به گزارش خبرنگار گروه مسجد و کانونهای مساجد خبرگزاری شبستان، محمدعلی موظف رستمی، محقق و پژوهشگر حوزه مسجد در یادداشتی به تحلیل چرایی حمله به مساجد توسط اغتشاشگران پرداخته که در ادامه این یادداشت را می خوانید:
بر اساس آخرین آمار رسمی و اعلامی توسط مراکز رسمی امنیتی و اطلاع رسانی کشور بیش از ۳۰۰ مسجد و مراکز فرهنگی دینی مورد حمله اغتشاشگران واقع شده است که در واقع برای جامعه اسلامی ما که اکثریت قریب به اتفاق مسلمان هستند (بیش از ۹۹ درصد) این حجم و میزان آمار اعلامی به شدت جای تأمل و تدقیق نظر بیشتر و کنکاش و واکاوی گسترده تر دارد تا تمام زوایا و اضلاع چرایی در حمله به طور جامع و کامل مورد تحقیق و پژوهش قرار گیرد.
همچنانکه همگان مستحضرند، بنیان و اساس نظام جمهوری اسلامی ایران همواره بر پایه ارزشهای اسلامی و انقلابی استوار بوده و مساجد به عنوان مکانهای مقدس و نماد وحدت و ایمان مردم، از جایگاهی ویژه و احترامی والا در بین آحاد جامعه اسلامی ایران و نیز حمایت تمام و کمال از جانب آنان برخوردار است. با کمال تأسف و تأثر در جریانات و حوادث اخیر، گروههای معاند و آشوبگر که با برخورداری از پشتیبانی اطلاعاتی و عملیاتی از سوی سرویس های جاسوسی و اطلاعاتی و نیز حمایت همه جانبه آمریکا و اسرائیل و دیگر کشورهای منطقه ای و فرامنطقه همسوی با آنان تحت تأثیر و تحریک دشمنان نظام اسلامی قرار گرفته بودند و کوچه راهی انحرافی و شوم از خیابان اصلی اعتراضات مدنی صواب بازاریان و کسبه که این اعتراضات مورد پذیرش نظام هم مواجه شده بود ایجاد کرده و با هرج و مرج و اغتشاش و آشوبگری سازمان یافته، قصد ایجاد تفرقه و ضربه زدن به اصل وحدت و ارزشهای اسلامی و انقلابی جامعه، به اماکن مقدسی مانند مساجد نیز تعرض و هتک حرمت کردهاند. این اقدامات نه تنها بازتابی از خواست قاطبه مردم ایران نبوده، بلکه نشاندهنده اهداف بسیار شوم و خطرناک برنامهریزیشده دشمنان برای ایجاد ناامنی و بیثباتی توأم با اقدام به اعمال خشونت و بیقانونی بوده است.
در تحلیل و بررسی عمیق تر این حوادث تلخ و ناخوشایند، چند هدف و انگیزه شیطانی و انحرافی استنباط و درک شده و قابلیت تفسیر دارد. هرچند در تحلیل نهایی، ریشهیابی این پدیده نیازمند توجه به ابعاد سیاسی، اجتماعی و امنیتی است، اما رویکرد رسمی و واقعی تر بر وجود جریان سازی توطئه با مبداء خارج، از کشورهای معاند و مخالف سرسخت جمهوری اسلامی و تحریک و تشویق و ترغیب نیروهای پیاده نظام داخلی وابسته به بیگانگان بخصوص با آمریکا و اسرائیل بهعنوان عامل اصلی، تأکید و اصرار دارد.
در واقع به قطع و یقین می توان گفت که این حملات داعشگونه و فتنه آمریکایی بخشی از طرح جنگ ترکیبی دشمنان فرامنطقه ای و منطقه ای و نیز و گروههای وابسته داخلی اعم از سلطنت طلبها، منافقین، بهائیان، فریب خوردگان و... همچنین گروه های مسلح مستقر در مرزهای غرب و شرق کشور که ورودی مسلحانه به داخل کشور در این ایام اغتشاش داشتند، است و قصد دارند با هدف قرار دادن نمادهای مقاومت و انسجام ملی و توهین و هتک حرمت به اماکن مذهبی و مقدسات، ضمن ضربه زدن به نظام اسلامی، امنیت ملی را نیز خدشهدار کنند.
