاغه، قناعت را ثروتی تمامنشدنی خواند و گفت: امیرالمؤمنین (ع) میفرمایند «القناعه مالٌ لا ینفد». وقتی انسان به داشتههای خود قانع باشد و در هزینهها میانهروی را پیشه کند، از بند طمع رها میشود.
وی تاکید کرد: ریشه بسیاری از محرمات و گناهان در جامعه، زیادهخواهی و آرزوهای دور و دراز است که انسان قانع از این آسیبها در امان میماند و آرامش روحی را در سایه ایمان به دست میآورد. ریشه بسیاری از محرمات و گناهان در جامعه، زیادهخواهی و آرزوهای دور و دراز است که انسان قانع از این آسیبها در امان میماند و آرامش روحی را در سایه ایمان به دست میآورد.
حضرت علی (ع) هشدار میدهند که نباید شیفته ظاهر فریبنده دنیا شد، چرا که این دارِ فنا به سرعت به سوی سرای باقی میشتابد.
دنیا؛ گذرگاهی فریبنده در کلام امیرالمؤمنین (ع)
بخش دیگری از این گفتگو به تبیین جایگاه دنیا در خطبه ۴۵ نهجالبلاغه اختصاص داشت. حجتالاسلام نوفرستی با اشاره به تعابیر بلند این خطبه اظهار داشت: دنیا خانهای است که آرزوهایش زودگذر و کوچ از آن قطعی است.
وی در ادامه عنوان کرد: دنیا خود را شیرین و خوشمنظر نشان میدهد تا بیننده را فریب دهد، اما در حقیقت تنها یک گذرگاه است، نه قرارگاه دائمی.
قائم مقام نماینده ولی فقیه در خراسان جنوبی افزود:حضرت علی (ع) هشدار میدهند که نباید شیفته ظاهر فریبنده دنیا شد، چرا که این دارِ فنا به سرعت به سوی سرای باقی میشتابد. حضرت علی (ع) هشدار میدهند که نباید شیفته ظاهر فریبنده دنیا شد، چرا که این دارِ فنا به سرعت به سوی سرای باقی میشتابد.
توشهگیری برای سرای باقی با رعایت حد کفایت
حجت الاسلام نوفرستی با تاکید بر ضرورت آمادگی برای جهان آخرت، تصریح کرد: وظیفه ما در این دنیا، جمعآوری بهترین زاد و توشه برای قرارگاه اصلی یعنی بهشت است.
وی با بازخوانی فراز پایانی خطبه ۴۵ یادآور شد: امیرالمؤمنین (ع) صراحتاً نهی میفرمایند که انسان نباید بیش از حد نیاز و کفایت، به دنبال مادیات دنیا باشد. امیرالمؤمنین (ع) صراحتاً نهی میفرمایند که انسان نباید بیش از حد نیاز و کفایت، به دنبال مادیات دنیا باشد.
قائم مقام نماینده ولی فقیه در خراسان جنوبی گفت: در واقع، هنر انسان مومن این است که در عین فعالیت و تلاش در جامعه، قلب خود را به آنچه بیش از نیاز است وابسته نکند و از هدف اصلی آفرینش غافل نشود.
قناعت ملی و عزت سیاسی
حجتالاسلام نوفرستی با بیان اینکه قناعت سرمایهای پایانناپذیر در ترازوی نهجالبلاغه است، این صفت را رمز عبور از لغزشهای سیاسی و میدانهای آزمایش الهی دانست.
وی خاطرنشان کرد: برای ایستادگی در برابر مستکبران عالم، باید با تربیت روح و الگوگیری از سبک زندگی بزرگان انقلاب، «قناعت ملی» را به جبههای نفوذناپذیر در برابر تحریمها و وسوسههای دنیوی تبدیل کنیم.
قائممقام نماینده ولی فقیه در خراسان جنوبی گفت: بر اساس آموزههای نهجالبلاغه، قناعت نه تنها یک فضیلت اخلاقی برای رسیدن به آرامش فردی، بلکه یک راهبرد کلان برای دستیابی به عزت سیاسی است.
حجت الاسلام نوفرستی با تبیین حکمتهای علوی تأکید کرداگر روحیه قناعت و تکیه بر توانمندیهای داخلی در سطح جامعه حاکم شود، حربه طمع و فریب مستکبرانی چون آمریکا کارگر نخواهد افتاد: اگر روحیه قناعت و تکیه بر توانمندیهای داخلی در سطح جامعه حاکم شود، حربه طمع و فریب مستکبرانی چون آمریکا کارگر نخواهد افتاد و حیات طیبه در سایه استقلال و بینیازی از غیر خدا رقم خواهد خورد.
وی قناعت را «گنج بیرنج» مکتب نهجالبلاغه توصیف کرد که با ایجاد استغنای روحی، مانع از سقوط انسان در دام طمع و فریب مستکبران میشود.
قائممقام نماینده ولی فقیه در خراسان جنوبی با تأکید بر ضرورت الگوبرداری از سیره علوی، تصریح کرد: ریشه عزت سیاسی و استقلال ملی در «قناعت جمعی» نهفته است و تنها ملتی که چشمداشت به دست بیگانگان نداشته باشد، میتواند در برابر زیادهخواهی قدرتهای ظالم ایستادگی کند.
نظر شما