به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از ستاد خبری سی و سومین هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، محمد نیکبخت؛ تاریخنگار و صاحب مجموعه تاکنون پنج جلدی «تاریخ ایران از نگاهی دیگر» درباره نقش کتاب در تقویت نشاط اجتماعی اشاره کرد: میدانیم که نشاط فقط هیجان یا سرگرمی نیست. منابع کهن حکمی و فرهنگی ما نشاط و طرب روحانی را هم مطرح کرده و آن را حاصل پیوند انسان با معنا تعریف کردهاند. در دسترسترین راه برای رسیدن به این مقصود، درست «خواندن» است.
وی افزود: عنصر «کتاب» در تجربه تاریخی ملتها همیشه نقشی دوگانه داشته است. کتاب هم حافظه دردها و رنجها بوده و هم امکانهای بازسازی امید را فراهم کرده است. وقتی جامعهای کتاب میخواند و کتاب برایش اهمیت دارد و مسئله است، در واقع امکان بازخوانی و بازسنجی خود را همیشه در دسترس دارد و اگر این بازخوانی و بازسنجی را با صداقت و آگاهی کامل انجام دهد، نشاط جمعی را به دست میآورد.
نیکبخت در بخش دیگری از این گفتوگو به اهمیت کتاب در عبور از بحرانهای اجتماعی اشاره کرد و ادامه داد: در دورههایی که جامعه با فشارهای اقتصادی، فرهنگی یا روانی مواجه میشود، کتاب میتواند بستری برای گفتوگوی آرام، بازاندیشی و حتی تسکین را فراهم آورد. نشاطی که از دل خواندن برمیآید، پایدارتر از هر هیجان گذرایی است.
نویسنده کتاب «تاریخ ایران از نگاهی دیگر» ادامه داد: کتاب برخلاف رسانههای دیجیتال و شبکههای اجتماعی به ما فرصت مکث، تامل و دقت میدهد. این مکث و این تامل همان نقطه آغاز شکلگیری اندیشه است. در این تامل حافظه بازسازی میشود و «امید» امکان ظهور پیدا میکند. به نظر من نشاط اجتماعی پایدار از همین نقطه آغاز میشود.
نیکبخت با تأکید بر نقش ویژه کتابها و منابع تاریخی در این مسیر گفت: تاریخ پیش از آنکه امید بدهد، درد را میشکافد. کتابهای حوزه تاریخ زخمها را بیپرده نشان میدهند و به واکاوی ریشه رنجها میپردازند و این روند باعث میشود تا انسان با حقیقت زیسته خود روبهرو شود. این روبهرویی و این مواجهه اگر با تأمل همراه باشد، میتواند زمینهساز بازآفرینی امید باشد و به جرات میتوان گفت که این امید نه یک مولفه سطحی و زودگذر که ریشهدار و آگاهانه است.
وی در این زمینه به قلم مرحوم محمدابراهیم باستانی پاریزی اشاره کرد و ادامه داد: آثار و پژوهشهای این استاد گرانقدر نمونه درخشانی از تاریخنگاری انسانی و امیدبخشاند. باستانی پاریزی بی آنکه از تلخیهای تاریخ چشم بپوشد، زخمها را با دقت و صداقت تشریح میکرد، اما با نثری شیرین، طنزآمیز و پرمهر خواننده را از دل رنج به افق امید میرساند. او نشان داد که تاریخ اگر با زبان زندگی روایت شود، میتواند هم آگاهی و هم آرامش بدهد.
نیکبخت در پایان گفت: هفته کتاب با ایدهها و نشانههای جشن، مردم را برای رسیدن به حافظه جمعی و امکان زیستن با معنا آماده میکند. ما میتوانیم کتاب را برای زیستن بخوانیم که اگر این کار را بکنیم به دانشهای ما هم افزوده میشود. خواندن برای زیستن باعث میشود تا نشاط اجتماعی بدل به تجربهای ملموس و قابل تداوم تبدیل شود.
نظر شما