در خصوص سوال چرایی حمله به مساجد که ناظر به یک گزاره تجربی است. در تحولات و حوادث مختلف، معمولا مقاصد و اهداف متفاوتی مورد هجمه و حمله قرار می گیرند. اما اینکه در اغتشاشات اخیر دی ماه، مساجد بیش از سایر مراکز فرهنگی مورد هدف قرار گرفتهاند، میتوان چند عنصر و عامل را به صورت تحلیلی مد نظر قرار داد. در ادامه تلاش به عمل آمده تا به اختصار بخشی از دلایل و چرایی خسارت و حمله به مسجد مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد:
۱. زمینه محک و محاسبه دشمن برای سنجش میزان دینداری و تقید مردم: حمله به مسجد زمینه ای برای شناخت و ارزیابی دشمن از میزان تعهد و حساسیت مردم نسبت به جایگاه والا و شأن مسجد و نحوه عکس العمل و ابراز احساسات مذهبی نسبت به این رفتارهای وحشیانه بوده است. حمله به مکانهای مقدس معمولا توسط پیروان ادیان مختلف معمولاً با واکنشهای احساسی شدیدی همراه است در عین حال، این اقدامات دهشتناک آشوبگران توسط اکثریت قاطع مردم محکوم شده. همچنین، وحدت مردم و هوشیاری آنان در دفاع از مقدسات، مهمترین عامل خنثیکننده این توطئهها تلقی میشود. این امر میتواند در استراتژی برخی گروهها برای کاهش و یا تشدید بحران و اغتشاش احتمالی در آینده نقش داشته باشد.
۲. مسجد نماد مانایی و مقاومت و ایستادگی نظام اسلامی: مخالفان داخلی و خارجی جمهوری اسلامی با شناختی که از ماهیت دینی نظام دارند قطعا به این نتیجه رسیده اند که همچنانکه ریشه و بنیان شکل گیری انقلاب اسلامی از بستر مسجد بوده و استمرار و مانایی و پایداری این نظام نیز به مسجد وابسته است به همین خاطر تمام تلاش خویش را بکار بسته اند تا این بستر و ریشه را از بین برده و یا حداقل محدود سازند و یک فاصله بین توده مردم و مسجد ایجاد نمایند. مساجد در ایران نماد عینی نظام جمهوری اسلامی و هویت دینی حاکم بر جامعه هستند. حمله به مساجد میتواند به معنای نمادین، حمله به ارزشهای اصلی نظام تلقی شود. این کار ممکن است با هدف بیاعتبار کردن یا ایجاد ترس در پایگاه اجتماعی نظام انجام شود. این نکته مهم را باید یادآورشدکه مساجد همواره چه در بحث مسجد هراسی در اروپا و چه حمله مستقیم موشکی و هواپیمایی و چه انفجار انتحاری و کشتن نمازگزاران سایر کشورهای اسلامی در اولویت اهداف دشمنان بوده و این امر تنها مختص به ایران نیست. به همین خاطر دشمن بهتر از ما و برخی مسئولین، اهمیت مساجد رو فهمیده، او می داند که عقبهی رزمندگان و مسلمانان مسجد است و به همین دلیل بی وقفه مساجد را در هرکجا که بتواند هدف قرار می دهد.
۳. جداسازی و رویگردانی مردم از مسجد: هرچند هنوز پس از گذشت بیش از چهار دهه از پیروزی انقلاب اسلامی همچنان مسجد عامل استمرار مانایی و پایگاه اصلی انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی است و در واقع همچنان سنگر مستحکم دفاع جانانه از انقلاب است. از بین بردن امنیت ذاتی و کارکرد امنیتی حاکم بر محیط مسجد و و دورسازی اهالی دین دار و انقلابی می تواند از اهداف شوم دیگر حملات وحشیانه به مسجد باشد. چرا که با این جدایی و دوری که در اصل تقدس زدایی و تضعیف هویت اسلامی -ایرانی است رخنه و نفوذی ویرانگر در دیگر ارکان هویت ساز و انسجام بخش که مورد قبول حداکثری جامعه اسلامی ماست ایجاد نمایند.
۴. تخریب نماد ملی و هویت ایرانی و اسلامی: برخورداری مسجد از جایگاه ویژه و مرتبت والا در میان ایرانیان از سبقه ای دیرین برخوردار بوده و همزمانی مقبولیت این مکان مقدس از مراحل آغازین شکلگیری دین مبین اسلام توسط نبی مکرم اسلام (ص) تاکنون توسط جامعه اسلامی ایران امری بدیهی و آشکار است. به همین خاطر مساجد در ایران بهعنوان نماد ملی و هویت اسلامی و انقلابی جامعه ما محسوب میشوند. یکی از اهداف پلید و نیات شوم در تعرض به این مکان مقدس، تخریب و تضعیف جایگاه این نمادها در میان عامه مردم و زمینه سازی برای جدایی و الفت موجود میان مردم انقلابی و مسلمان با مسجد است.
