حجت الاسلام «مهدی اصلانی»، معاون شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور در گفت وگو با خبرنگار مسجد و کانونهای مساجد خبرگزاری شبستان در رابطه با نحوه بهره مندی از ظرفیت اعتکاف برای بازگشت نسل جوان به مسجد گفت: در معارف دینی ما برای مسجد کارکردهای مهمی تعریف شده است که جمع همه آنها در یک کلمه، می شود «پاسخ به نیازهای فکری و معنوی جامعه» این پاسخگویی هم نسبت به نسل جوان است و هم نسبت به دیگر اقشار. مسجد اگر به این کارکرد اصلی خود بازگردد و این ظرفیت را فعال کند حضور معتکفین در مسجد یک حضور مستمر خواهد شد. وقتی فضای معنوی و کارکرد اصلی مسجد فعال شود به مرور زمان بر سایر شئونات نیز اثرگذار می شود.
وی با اشاره به بیانی از مقام معظم رهبری، تصریح کرد: رهبر انقلاب در بیستمین اجلاس سراسری نماز تعبیری داشتند که فرمودند: «اگر مساجد کیفیت شایسته خود را بیابند هزینه بسیار زیادی را از دوش مردم، جامعه و مسئولین برمی دارند» یعنی این کارکرد مسجد است که باید فعال شود. اعتکاف یک شروع است؛ بسیاری از افراد هستند که با همین اعتکاف پایشان به مسجد باز می شود و جاذبه مسجد آنها را می گیرد و تبدیل به یک شهروند مسجدی می شوند، اهل مسجد می شوند.
برنامهریزی افراطی برای اعتکاف
حجت الاسلام اصلانی با تاکید بر اینکه مسجد اگر نسبت به حضور «محلهمحور» خود فعال نباشد نمی تواند جاذبه داشته باشد، اگر هم جاذبه ای داشته باشد موقت خواهد بود، افزود: یکی از معضلات ما برنامهریزی افراطی برای اعتکاف است. در حالی که در اعتکاف قرار است فرد خلوتی با خودش و خدا داشته باشد. سکوت داشته باشد. گاهی هم اعتکاف به فضای پرسش و پاسخ تبدیل می شود. نمی گوییم بصیرت افزایی نباشد اما بسیاری از تحلیل های سیاسی در این شرایط ضرورتی ندارد. بهترین کار در ایام اعتکاف «آموزش مهارت زیست مومنانه» است. یعنی به جوان و نوجوان و به مخاطب بیاموزیم که نگاه او (به عنوان مثال) به سیاست باید مبتنی بر چه مولفه های بصیرتی ای باشد؟ یا بیاموزیم که برای اینکه ساخت درونی قدرت داشته باشد و به با هر رویداد و اتفاقی فرو نریزد - بهم نریزد- نگاه او به زندگی شخصی باید بر اساس چه مولفه هایی باشد؟
مسجد باید «نظام مسائل نوجوانان» را استخراج کند
استاد حوزه تصریح کرد: مخاطب ما به خصوص جوان و نوجوان، به شدت به بحث «مهارت های زیست مومنانه» نیاز دارد. از آنجایی که من خود مبلغ هستم می بینم که به شدت نیز از این موضوع استقبال می کنند چون به آن نیاز دارند. مسجد باید «نظام مسائل نوجوانان» را استخراج کند و سپس مباحث، رویکردها، کنشها، برنامه ریزیها و هویتهای فرهنگی خود را متناسب با آن و مبتنی بر آن نظام مسائل و نیازها تنظیم کند.
وی در ادامه گفت: در شرایط کنونی ممکن است این گسست یا شکاف وجود داشته باشد که مسجدیها یا بچههای فرهنگی سخنانی می گویند که مخاطب اصولا متوجه آن نمی شود. حالا تصور کنید در این شرایط اعتکاف برگزار شود، این گروه نمی توانند با هم همزبانی داشته باشند، در ارتباط با هم لکنت خواهند داشت. چرا؟ چون متولی اعتکاف «نظام مسائل» نوجوان را یا مخاطب را استخراج نکرده تا مبتنی بر آن برای اعتکاف برنامهریزی کند. لذا شما می بینید که نوجوان در اعتکاف هم شرکت کرده، اما مدام گوشی در دست و مشغول بازی است. بعد از اعتکاف هم می بینیم که چندان تغییری نکرده است. در صورتی که اگر نظام مسائل نوجوان استخراج شود با همین تلفنهای همراه می توان بسیاری از مهارتها را به نوجوان آموزش داد.
احیا و تقویت «احساس نیاز به مسجد» در مخاطب
معاون شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور با اشاره به وجود تجربه های موفق در اعتکاف، خاطرنشان کرد: چرا نوجوان مدام سر در گوشی دارد؟ چون پاسخ نیازهای خود را از گوشی می گیرد. این یک قاعده کلی است انسانها به جایی می روند که احساس نیاز می کنند. اگر «احساس نیاز به مسجد » در مخاطب احیا و تقویت شود می بینید که بعد از اعتکاف هم به مسجد مراجعه می کنند. ما تجربههای موفقی از اعتکاف داریم به گونه ای که در بعضی از مساجد بعد از «اعتکاف رجبیه»، «اعتکاف رمضانیه» نیز برگزار می شود و از کثرت داوطلب، دچار مشکل هستند. چرا؟ چون نظام مسائل مخاطب را استخراج کرده اند و مبتنی بر آن یک فضای معنوی، صمیمی ، مفرّح و باصفا برای مخاطب ایجاد می کنند.
حجت الاسلام اصلانی موضوع «آمار» و «چشم و همچشمی» را از جمله معضلات بزرگ کارهای فرهنگی برشمرد و خاطرنشان کرد: کمر کار فرهنگی را «آماربازی» شکسته است. به جای ۵۰۰ نفر یا حتی ۱۰۰ نفر می توان ۸۰ نفر پذیرش کرد اما در این سه روز با آنها دیالوگ برقرار کرد نه مونولوگ. امروز مساجد به رقابت اعتکاف افتاده اند. بعضی مساجد که شرایط اعتکاف ندارند، امکانات ندارند نه سخت افزاری، نه نرم افزاری و نه کارگزار مناسب، اما اعتکاف برگزار می کنند. برعکس بعضی مساجد که امکانات و ظرفیت بالایی دارند و از شرایط خوبی برخوردار هستند اعتکاف برگزار نمی کنند چون نمی خواهند به عنوان مثال مسجدشان کثیف شود.
نظر شما