به گزارش خبرنگار گروه دین و اندیشه خبرگزاری شبستان، اگرچه سراسر ایران مرهون حضور فرزندان حضرت موسی بن جعفر(ع) است و این حضور قرن ها است که برای ایران و ایرانی معجزه می کند اما در میان این فرزندان هستند برخی که به دلایل مختلف موجب برکات بیشتری شده اند و نه می شود و نه می توان از این همه اثر وجود بارگاه و آستان مقدس آنها چشمپوشی کرد مثل حضرت حسین بن موسی الکاظم(ع) که آستان مطهرش در طبس پناه مسافران و مجاوران است. در چهارشنبه ای امام رضایی با حجت الاسلام والمسلمین مهدی احمدی، مدیر آستان این امامزاده واجب التعظیم گفتگو کرده ایم.
آستان مقدس حضرت حسین بن موسی الکاظم(ع) چگونه به قطب فرهنگی در طبس تبدیل شد؟
در شهر طبس حرمی به نام حرم حسین بن موسی الکاظم (ع) وجود دارد که در مساحت ۱۷ هکتاری توسعه یافته و در واقع یک باغ حرم است و در سال ۱۳۷۳ طی نامه ای که آیت الله واعظ به مقام معظم رهبری می نویسند به آستان قدس رضوی واگذار می شود. پس از قرار گرفتن این حرم تحت مدیریت آستان قدس امام رضا (ع) به سرعت کار توسعه در آنجا شروع و حرم طبس در ۱۷ هکتار ساخته می شود.
این حرم را می توان جزو زیباترین حرم ها به لحاظ نوع معماری و فضای سبز و نخلستان موجود در داخل آن نام برد. درباره شخصیت حضرت حسین بن موسی الکاظم (ع) باید بگویم ایشان چند ویژگی دارند. یکی اینکه فرزند بلافصل حضرت موسی بن جعفر (ع) هستند. طبیعتاً در ایران اسلامی بقاع متبرکه بسیاری وجود دارد که همگی آنها پناهگاه مردم بوده و سالیان متمادی است که محل توسل و عبادت مردم بوده اند. در بین امامزادگان برخی از آنها با دو یا سه واسطه و برخی بیشتر به امام معصوم (س) متصل می شوند. ویژگی اول آنها این است که مستقیما فرزند امام موسی بن جعفر (ع) هستند، ویژگی دوم این است که فرزند بلافصل در خط اهل بیت (ع) هستند چرا که همان گونه که مستحضر هستید در فراز و فرودهای سیاسی – اجتماعی گروه های مختلف تاریخی برخی از متصلین اهل بیت(ع) برخی کمتر و برخی بیشتر از جایگاه امامت و ولایت دفاع می کردند. ویژگی این امامزاده این است که دفاع ایشان از دستگاه امامت و ولایت به دست ما رسیده است. ممکن است این قضیه در مورد بسیاری از امامزادگان دیگر صدق کند اما گزارشی از آنها به دست ما نرسیده است در حالی که راجع به ایشان گزارشی به دست ما رسیده که ایشان نسبت به جایگاه امامت امام رضا (ع) و به ویژه امام جواد (ع) نقش آفرینی ویژه ای داشتند. ایشان راوی حدیثی هستند که طبق نقل خودشان در مدینه و در جمع جوانان در حال صحبت کردن بودند که برخی از همراهان به فردی ژولیده با لباس های نامناسب خندیدند. امام رضا (ع) که شاهد این جمع بودند، فرمودند: به زودی وی حاکم مدینه خواهد شد. ایشان که راوی حدیث هستند، عنوان می کنند پس از چند صباحی ما با همان جمع نشسته بودیم، ناگاه مشاهده کردیم همان آقا با تعداد قابل توجه خدم و حشم در حال عبور هستند و متوجه پیش بینی درست حضرت امام رضا (ع) شدیم. ایشان این روایت را به این دلیل نقل کرده که دوران ولایت امام رضا (ع) از دوره هایی است که خیلی از شیعیان مردد بودند که امام بعد از حضرت موسی بن جعفر (ع) کیست؟؛ حتی برخی از خانواده اهل بیت(ع) ادعا داشتند که امام ما هستیم!! اما ... حسین بن موسی جعفر (ع) تلاش کرد با ذکر این کرامات و پیشگویی های حضرت علی بن موسی الرضا(ع) جایگاه امامت او را در ذهن ها تثبیت کند.