۵. از بین بردن بستر جریان ساز انقلاب اسلامی: مطالعه تاریخ معاصر کشور ما نشان میدهد که مساجد به عنوان مرکز و پایگاه دینی و فرهنگی، نقش بسیار حساس و خطیری در ایجاد جریان سازی و تشکیل هستههای اولیه نهضت پویا و اصیل، احیای اسلام انقلابی و جهتدهی به حرکتها و جریانات مردمی داشته است. مسجد همراه و همزاد با این جریانات تحولساز بوده است. انقلاب اسلامی ایران نیز که مسجد خاستگاه و خیزشگاه این حرکت بزرگ در عصر حاضر بوده است، تحت تأثیر این نقش مسجد قرار گرفته و پایگاه اصلی شکلگیری و ساماندهی و استمرار نهضت بزرگ اسلامی به رهبری حضرت امامخمینی(ره) و نیز یکی از عوامل مهم تأثیرگذار در ایجاد و زمینهساز گسترش، تعمیق و تثبیت این جریانات و تحولات انسانی مساجد بوده است و از این حیث مساجد همواره مورد غضب و کینه دشمنان قسم خورده واقع شده و از هر وسیله و در هر موقعیتی درصدد هجمه به این مکان مقدس و از بین بردن این بستر جریانساز بودهاند این حرکت نشان داد که مسجد همچنان در مسیر درست حرکت می کند و دچار نقصان و ضعف نشده و رسالت خود را به دستی انجام می دهد البته اگر غیر از این رفتاری که در ایام اغتشاشات توسط آشوبگران با مسجد شده است، نمی شد، باید به آنان با شک و تردید نگاه می کردیم چون ذات آنان در تضاد با مبانی اصیل دینی و و پایگاه دینی آن یعنی مسجد قرار دارد.
۶. تضعیف کارکرد آرامش بخشی و انرژی مثبت مسجد: یکی از نقش ها و کارکردهای مهم مسجد آرامش بخشی و نشر و تقویت انرژی مثبت به مخاطبان و اهالی آن می باشد و طمانینه دهی و تقویت ذهن مثبت بر مخاطبان نتیجه ارتباط و اُنس با مسجد است. بر عکس محیط مسجد، در فضای بیرونی که تحت تاثیر فضای مخرب مجازی که توسط رسانه های بیگانه هدایت می شود، قرار دارد اغتشاشات و تشنج ذهنی بر افکار آشوبگران حاکم بوده و همین امر سبب شد که زمینه انفجار و ترکیدکی بغض و کینه ذهن انباشته از افکار پریشان و تخریب گرایانه و هرج و مرج طلبی مخربان امنیت شود.
۷. هدف قرار دادن عنصر وحدت اسلامی- مردمی: مسجد در ایران تنها محل عبادت نیست، بلکه کانون تجمع و همبستگی اجتماعی-مذهبی است. حمله به مسجد میتواند تلاش برای تضعیف این همبستگی و ایجاد رعب در میان اقشار مذهبی باشد. قدرت مسجد در شبکه سازی اجتماعی و ایجاد بستر قدرت قوی مردمی در حمایت از اسلام. ذات و هویت اصلی مسجد روح جمعگرایی و جمعی است و از آن نشات و تقویت می شود یکی از اهداف آشوبگران نیز دنبال تضعیف و کاهش روح انسجام اجتماعی و در عوض ایجاد و تقویت محیط فردی با نرفتن به مسجد از طریق ایجاد ترس و تهدید و تخریب مسجد و اهالی آن انگیزه اصلی حمله به این مکان مقدس بوده است.
۸. جریان سازی خبری با هدف برجسته سازی رسانهای: همچنانکه اشاره شد مسجد از جایگاه بزرگی در میان مسلمان برخوردار است همین عظمت و بزرگی آن باعث شده است که اغتشاشگران با حملات به آن قصد جریان سازی خبری و پوشش گسترده تر عملیات شوم خود را داشتند چرا که این حرکت آنها بازتاب گستردهای در رسانهها داشته و آشوبگران از این طریق میکوشند پیام خود را با شدت بیشتری منتشر کنند.
۹. انتقام خاندان پهلوی از مسجد: همچنانکه اشاره رفت مسجد نقش اصلی در شکل گیری و بسط انقلاب اسلامی داشته و رژیم پهلوی تنها جایی که نتوانست از طریق ساواک نفوذ کند مسجد بود. او ضربه را از مسجد خورد. مسجد پایگاه مشترک همه اقشار اعم از بازاریان و دانشگاهیان و معلمان و همه بود. مسجد دودمان پهلوی را ویران کرد؛ بنابراین حمله به مسجد میتواند واکنش به آن تحقیر تاریخی باشد. دقیقاً نوعی انتقام را در خود مستتر دارد که توسط ربع پهلوی در ایام بحران و اغتشاش توسط طرفداران او انجام گرفته است.
نظر شما