جایگاه ایشان نزد امام رضا(ع) و فرزندشان آقا جوادالائمه(ع) چگونه بوده است؟ در این باره تصریحی از حضرات(ع) داریم؟
یکی از روایاتی که بسیاری از منبری ها آن را نقل می کنند، راوی آن حسین بن موسی جعفر (ع) است که این گونه عنوان می کند: «ما در محضر حضرت جواد (ع) در اوایل امامت ایشان نشسته بودیم که فردی وارد شد و نسبت به امامت ایشان شبهه انداخت. آن فرد گفت چطور یک بچه می تواند امام باشد؟ ایشان خودش نقل می کند که من به او توضیح دادم که اینها معصوم هستند و از جایگاه امامت امام جواد (ع) دفاع می کند. سپس به آن اعرابی اشکال می کند، می گوید نگاه کن آن جعفر عموی امام است. اینها نشانگر این است که همه نزدیکان به امامت امام جواد(ع) اقرار دارند و تلاش می کند امامت امام جواد(ع) را در ذهن آن اعرابی تثبیت کرده و جواب شبهات وی را بدهد. یکی از ویژگی های حسین بن موسی جعفر (ع) این است که مدافع جایگاه امامت و ولایت بودند. ویژگی سوم ایشان این است که مورد تایید دو امام معصوم است. ما در بین امامزادگان ایران اسلامی معدود امامزاده داریم که تاییدی از طرف اهل بیت(ع) داشته باشند و به دست ما رسیده باشد.
از وجود نازنین حضرت معصومه (س) که بگذریم که ایشان مقام فوق العاده بالایی دارند، راجع به ایشان حدیثی نقل شده در کتاب قرب الاسناد الحمیری که از کتب معتبر شیعی محسوب می شود به این کیفیت که محمد بن احمد بن ابی نصیر بزنطی نقل می کند: من محضر امام رضا (ع) رسیدم، ایشان به من فرمودند: «جوان من را به حرف بیاور»، شاید این در دوره ای بوده که امام جواد تحت فشارهای خود نسبت به انتصابش به امام رضا(ع) مطرح شده کمتر صحبت می کردند یا ناراحت بوده اند. راوی می گوید: از ایشان پرسیدم: کدام یک از عموهای تو مهربان تر هست؟ حضرت(ع) جواب دادند: «عمو حسین نسبت به بقیه به من مهربان تر است». امام رضا (ع) در ادامه این گفت و گو فرمودند: «به خدا قسم راست گفت، هم مهربان ترین آنهاست و هم خیرخواه ترین شان است». اینکه امام جواد (ع) او را بهترین عموی خود معرفی می کند و امام رضا (ع) با دو قسم جلاله آن را تایید کرده و صفت خیرخواهی را نیز به آن اضافه می کنند، هم نشانگر جایگاه والای این امامزاده است و هم نشانگر نقش وی در حوزه امامت و ولایت است.
در روایت حدیث ایشان چه جایگاهی دارند و در چه ابوابی از ایشان احادیث نقل شده است؟
یکی از ویژگی های ایشان این است که راوی حدیث بودند. ایشان روایاتی در ابواب فقه و مباحث اعتقادی، تاریخی و حتی بهداشتی نقل کرده اند. بررسی احادیث ایشان بیانگر شرایط سیاسی – اجتماعی آن دوران است. ایشان همچنین شاگردانی داشته و آنها را تربیت می کردند. در سلسله اسنادی شیعه نام ایشان به عنوان یکی از رجال ثقه آمده و نشانگر آن است که کرسی تدریس داشته اند. ویژگی بعدی ایشان این است که صاحب کرامت و عنایت است. ایشان کرامات بسیار زیادی داشته که مستندات آن نیز موجود است. اگر بخواهیم به یکی دو مورد از کرامات ایشان اشاره کنم، باید بگویم مثلا در همین سال گذشته جوانی از مردم همان منطقه احساس سردرد می کند و پس از مراجعه به دکتر و خونریزی مغزی به بیرجند رفته و از آنجا راهی یزد می شود. تشخیص پزشکان در یزد عمل باز بود. شب قبل از عمل ایشان در عالم رویا مشاهده می کند که وارد حرم حسین بن موسی (ع) شده و به وی می گویند با گلاب اینجا را عطرافشانی کن. سپس او را به داخل ضریح هدایت می کنند و می گویند آنجا دعا کن که ایشان می پرسند چرا و در جواب می گویند چون سنگ مزار را تازه عوض کردند. وی پس از دعا از خواب بیدار می شود و با خود فکر می کند ممکن است زیر عمل از دنیا برود و به همین خاطر چنین خوابی دیده است. قبل از عمل مجددا ام آر آی می گیرند تا قبل از اعزام به اتاق عمل آخرین وضعیت را بررسی کنند و مشاهده می کنند هیچ نشانه ای از خونریزی نیست و ایشان شفا پیدا کرده است. همچنین بر صورت یک دخترخانمی لک های متعدد می افتد. مادر وی به جاهای مختلف متوسل شده و در نهایت در مسیر سفر به تهران برای مراجعه به پزشک به حسین بن موسی کاظم (ع) متوسل می شوند و قبل از آنکه به روستای بعدی برسند، دخترش به آینه مشاهده کرده و می گوید دیگر نشانه ای از لک ها نیست و شفا می یابد. موارد متعددی از کرامات ایشان در حوزه های مختلف اتفاق افتاده است.
لطفا در خصوص برکات آستان ایشان برای مردم منطقه نیز توضیح دهید؟
ما در حرم هم خدمات رفاهی و هم خدمات فرهنگی – اجتماعی به مردم ارائه می کنیم. در خدمات رفاهی باید بگویم با توجه به اینکه این آستان در مسیر ۶ استان از جمله بوشهر و اصفهان قرار دارد و اهالی این استان ها وقتی می خواهند به حرم امام رضا (ع) مشرف شوند، ناگزیر از آنجا عبور می کنند. این امر سبب شده تا این مکان محل رجوع مردم باشند و هم برای استراحت و هم برای زیارت به آن مراجعه کنند؛ به همین دلیل بیش از ۱۰۰ اتاق تعبیه شده که در اختیار زائران قرار می گیرد. همچنین تعدادی سوئیت در اختیار آنها قرار می گیرد. آشپزخانه و خدمات مختلف رفاهی ساماندهی شده و در اختیار مردم قرار می گیرد.
درباره کارهای فرهنگی نیز باید بگویم اتفاقات اخیر و حمله به این آستان های مقدس به دلیل تاثیرگذاری این اماکن است لذا کینه خود را با آتش زدن این اماکن نشان می دهند. آستان حسین بن موسی الکاظم (ع) از این قاعده مستثنی نیست و با توجه به اینکه توسط آستان ملکوتی امام رضا (ع) اداره می شود، انتظار از آن بیشتر است. ما در حوزه های مختلف برای مردم برنامه داریم که این برنامه ها هم شامل مردم مجاور و هم شامل زائران و مسافران می باشد. در اینجا به چند مورد از این برنامه ها اشاره می کنم؛ به طور مثال در حوزه کودک ایستگاه «عموی مهربان» را داریم که برگرفته از همان حدیث نامبرده است و در آنجا برنامه های متعددی برای بچه ها برگزار می شود. در تمام اجتماعات و مراسمات این بخش کودک فعال است و ارائه خدمت به فرزندان زائران و مجاوران می کند. رواق نوجوان پسر و دختر داریم که برای نوجوان ها برنامه ریزی می کند، نسلی که بیش از همه امروز مورد همجه و حمله است. ما چندین برنامه را برای نوجوانان در این رواق برگزار می کنیم. یکی از این برنامه ها «میهمانی ملکوت» است. بچه ها شب هایی را به حرم می آیند و تا صبح در حرم بسر می برند. ما به این منظور برنامه های متنوعی برای آنها برگزار می کنیم تا هم خاطره خوشی داشته باشند و هم هیجانشان تخلیه و معارف به آنها منتقل شود. ما تلاش می کنیم از قشری برای میهمانی ملکوت دعوت کنیم که کمتر با حرم و مساجد و بقاع متبرکه مانوس هستند.
از دیگر برنامه های ما «یه روز خوب یه حس خوب» است که بچه ها را به حرم دعوت و برایشان برنامه اجرا می کنند. همچنین برنامه دیگری با عنوان «کافه گفت و گو» داریم که هم برای دختران و هم برای پسران اجرا می شود. در این برنامه فضای بازی ایجاد شده تا نوجوانان بتوانند آزادانه راجع به موضوعات مختلف سوالات خود را بپرسند. موضوعات این برنامه همگی موضوعات روز است که نوجوانان در فضای مجازی و معمولا در قالب شبهات مختلف با آنها مواجه می شوند، مثل نقش زن در اسلام، نگاه اسلام به زن و به طور کلی جنس زن یا اتفاقاتی که امروز در سطح دنیا در حال رخ دادن است، روش اجرا نیز این گونه است که موضوعی مطرح می شود و نوجوانان به دو بخش مخالف و موافق تقسیم می شوند و استاد حاضر برنامه را هدایت می کند.
همچنین هیئت دختران و هیئت پسران داریم که هر هفته تشکیل شده و دور هم جمع می شوند. همین طور گروه سرود، گروه نمایشی و برنامه های مختلف دیگری نیز برگزار می شود؛ ضمن اینکه هر روز برای نوجوانان در حرم برنامه داریم و هیچ روزی نیست که ما برای آنها برنامه نداشته باشیم. ما یک مرکز بانوان در حرم ایجاد کرده ایم که ویژه برنامه هایی را برای خانم ها دارد تا مراسمات ویژه و فعالیت های فرهنگی ویژه بانوان توسط خود آنها اداره شود. در حوزه فرهنگی مهدالرضا و دبستان شکوفه های رضوی داریم. مهدالرضا به کودکان آموزش حفظ و روخوانی قرآن می دهد و دبستان شکوفه های رضوی هم که بچه ها را در طول سال تربیت می کنند. در حوزه اجتماعی ما مرکز مشاوره برای اختلافات خانوادگی داریم تا با نگاه دینی و تخصصی روانشناسی به خانواده ها کمک کنند. همچنین چایخانه در حرم داریم. همچنین بسته های معیشتی برای محرومان و مستضعفین تهیه می کنیم. همین طور گروه جهادی داریم که به روستاها و مناطق محروم عزیمت کرده و مجموعه های آنها را بازسازی می کنند.
اگر بخواهیم اثرگذاری و جریان سازی حرم مطهر این امامزاده عظیم الشان را به عنوان یکی از فرزندان امام موسی بن جعفر (ع) در آن منطقه جغرافیایی بدانیم، چقدر در تبدیل شدن به یک قطب فرهنگی و جذب مجاوران موفق بوده است؟
یکی از اهداف ما که در سند ۱۴۱۰ نیز آمده، این است که نه تنها در سطح شهرستان بلکه حرم می بایست قطب فرهنگی حداقل ۴ استان حول خود باشد. این امر در سند آمده و برنامه های عملیاتی و اهداف راهبردی نوشته شده و ما بر اساس آنها پیش می رویم؛ مثلا در حوزه قرآنی یک مرکز قرآن ایجاد کرده ایم و ضمن توانمندسازی نیروهای بومی در حوزه مسائل قرآنی و مهارت های قرآنی در حال گسترش دامنه آن به استان و استان های همجوار هستیم. همچنین در حوزه نوجوان جزو برنامه های سه ساله دوم ما است که ما باید زمینه را برای اردوهای نوجوانانه از جای جای کشور عزیزمان فراهم کنیم. ما با این برنامه ها می خواهیم لایه فعالیتی حرم را به غیر از پذیرایی از زائران و مسافران به شکل معناداری توسعه بخشیم و دامنه را بتوانیم گسترش دهیم تا شامل بقیه استان ها نیز شود.
سخن پایانی ...
سخن آخر اینکه این فعالیت ها قوت قلب برای ما بود که حضرت آقا در دو جلسه به ترتیل خوانی حرم طبس اشاره و از این ترتیل خوانی تجلیل کردند؛ مخصوصا چون با حضور گسترده نوجوان ها این ترتیل خوانی اجرا و از طریق شبکه دو سیما ساعت ۱۲ و ۳۰ دقیقه در دو سال اخیر پخش شده برای ما یک قوت قلب بود و به ما امید دارد تا بهتر و بیشتر امور فرهنگی را دنبال کنیم.
نظر شما